Nghị định số 305/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/9/2026. Đồ họa: Dương Nguyễn

Nghị định số 305/2026/NĐ-CP ngày 3/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 28/2019/NĐ-CP về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Quân đội Nhân dân quy định chi tiết về phạm vi điều chỉnh, thẩm quyền, trình tự và thủ tục giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật của quân nhân, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng.

Phân định rõ thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với từng nhóm đối tượng

Theo quy định mới, thẩm quyền giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ của quân nhân, người làm việc trong tổ chức cơ yếu, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Bộ Quốc phòng được phân cấp cụ thể cho từng cấp chỉ huy.

Đối với trường hợp người bị tố cáo vi phạm pháp luật trong thời gian công tác trước đây nhưng hiện đã chuyển sang cơ quan, đơn vị khác hoặc không còn là quân nhân, người làm việc trong tổ chức cơ yếu, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng, lao động hợp đồng thuộc Bộ Quốc phòng thì người đứng đầu cơ quan, đơn vị quản lý trực tiếp người bị tố cáo tại thời điểm có hành vi vi phạm pháp luật sẽ chủ trì giải quyết, đồng thời người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức liên quan có trách nhiệm phối hợp.

Trong trường hợp đơn vị cũ đã sáp nhập, chia, tách hoặc giải thể, thẩm quyền giải quyết thuộc về người đứng đầu cơ quan, đơn vị sau hợp nhất, sáp nhập, chia, tách hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp quản lý đơn vị trước khi giải thể.

Ngoài ra, thẩm quyền giải quyết cụ thể cũng được phân định rõ ràng từ cấp Trung đoàn trưởng, Lữ đoàn trưởng, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự cấp huyện, cấp tỉnh cho đến Giám đốc học viện, Hiệu trưởng nhà trường, Viện trưởng viện nghiên cứu và Giám đốc bệnh viện quân đội.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Quy trình xử lý các trường hợp tố cáo phức tạp

Đối với hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của nhiều quân nhân, người lao động thuộc Bộ Quốc phòng xảy ra tại nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau, Nghị định 305/2026/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể phương thức phối hợp giải quyết.

Nếu những người bị tố cáo cùng thuộc một cơ quan, đơn vị thì người đứng đầu về hành chính quân sự của cơ quan, đơn vị cấp trên trực tiếp của người chỉ huy bị tố cáo sẽ chủ trì giải quyết. Trường hợp những người bị tố cáo thuộc nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau thì việc giải quyết do người đứng đầu về hành chính quân sự cấp trên trực tiếp của các cơ quan, đơn vị nơi người bị tố cáo đang công tác chủ trì; người đứng đầu của các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quản lý những người bị tố cáo khác phối hợp giải quyết.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ là người xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với các tổ chức, cá nhân thuộc Bộ Quốc phòng tại thời điểm có hành vi vi phạm pháp luật mà không thuộc các trường hợp phân cấp cụ thể khác. Về trình tự, thủ tục giải quyết, Nghị định quy định thực hiện theo các bước được quy định tại Luật Tố cáo và các điều khoản cụ thể của Nghị định này.

Nghị định mới bổ sung quy định về trách nhiệm của Chánh Thanh tra Quân khu và Chánh Thanh tra Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Người giải quyết tố cáo có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc hoặc giao cho cơ quan thanh tra cùng cấp hoặc cơ quan, đơn vị tham mưu về công tác quản lý và giải quyết tố cáo theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận nội dung tố cáo.

Định kỳ hằng tháng, các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phải báo cáo với người giải quyết tố cáo về kết quả theo dõi, đôn đốc. Bên cạnh đó, các quy định về bảo vệ vị trí công tác, việc làm của người được bảo vệ cũng được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hành chính hiện hành.