Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Ảnh: H.T

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được xây dựng với mục tiêu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho thị trường chứng khoán theo hướng hiện đại, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế. Bên cạnh các quy định về phát hành, giao dịch và hoạt động kinh doanh chứng khoán, nhiều nội dung liên quan đến công tác thanh tra, giám sát thị trường đã được sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn cho thị trường.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là việc bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán. Theo đó, các ứng dụng công nghệ mới, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới sẽ được triển khai trong phạm vi, thời gian và đối tượng giới hạn, đồng thời phải chịu sự giám sát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Quy định này được kỳ vọng tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát đối với các hoạt động mới phát sinh trên thị trường chứng khoán.

Dự thảo cũng bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết về giao dịch chứng khoán, giám sát giao dịch chứng khoán và các trường hợp giao dịch đặc thù không thực hiện thông qua hệ thống giao dịch chứng khoán. Đồng thời, việc quản lý giao dịch điện tử và bảo đảm an toàn giao dịch điện tử trong lĩnh vực chứng khoán cũng được giao quy định cụ thể nhằm tăng cường khả năng kiểm soát, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường số.

Đối với hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam, dự thảo tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu hợp tác quốc tế trong quản lý, thanh tra và giám sát. Theo đó, cơ quan quản lý, giám sát chứng khoán của nước nguyên xứ và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phải ký kết các thỏa thuận hợp tác song phương hoặc đa phương về trao đổi thông tin, hợp tác quản lý, thanh tra, giám sát hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán. Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc phối hợp kiểm tra, giám sát xuyên biên giới, nhất là trong bối cảnh dòng vốn đầu tư quốc tế ngày càng gia tăng.

Một nội dung khác có liên quan trực tiếp đến công tác giám sát là việc tăng cường quản lý người hành nghề chứng khoán. Dự thảo quy định người được cấp chứng chỉ hành nghề phải tham gia các khóa tập huấn hằng năm theo quy định của Bộ Tài chính; đồng thời bổ sung các trường hợp bị thu hồi chứng chỉ như không tham gia tập huấn trong hai năm liên tiếp hoặc không hành nghề chứng khoán trong ba năm liên tục. Chính phủ cũng được giao quy định chi tiết việc quản lý, giám sát người hành nghề chứng khoán. Những quy định này được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường kỷ luật nghề nghiệp trên thị trường.

Đáng chú ý nhất là việc sửa đổi quy định tại Điều 129 về tổ chức và hoạt động thanh tra chuyên ngành chứng khoán. Theo dự thảo, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đồng thời chịu sự chỉ đạo về công tác thanh tra và hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ. Hoạt động của cơ quan này được thực hiện theo quy định của pháp luật về thanh tra và các quy định của Luật Chứng khoán.

Cùng với đó, dự thảo thống nhất thay thế cụm từ “Thanh tra chứng khoán” bằng “Thanh tra Chứng khoán Nhà nước” trong Luật Chứng khoán. Việc sửa đổi này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật lập pháp mà còn góp phần làm rõ địa vị pháp lý, chức năng và trách nhiệm của lực lượng thanh tra chuyên ngành chứng khoán trong hệ thống cơ quan quản lý nhà nước.

Các quy định mới về thanh tra, giám sát trong dự thảo luật được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thị trường chứng khoán, tăng cường tính minh bạch, phòng ngừa vi phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư. Trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển với nhiều sản phẩm và mô hình kinh doanh mới, việc củng cố năng lực thanh tra, giám sát được xem là một trong những yếu tố quan trọng để bảo đảm sự phát triển ổn định, bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.