GS Trần Hồng Quân (phải) cho rằng, một số điểm trong Dự thảo Điều lệ trường ĐH Phan Chu Trinh chưa rõ ràng. Ảnh: TTH

Không cần "điều lệ con"

Tại Hội thảo trên, PGS Trần Xuân Nhĩ - Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, cao đẳng (CĐ) ngoài công lập, giới thiệu Dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động của ĐH Phan Châu Trinh.

Dự thảo gồm 7 chương và 38 Điều. Trong đó nói rõ trường hoạt động PLN. Cơ cấu Hội đồng quản trị (HĐQT) là cơ quan quản trị cao nhất gồm các thành viên bên trong trường và bên ngoài trường chiếm tỷ lệ không thấp hơn 51%. Ngoài HĐQT có thêm Ban Kiểm soát, thực hiện việc giám sát hoạt động nhà trường...

Sau khi nghe PGS Nhĩ trình bày, nhiều đại biểu tỏ ra băn khoăn với 1 số nội dung được trình bày trong Dự thảo.

GS Trần Hồng Quân, Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập chia sẻ: Điểm 2 Điều 18 quy định nhà tài trợ là các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tài trợ vốn đầu tư phát triển cho nhà trường bằng cách cho trường vay tín chấp hoặc cho trường mượn trong thời gian nhất định mà không cần thế chấp tài sản... Trong đó, các điều kiện giải ngân, thời gian hoàn trả và mức lãi suất thuận lợi hơn so với chính sách cho vay của ngân hàng thương mại trong cùng thời điểm nhằm hỗ trợ cho nhà trường là chưa rõ ràng. Chữ “hơn” ở đây rất mơ hồ, phải cụ thể là bao nhiêu, nếu “hơn” nhiều quá thì đây không thể là trường PLN”.

Ngoài ra, theo GS Quân tại điểm C Điều 19 cũng chưa rõ, Dự thảo nêu: “Nhà tài trợ được nhà trường trả lãi và vốn theo thỏa thuận ký kết với nhà trường”. Vậy thế nào là “ký kết trả lãi”, ý nghĩa PLN ở đây cũng chưa rõ.

Không bàn đến những quy định trong Dự thảo, GS Trần Phương cho rằng: Việc lập ra một Điều lệ các trường PLN là không cần thiết, bởi tại Điều 4 khoản 7 Luật Giáo dục ĐH đã quy định rõ “thế nào là trường PLN”. Ngoài 2 đặc trưng đã nêu trong Luật Giáo dục ĐH, trường PLN không có khác biệt lớn so với trường công lập và ngoài công lập.

Chung quan điểm với GS Trần Phương, nhiều đại biểu cho rằng: Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Dự thảo Điều lệ trường ĐH mới, nay lại có Dự thảo ĐH tư thục PLN? Lại thêm một Điều lệ con chăng, việc làm này thực sự không cần thiết!

Trường phải có chủ

GS Trần Phương: "Việt Nam không thể có trường vô chủ". Ảnh: TTH

Điểm đáng lưu ý trong Dự thảo Điều lệ là khái niệm "không vì lợi nhuận". Theo đó, "không vì lợi nhuận" tại Trường ĐH Phan Châu Trinh là nhà trường không phân phối nguồn thu và thặng dư đạt được trong quá trình hoạt động cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, mà sử dụng các quỹ này để tài trợ cho mục tiêu của nhà trường hướng tới người học và cộng đồng

Tuy nhiên, quy định trên đã vấp phải những ý kiến phản đối. GS Trần Phương thẳng thắn: ĐH Phan Châu Trinh đang học theo mô hình trường ĐH "vô chủ" của Mỹ, được xây dựng chủ yếu bằng vốn hiến tặng (điển hình như Trường ĐH Harvard - xây dựng bằng vốn của người mang tên Havard, sau này không ai góp vốn để biến thành chủ, do đó các trường kiểu này là trường "vô chủ"). Các trường này không hoạt động với hình thức như HĐQT mà có một bộ phận với người điều hành là hiệu trưởng, họp mỗi năm một lần chủ yếu để vận động tài trợ và bầu hiệu trưởng.

Từ phân tích trên, GS Trần Phương không tán thành mô hình này và cho rằng: Hiện nay, Trường ĐH Phan Châu Trinh đang có những người sáng lập tâm huyết, họ là những người hiến tặng không đòi hỏi. Nhưng 20 năm nữa, ai sẽ đứng ra lo cho trường. Ở Việt Nam, trường phải có chủ để lo cho nó, hết trăm năm này sang trăm năm khác. "Mô hình của Trường Phan Châu Trinh, tôi không theo được, và chắc ở Việt Nam cũng không ai theo", ông Trần Phương khẳng định.

GS Phương cho rằng, các trường ĐH tư (tư thục và dân lập) nên chuyển từ LN sang PLN, nhưng để bảo đảm tính PLN của trường cần phải dựa trên 2 nguyên tắc:

Thứ nhất, đã góp vốn vào trường là không được chia lợi nhuận, chỉ được hưởng lãi suất hàng năm bằng lãi suất trái phiếu Chính phủ.

Thứ hai, mỗi cổ đông/một phiếu biểu quyết, bởi sự thành công của 1 trường ĐH không phụ thuộc vào những người nhiều vốn góp mà phụ thuộc vào những người có tâm và có tài.

Hải Hà