Học sinh tham gia tuyển sinh vào lớp 6 vào Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành năm học 2025 - 2026. Ảnh: hnue.edu.vn

"Chạy đà" sớm cho cuộc đua… khốc liệt

Thời điểm này, nhiều trường THCS ngoài công lập và trường chất lượng cao tại Hà Nội đã chủ động công bố kế hoạch tuyển sinh.

Theo kế hoạch tuyển sinh của các trường, thời gian nhận hồ sơ chủ yếu bắt đầu từ cuối năm 2025, kéo dài đến đầu năm 2026.

Mặc dù từ năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã "cấm" thi tuyển lớp 6 công lập và các trường đã chuyển sang áp dụng hình thức xét tuyển kết hợp đánh giá năng lực thì cuộc đua vào các trường "hot" vẫn vô cùng khốc liệt.

Theo ghi nhận, mùa tuyển sinh năm học 2026 - 2027, các trường vẫn chọn các hình thức như đánh giá năng lực, phỏng vấn.

Việc tổ chức sẽ diễn ra rải rác từ đầu năm đến giữa năm 2026, tập trung vào những năng lực cốt lõi như Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh và tư duy logic.

Điển hình như tại Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh, một trong những "điểm nóng" tuyển sinh hàng năm, cổng đăng ký trực tuyến mở từ ngày 10/12/2025 và kéo dài đến hết tháng 3/2026.

Năm học tới trường tuyển 720 học sinh lớp 6 tại hai cơ sở.

Phương thức tuyển sinh là xét tuyển thẳng kết hợp đánh giá năng lực. Thời gian đánh giá năng lực vào ngày 5/4/2026. Học sinh sẽ làm bài trực tiếp hoàn toàn trên máy tính.

Nhà trường chọn nội dung khảo sát là tư duy Toán học, Tiếng Việt, Tiếng Anh. Điểm xét tuyển = tổng điểm khảo sát 2 môn (tư duy logic + ngôn ngữ tiếng Anh, tiếng Việt) + điểm ưu tiên (nếu có).

Trong khi đó, một trường “hot” khác tại Hà Nội là Trường Liên cấp Tiểu học & THCS Ngôi Sao Hà Nội tuyển sinh theo hai hình thức: Xét tuyển thẳng và xét tuyển thông qua đánh giá năng lực.

Nhà trường đã thông báo nhận hồ sơ xét tuyển thẳng từ 19/10/2025 đến 31/1/2026. Phỏng vấn xét tuyển thẳng sẽ được tổ chức từ tháng 11/2025 đến tháng 2/2026 và thời gian đánh giá năng lực là ngày 8/3/2026.

Sự đa dạng trong phương thức tuyển sinh cũng là điều đáng chú ý. Đơn cử như tại trường “hot” THCS Archimedes Academy. Năm nay trường dự kiến tuyển 700 chỉ tiêu qua bài khảo sát ATS, trong đó môn Toán, tiếng Anh được nhân hệ số 2, phản ánh rõ định hướng chuyên sâu của nhà trường đối với 2 môn học này.

Hay như Trường Liên cấp Newton lại lựa chọn kết hợp giữa xét tuyển thẳng, đánh giá năng lực và phỏng vấn để chọn lọc những học sinh phù hợp nhất với môi trường đào tạo.

Cuộc đua "marathon" của cả gia đình

Các chuyên gia giáo dục đánh giá, việc thông tin tuyển sinh được công bố sớm giúp phụ huynh có thêm thời gian chuẩn bị nhưng đồng thời cũng cho thấy nỗi lo lắng của học sinh, phụ huynh về mức độ cạnh tranh gay gắt.

Nhìn lại mùa tuyển sinh trước, tỷ lệ "chọi" vào các trường top đầu luôn ở mức cao ngất ngưởng. Đơn cử như Trường THCS Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội (một trường “hot”, có uy tín về ngôn ngữ, quốc tế học và các ngành liên quan) từng ghi nhận tỷ lệ kỷ lục 1/30.

Hay tại Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành (thuộc hệ phổ thông chất lượng cao của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội), tỷ lệ “chọi” vào trường là 1/18, khi hơn 5.700 thí sinh tranh nhau 320 suất học.

Trước thực tế đó, nhiều gia đình coi việc vào lớp 6 như một "cuộc chiến" không kém gì kỳ thi vào lớp 10 hay đại học.

Chị Nguyễn Thu Phương (Hoàng Mai, Hà Nội) chia sẻ dự định cho con đăng ký thử sức cùng lúc 3 trường: THCS Ngoại ngữ, THCS Cầu Giấy và THCS Thanh Xuân.

Học sinh tham gia kỳ tuyển sinh vào lớp 6 Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành năm học 2025 - 2026. Ảnh: hnue.edu.vn

Với tâm lý "được ăn cả, ngã về không", chị cho biết nếu con không đỗ trường nào, gia đình mới tính đến phương án tìm một ngôi trường công lập khác gần nhà.

Theo chị Phương, để tăng cơ hội trúng tuyển, hầu hết các gia đình đều phải đầu tư cho con học trước từ lớp 3, lớp 4. Do con học bán trú cả ngày ở trường, các buổi học thêm được sắp xếp vào buổi tối trong tuần, còn cuối tuần thì lịch học gần như kín.

“Biết là con khá vất vả, nhưng để đạt mục tiêu thì cả gia đình phải cùng cố gắng. Cùng một công ôn luyện, chúng tôi cho con đăng ký thi nhiều trường chất lượng cao để vừa thử sức, vừa tăng khả năng đỗ, đồng thời giúp con tự tin hơn vào năng lực của bản thân”, chị Phương bày tỏ.

Trước sự mong muốn, kỳ vọng của phụ huynh học sinh vào các trường “hot”, khiến kỳ tuyển sinh lớp 6 của các trường giống như một cuộc chạy "marathon" dài hơi của cả gia đình.

Chọn trường tốt hay chọn trường phù hợp?

Lý giải về sức nóng chưa bao giờ hạ nhiệt của kỳ tuyển sinh đầu cấp, ông Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường THCS - THPT Lương Thế Vinh cho rằng, áp lực phần lớn xuất phát từ kỳ vọng của phụ huynh.

Nhiều gia đình đặt nặng danh tiếng của ngôi trường, dẫn đến việc ép con học thêm và luyện thi quá mức.

Việc biến quá trình chuyển cấp thành một cuộc luyện thi triền miên có thể khiến trẻ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi, đánh mất cơ hội vui chơi và phát triển thể chất cần thiết ở lứa tuổi tiểu học.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Phạm Sỹ Cường, Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành nhấn mạnh rằng dù vào bất kỳ ngôi trường nào, điều cốt lõi vẫn là học sinh phải học tập căn bản và trau dồi các kỹ năng phù hợp.

Các chuyên gia giáo dục cũng khuyên rằng, thay vì chạy theo tin đồn hay danh tiếng bề nổi, phụ huynh nên bình tĩnh xác định các tiêu chí như học phí, khoảng cách di chuyển, triết lý giáo dục và năng lực thực tế của con để đưa ra lựa chọn sáng suốt.

Trong bối cảnh số lượng học sinh tại các đô thị lớn không ngừng tăng trong khi hệ thống trường chất lượng cao còn hạn chế, tuyển sinh lớp 6 dự báo sẽ vẫn là "điểm nóng" của giáo dục Thủ đô trong những năm tới.

Tuy nhiên, thay vì cuốn theo tâm lý đám đông, có lẽ đã đến lúc các bậc phụ huynh cần thay đổi quan niệm: Ngôi trường tốt nhất không hẳn là ngôi trường có tỷ lệ chọi cao nhất, mà là nơi phù hợp nhất để con trẻ được phát triển toàn diện và hạnh phúc.