Thí sinh dự thi vào ĐH Quốc gia Hà Nội đợt 1. Ảnh: Hải Hà

Giải quyết 3 vấn đề

Thi đánh giá năng lực, ĐH Quốc gia Hà Nội sử dụng phương pháp trắc nghiệm với nguồn dữ liệu 4.000 câu hỏi, thí sinh làm bài thi trên máy tính, thi xong biết điểm ngay. Đặc biệt, mỗi thí sinh chỉ thi một buổi, đề thi khác nhau nên tiết kiệm tối đa chi phí và không có… “phao thi”.

Kết thúc đợt 1, đa số chuyên gia đều đánh giá cao những đổi mới trong phương thức tổ chức thi này. GS.TSKH Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Quốc hội chia sẻ: Thi cử hiện nay đang đánh giá không đúng năng lực của người học, rất nặng nề và nhiều tiêu cực. Cách thi của ĐH Quốc gia Hà Nội là một bước cải cách căn bản và đột phá về mặt thi cử, nó giải quyết được 3 vấn đề. Đề thi đánh giá năng lực chứ không đơn thuần kiểm tra kiến thức, quan trọng hơn, cách thi mới này rất khách quan vì sử dụng hệ thống trên máy tính, không quan tâm quá nhiều đến khâu coi thi, làm xong có điểm luôn. Nếu làm tốt và mở rộng ra thì đây là giải pháp rất quan trọng để giải quyết những bức xúc trong thi cử hiện nay.

Chung quan điểm, PGS Văn Như Cương, Chủ tịch HĐQT Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) cho rằng, đây là cách thi hay. Kết quả thi cho thấy, có hơn 72% thí sinh đạt điểm trung bình trở lên chứng tỏ các câu hỏi trong đề rất sát với kiến thức phổ thông. Kỳ thi mang lại hiệu quả về mọi mặt, khác hẳn với kỳ thi THPT quốc gia sẽ diễn ra vào tháng 7 tới, thi trong 4 ngày, thí sinh phải di chuyển nhiều, chi phí đi lại, ăn uống, nghỉ ngơi tốn kém...

Nhân rộng, phải ít nhất 3 năm

Với nhiều ưu điểm như giảm áp lực, đỡ tốn kém… dư luận đặt câu hỏi, tại sao không áp dụng kỳ thi này rộng rãi và có thể chuyển thành  kỳ thi THPT quốc gia? Trả lời câu hỏi trên, nhiều chuyên gia giáo dục khẳng định, chưa thể nhân rộng vì cần thời gian chuẩn bị.

TS Nguyễn Tùng Lâm, Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) đề nghị, trước khi áp dụng thành kỳ thi THPT Quốc gia nên đưa cách thi này vào các trường ở vùng sâu, vùng xa để có đánh giá và kết luận.

Chuyên gia kiểm định chất lượng giáo dục GS.TSKH Lâm Quang Thiệp, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng, phương án mà Bộ chọn cho kỳ thi THPT Quốc gia 2015 là lạc hậu, đây chỉ là giải pháp “tình thế”. Từ kỳ thi của ĐH Quốc gia Hà Nội, GS Thiệp mong những năm sau, Bộ sử dụng phương pháp trắc nghiệm để làm được đề thi tốt, thời gian rút ngắn và không lo lộ đề. “Khi Bộ triển khai thi THPT quốc gia theo hướng trắc nghiệm, nên bổ sung vào đề thi môn Toán và Ngữ văn một câu hỏi tự luận ngắn để buộc thí sinh suy nghĩ cẩn thận trước khi làm. Bộ có thể tổ chức kỳ thi theo công nghệ mới trên giấy, thay vì thực hiện trên máy tính phải chuẩn bị nhiều máy móc phức tạp, phải tăng ca và dễ bị sự cố kỹ thuật”, GS Thiệp đề nghị.

Nhiều chuyên gia cũng đề nghị Bộ đổi mới cách thi, nhưng nên để sau 3 năm nữa - khi chương trình và sách giáo khoa ở phổ thông thay đổi, học sinh được học tích hợp. PGS Lê Hữu Lập, phụ trách phát ngôn của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông thẳng thắn: Mô hình thi của ĐH Quốc gia Hà Nội không nhân rộng được ngay vì không phải trường nào cũng có đủ điều kiện máy móc, địa điểm thi, khâu bảo quản đề thi phải thật chặt, chuyển giao được ngân hàng đề cũng rất khó vì nếu số lượng quá ít thì dễ lộ đề. Nguyên nhân quan trọng theo ông Lập là thi gì cũng phải dựa trên nguyên tắc học gì thi nấy, hiện nay học sinh đang học theo khối, nếu tổ chức như ĐH Quốc gia Hà Nội thì sẽ thiệt thòi cho các em. Theo ông Lập, nên để sau năm 2018, khi áp dụng dạy học tích hợp theo chương trình và sách giáo khoa mới thì có thể áp dụng cách thi này.

Hải Hà