Trường Tiểu học Xuân Ninh được giữ nguyên trạng. Ảnh: X.N

Tính đến đầu năm 2026, toàn tỉnh Quảng Trị có 835 trường học do UBND cấp xã quản lý, bao gồm các cấp học từ mầm non, tiểu học đến trung học cơ sở. Mặc dù mạng lưới này đã cơ bản đảm bảo nhu cầu học tập tối thiểu của Nhân dân, nhưng việc duy trì quá nhiều cơ sở quy mô nhỏ và các điểm trường lẻ thưa thớt đã bộc lộ không ít hạn chế.

Nhiều trường có số lớp chưa đạt chuẩn tối thiểu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, khoảng cách địa lý chia cắt gây khó khăn lớn cho công tác quản lý và phân bổ giáo viên cục bộ. Gánh nặng tài chính chi thường xuyên từ ngân sách cùng chi phí duy tu cơ sở vật chất dàn trải cũng là một trở lực lớn cho sự phát triển dài hạn.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị kiểm tra tiến độ xây dựng trường liên cấp. Ảnh: BQT

Để khắc phục tình trạng này, Đề án số 2383/ĐA-UBND đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tiến hành dồn ghép, sắp xếp lại 118 trường học tại 35 xã, phường trên địa bàn. Sau khi hoàn thành việc sáp nhập các trường cùng cấp hoặc chuyển đổi thành mô hình trường liên cấp tiểu học và trung học cơ sở, số lượng đầu mối trường công lập cấp xã toàn tỉnh dự kiến sẽ giảm 53 trường, đồng thời thu gọn bớt 11 điểm trường lẻ. Quá trình này sẽ được thực hiện cuốn chiếu theo từng năm, bắt đầu dứt điểm trước ngày 30/6 hằng năm nhằm đảm bảo tính liên tục, không làm gián đoạn hay ảnh hưởng tới khung thời gian năm học của học sinh.

Một trong những điểm cốt lõi được UBND tỉnh Quảng Trị quán triệt sâu sắc trong đề án này là việc sắp xếp phải dựa trên nguyên tắc thuận lợi cho người dân, tuyệt đối không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em.

Tỉnh quy định rõ chỉ thực hiện sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi cùng một đơn vị hành chính cấp xã. Các địa phương bắt buộc phải giữ lại những điểm trường có vị trí giao thông thuận tiện, dân cư tập trung. Việc giải thể các điểm trường lẻ kém chất lượng chỉ được tiến hành khi điểm trường chính đã được đầu tư xây dựng đồng bộ, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, phòng học bộ môn và thiết bị dạy học hiện đại.

Đối với các vùng trũng thấp thường xuyên ngập lụt hay vùng đặc biệt khó khăn như tại xã Tân Thành hay xã Lệ Thủy, tỉnh kiên quyết giữ nguyên trạng mô hình để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh mầm non.

Trường Mầm non An Ninh được giữ nguyên trạng. Ảnh: A.N

Hiệu quả lớn nhất mà Quảng Trị hướng tới sau đợt tổng rà soát và sắp xếp này chính là việc tối ưu hóa các nguồn lực công. Việc tinh gọn đầu mối quản lý sẽ trực tiếp làm giảm bớt số lượng nhân sự biên chế gián tiếp và chức danh cấp phó, từ đó tiết kiệm ngân sách tái đầu tư tập trung. Quan trọng hơn, quy mô trường lớp đủ lớn sẽ giúp ngành giáo dục dễ dàng cơ cấu lại đội ngũ giáo viên, phân bổ đúng chuyên môn theo Chương trình giáo dục phổ thông mới và tạo điều kiện tối đa để các trường tổ chức học hai buổi trên ngày. Đây chính là nền tảng vững chắc để Quảng Trị tiến tới mục tiêu xây dựng hệ thống trường học đạt chuẩn quốc gia, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngay từ tuyến cơ sở.