Sáng 9/6/2014, tại Hà Nội, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ Nâng cao kỹ năng viết phóng sự cho báo in. Ảnh: http://daotaobaochi.com.vn

Chẳng bù cho những năm trước, khi thẩm định tác phẩm báo chí chất lượng cao ở Hội Nhà báo Việt Nam (HNBVN), Hội đồng Thẩm định đã đánh giá: Còn quá nhiều tác phẩm báo chí chất lượng yếu, không phải là tác phẩm báo chí chất lượng cao, vẫn viết theo lối cũ, xáo mòn, có bài viết còn tả mây, tả gió, biểu hiện người làm báo không được tu dưỡng, rèn luyện học hỏi thường xuyên về chính trị, nghiệp vụ, phương pháp làm báo mới, hiện đại. 

Nhờ có một phần kinh phí hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao, Trung ương HNBVN đã hướng dẫn các đơn vị này mở lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí ngắn ngày và cử các nhà báo có kinh nghiệm, có nghiên cứu về trao đổi chính trị, nghiệp vụ như đổi mới cách viết tin, viết phóng sự, điều tra, viết bài về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, viết gương người tốt việc tốt... Lớp bồi dưỡng được mở ở một số báo Trung ương và các Hội Nhà báo địa phương như Hà Nam, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Long An, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau…

Do được học tập, trao đổi thường xuyên, nhất là khuyến khích việc tự học, trình độ chính trị, nghiệp vụ của người làm báo dần được nâng cao hơn, không bị cùn mòn, bài viết luôn có khí sắc mới, tác phẩm luôn có tính phát hiện, có tác phẩm đạt giải cao ở Giải Báo chí Quốc gia mà theo văn học nghệ thuật thường gọi là “đạt tác phẩm đỉnh cao”.

Quả vậy, công việc đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về chính trị, nghiệp vụ hiện nay đối với người làm báo là một yêu cầu bức thiết. Báo chí ở nhiều nước trên thế giới cũng coi việc này là một nhu cầu tất yếu. Hệ thống giáo dục quốc gia đã có các trường, khoa, học đào tạo về báo chí, cung cấp kiến thức cơ bản cho học viên. Và, mỗi năm có hàng trăm sinh viên báo chí ra trường.

Tuy nhiên, báo chí là hoạt động đặc thù không thể có trường lớp nào dạy đủ khuôn mẫu, đáp ứng được muôn hình vạn trạng của thực tiễn cuộc sống trong xã hội. Cho nên công việc bồi dưỡng thường xuyên, đào tạo lại qua thực tiễn là nhu cầu sống còn của người làm báo. Báo chí ở Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Bỉ… cũng đều thực hiện phương pháp này. Ở Pháp, Chính phủ còn khuyến khích các báo, tạp chí được trích tiền đóng thuế cho Nhà nước để mở các lớp bồi dưỡng thường xuyên cho người làm báo. Nếu không mở được lớp thì phải trả đủ tiền đóng thuế.

Hiện nay, sự hội nhập quốc tế sâu rộng của đất nước, sự phát triển như vũ bão của công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, càng đòi hỏi bức thiết việc đào tạo, bồi dưỡng về chính trị, nghiệp vụ cho cán bộ và hội viên HNBVN. Chính vì thế, ngay từ đầu năm 2013, HNBVN đã thành lập Ban Chỉ đạo và Ban Soạn thảo Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ và công tác Hội cho cán bộ và hội viên HNBVN giai đoạn 2015 - 2020”. Đề án cũng nhằm thực hiện Chỉ thị 37-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng và các chỉ thị văn bản khác của Đảng, Nhà nước về công tác đào tạo, bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ cho người làm báo Việt Nam.

Ban Bí thư đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng và củng cố về mặt tổ chức, thường xuyên chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng cả về chính trị lẫn nghiệp vụ báo chí và nhấn mạnh: “Hội Nhà báo các cấp cần thường xuyên tổ chức cho các nhà báo, hội viên nghiên cứu, quán triệt sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tích cực, chủ động bằng nhiều hình thức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, kỹ năng làm báo cho các hội viên, xây dựng đội ngũ những người làm báo Việt Nam ngang tầm đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng”.

Nhận thức rõ vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng như trên, nhiều năm qua, Hội đã giành sự quan tâm to lớn cho nhiệm vụ này, sử dụng kinh phí của Nhà nước cấp, phối hợp với các cơ quan, ban, ngành, địa phương, tranh thủ sự viện trợ của các tổ chức quốc tế đã và đang tổ chức nhiều lớp đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn cho hàng ngàn hội viên - những người làm báo Việt Nam. Tuy nhiên, công việc này còn nhiều hạn chế, chất lượng, hiệu quả chưa cao, do không có đủ kinh phí và cơ sở vật chất, kỹ thuật. Chưa thực hiện được đào tạo, bồi dưỡng theo yêu cầu là trở ngại lớn và ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động báo chí chung.

Đề án Đào tạo, bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ cho người làm báo giai đoạn 2015 - 2020 nếu được thông qua và đưa vào thực hiện, sẽ là hỗ trợ trực tiếp cho người làm báo trong cả nước, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, xứng đáng với niềm tin của Đảng và nhân dân trong tình hình mới.

Phạm Tài Nguyên

Nguyên Trưởng Ban Nghiệp vụ HBNVN