GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sủ Việt Nam phát biểu tại lễ trao giải. Ảnh: Hải Hà

Năm nay là năm thứ 3, Quỹ Phát triển Sử học Việt Nam tổ chức lễ vinh danh cho các học sinh đoạt giải quốc gia môn Sử.

Nhận xét về kỳ thi này, GS Phan Huy Lê cho biết: Năm nay, tổng số học sinh đoạt giải cũng như các loại giải từ Nhất, Nhì, Ba đến Khuyến khích tăng giảm không nhiều. Điều đáng lưu ý là số trường có học sinh đoạt giải có xu hướng tăng từ 62 trường năm 2011, 74 trường 2012, đến 87 trường năm 2013. Trong số 217 học sinh được tuyên dương lần này có 6 em đoạt giải Nhất, 51 giải Nhì, 73 giải Ba và 87 em đoạt giải Khuyến khích. Đặc biêt, tất cả 6 học sinh đoạt giải Nhất đều là học sinh nữ. Vĩnh Phúc và Nam Định là 2 tỉnh dẫn đầu với 2 học sinh đoạt giải Nhất. Hà Nội và Hà Nam mỗi tỉnh có 1 học sinh đoạt giải Nhất. Đây là lần đầu tiên Thủ đô Hà Nội có học sinh giành thứ hạng cao thi học sinh giỏi môn Lịch sử.

Chia sẻ về thực trạng giáo dục môn Lịch sử trong nhà trường phổ thông hiện nay, GS Phan Huy Lê cho biết: Trong tình hình nền giáo dục phổ thông chưa được cải cách, chất lượng giáo dục môn Lịch sử còn nhiều hạn chế, đa số học sinh không yêu thích môn Sử coi là môn học nặng về trí nhớ, môn học của các sự kiện, số liệu, thiếu tính sáng tạo… thì việc các em học sinh tự nguyện tham gia kỳ thi quốc gia môn Lịch sử và đạt giải cao rất cần được biểu dương. Rõ ràng các em đã tự thoát ra được tình trạng dạy và học môn Sử gây chán ngán trong học sinh, tự tìm hứng thú học tập bằng cách học mới, bằng những tìm tòi trong trau dồi kỹ năng, phương pháp tư duy.

“Việc tuyên dương và trao giải cho học sinh đoạt giải cao môn Lịch sử chắc chắn chưa thể làm thay đổi được thực trạng dạy và học môn Lịch sử ở các trường phổ thông hiện nay nhưng nó là giải pháp kích thích, cổ vũ tinh thần học Sử của học sinh”, GS Phan Huy Lê nhấn mạnh.

Từ những suy nghĩ trên, GS Phan Huy Lê đề xuất, ngành Giáo dục nên tổng kết những kinh nghiệm thành công của học sinh và thầy cô trong dạy và học môn Sử để góp phần xây dựng Đề án Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục phổ thông bởi phương pháp dạy và học là nhân tố đóng vai trò quan trọng.

Đến dự và phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Vinh Hiển đã chúc mừng và biểu dương các em đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử. Thứ trưởng cho biết, những buổi lễ long trọng này là nguồn cổ vũ động viên rất lớn đối với thầy cô và các em học sinh, giúp thầy cô và các em có thêm động lực, tự tin phấn đấu trong học tập và công tác để đạt những kết quả cao hơn.

Trao đổi về vai trò của môn Lịch sử trong xã hội ngày nay, Thứ trưởng cho biết: Ở bất kỳ thời đại nào “Lịch sử vẫn luôn là người thầy của cuộc sống”. Để những giá trị lịch sử văn hóa của dân tộc tiếp tục đơm hoa kết trái trong thời đại mới đòi hỏi chúng ta phải dày công vun đắp sáng tạo. Học sinh trong thời đại mới, cần phải được trang bị kiến thức Lịch sử phong phú, để trở thành những con người đủ đức, đủ tài, vừa hồng vừa chuyên.

Thứ trưởng cũng bày tỏ lo ngại vì hiện nay chất lượng học tập môn Lịch sử của học sinh có phần giảm sút, nhiều học sinh thờ ơ với môn Lịch sử. Để xây dựng tình yêu của các em với môn Lịch sử, theo Thứ trưởng nội dung giáo dục môn Lịch sử trong nhà trường cần phải tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, kết hợp với tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị nhân văn của Chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 8 (khóa XI) về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đạo tạo. Bên cạnh đó, giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy, có niềm đam mê, nhiệt huyết với môn Sử, có như vậy mới truyền được lửa sang các em...