Lớp học mẫu giáo này được xây dựng trên phần đất do gia đình ông H'nơm ở làng O Đất, xã Ia Băng, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai, hiến tặng.

Những tấm lòng thơm thảo

Dẫn chúng tôi đến thăm điểm trường mẫu giáo được xây dựng cách đây gần 4 năm, ông H'nơm, người đàn ông dân tộc Ja Rai ở làng O Đất, xã Ia Băng, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai, không giấu nổi sự xúc động. Ngôi trường nhỏ được xây dựng trên khoảnh đất rộng chừng vài trăm m2 trông khá khang trang. Đang vào mùa nghỉ Hè nhưng sân trường vẫn luôn náo nhiệt bởi trẻ em ở xung quanh tụ tập chơi nhảy dây, vui đùa.

Cách đây không lâu, khu vực này là mảnh vườn của gia đình ông H'nơm. Nhưng, với ước muốn con em mình được đến trường để tìm "con chữ", ông đã không ngần ngại bàn với vợ hiến tặng hơn 50m2 đất cạnh nhà để xây 1 phòng học cho các cháu nhỏ trong làng. Thấy con trẻ trong làng đến lớp ngày càng đông, căn phòng trở nên chật hẹp, không cần suy nghĩ, ông tiếp tục cắt hơn 300m2 đất nữa để mở rộng trường lớp và khu vui chơi giải trí. "Bà con mình từ lâu đã nhận thức được phải học chữ mới có hiểu biết, mới có cuộc sống sung túc hơn. Tuy nhiên, con đường đến với “cái chữ” của con em làng mình còn gặp nhiều khó khăn vì trường lớp thiếu, đường đến trường quá xa... Do đó, khi chính quyền xã vận động gia đình mình hiến đất xây trường học, mình đồng ý ngay. Khi giao đất, bản thân mình rất hạnh phúc. Mình hiến đất đó để cho con cháu có điều kiện học hành", ông H'nơm cho biết.

Thấy con em làng O Đất được học ngay tại trường làng, rất thuận tiện, gia đình anh A Moh ở làng Châm Bôm, xã Ia Băng cũng tình nguyện hiến tặng hơn 800m2 đất để xây dựng trường mầm non. Nhờ vậy, mấy năm trở lại đây, con em trong làng không phải vượt chặng đường đất lầy lội vào mùa mưa để đến trường nữa.

Cũng xuất phát từ việc thấy lũ trẻ trong làng không có trường học phải đi xa, có cháu phải nghỉ học vì không có điều kiện đi lại, nên anh Kpă Do, ở xã Ia Tiêm, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai, bàn với vợ cắt bớt 400m2 đất nhà mình để xây trường học. Nhờ có đất, 1 ngôi trường mẫu giáo và nhà sinh hoạt cộng đồng được xây dựng ở làng Ngo, xã Ia Tiêm, và từ đó lớp trẻ trong làng được đến lớp đều đặn mỗi ngày.

Ngoài Kpă Do, ở xã Ia Tiêm còn có hàng chục hộ gia đình người dân tộc thiểu số khác cũng tình nguyện hiến những phần đất của mình để xây trường học, cùng với Nhà nước chung công góp sức vào sự nghiệp "trồng người" ở Tây Nguyên.

Chị Rơ Lan Sel, một phụ huynh ở làng Ngo, xã Ia Tiêm, vui vẻ cho biết: "Trường lớp ở gần nhà thì học sinh siêng học hơn. Còn trường ở xa, lúc trời mưa gió, học sinh nghỉ học nhiều. Ở địa phương có người hảo tâm hiến đất xây trường học, mình rất mừng”.

Không những ở các huyện Đắk Đoa, Chư Sê, mà một số địa phương khác của tỉnh Gia Lai cũng có nhiều tấm gương hiến đất xây trường học. Đáng nói là, những gia đình hiến đất ở đây phần lớn đều là hộ gia đình nghèo. Nhưng, tất cả họ đều có một tấm lòng và ước mong thế hệ tương lai được cắp sách đến trường như: Già làng Nay Hoai, Trưởng thôn Ksor Nghe và ông Nay Khơng ở buôn Hoanh, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai. Ba người đã tự nguyện hiến tổng cộng hơn 2.000m2 đất để xây ngôi trường cho trẻ em trong buôn.

Ở vùng lân cận, tại xã Ngọc Wang, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum, phong trào hiến đất xây trường cũng được hưởng ứng mạnh mẽ trong thời gian gần đây.

Gia đình ông A Xo, làng Đắk Đêm, xã Ngọc Wang, đã quyết định hiến hàng ngàn m2 đất để xây dựng trường học cho con trẻ trong làng. Điều đáng trân trọng là gia cảnh của ông A Xo rất nghèo. Tài sản lớn nhất của gia đình là ngôi nhà “Đại đoàn kết” rộng khoảng 50m2, được xây dựng từ năm 2002 và chiếc ti vi cũ kỹ. Thế nhưng, trước nhu cầu tới lớp của con em trong làng, ông đã không một phút đắn đo hiến luôn mấy sào đất đang canh tác để xây trường.

Cùng hoàn cảnh như ông A Xo, anh A Dũng trú tại làng Kon Slá, xã Đắk Tờ Lùng, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum, cũng nghèo không kém. Cả gia đình anh trú trong căn nhà cấp 4, thấp lè tè, ẩm thấp và chật chội. Căn nhà trống hoác, tài sản đắt giá nhất là chiếc xe máy “cà tàng”. Ấy vậy mà, tấm Giấy khen “đã có thành tích tự nguyện hiến đất xây dựng trường học” do Chủ tịch UBND huyện Kon Rẫy ký là niềm tự hào của cả gia đình và được anh treo ở vị trí trang trọng nhất. Vợ chồng anh A Dũng chia sẻ: "Thà mình chịu nghèo một chút chứ không thể chịu được cảnh những đứa trẻ phải vất vả đi học xa trường. Đặc biệt vào mùa mưa, đường sá lầy lội, lũ trẻ đi lại khó khăn thấy thương quá!".

Mong lấp đầy con chữ

Từ bao đời nay, bà con người dân tộc thiểu số ở khu vực Tây Nguyên thường có quan niệm rằng: “Đói cái chữ không chết, đói cái bụng mới chết”! Chuyện học cái chữ chỉ được bà con nghĩ tới khi không còn lo đói cái bụng. Vì thế, việc bà con dân tộc thiểu số ở nhiều nơi vùng sâu, vùng xa của tỉnh Gia Lai và tỉnh Kon Tum, tự nguyện hiến đất xây dựng trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho con em đến trường học cái chữ, là tín hiệu đáng mừng.

Ông Hyớih, Trưởng thôn O Đất, xã Ia Băng, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai, phấn khởi chia sẻ: "Thế hệ cha ông, rồi đến thế hệ mình đều đói cái chữ. Do đó, mình nhất định không để cho thế hệ con cháu chịu cảnh thất học. Mà muốn học thì phải có trường, có lớp. Hiến đất xây trường là cho con, cho cháu. Đây là việc nên làm để đường đến lớp của con cháu mình không còn xa nữa”. Theo ông Hyớih, ban đầu khi cùng chính quyền địa phương đi vận động hiến đất, bà con cũng ngại ngần vì tiếc đất, tiếc công khai hoang. Thế nhưng, sau khi nghe ông giải thích là mình làm vậy vì tương lai con cháu, ai cũng đồng tình.

Còn già làng Nay Hoai ở buôn Hoanh, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai, thì cho rằng: “Ở đây không có trường lớp nên mấy đứa cháu đi học xa tội nghiệp lắm. Do đó, tôi hiến đất cho mấy đứa cháu có chỗ học hành. Trước đây, có nhiều người mua đất nhưng tôi không bán, tôi để đất làm trường cho các cháu. Giờ trẻ con không phải đi học xa, không chịu cảnh bỏ học nửa chừng nữa vì làng đã có trường học cho các cháu rồi. Tôi phấn khởi lắm”.

Ông Đặng Văn Lang, Chủ tịch UBND xã Ia Băng, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai, cho biết: "Trước đây, tỷ lệ học sinh bỏ học ở xã Ia Băng rất cao, mà nguyên nhân chính là do trường học quá xa. Nhưng đến nay, tỷ lệ học sinh đến trường đúng độ tuổi đạt trên 80%. Có được thành tích như vậy, ngoài nỗ lực của ngành Giáo dục và chính quyền địa phương, còn có sự chung tay góp sức của các bậc phụ huynh, trong đó gia đình anh A Moh và gia đình ông H’nơm hiến đất xây trường là những điển hình. Việc người dân hiến đất làm trường học, hy sinh lợi ích riêng để phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng là rất đáng quý. Đây sẽ là tấm gương điển hình để xã nhân rộng, nhất là trong giai đoạn hiện nay xã đang đẩy mạnh triển khai xây dựng nông thôn mới. Những việc làm tốt như thế sẽ góp phần giúp Chương trình Mục tiêu Quốc gia về nông thôn mới tại xã đạt kết quả cao hơn".

Lúc này đây, trong khi ở một số nơi còn xảy ra tình trạng tranh giành từng tấc đất với mục đích cá nhân, thì tại nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa của tỉnh Gia Lai và tỉnh Kon Tum lại dấy lên phong trào hiến đất xây trường học. Nghĩa cử cao đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ thật đáng trân trọng. Mặc dù điều kiện kinh tế còn khó khăn, trong đó, nhiều gia đình thuộc diện hộ nghèo, song họ đã hiến đất xây trường với ước mơ rất mộc mạc và giản dị, đó là mong muốn thế hệ con cháu được học hành đến nơi, đến chốn, đem cái chữ để tạo ra hạt lúa, hạt gạo cho cuộc sống ngày càng tốt hơn. Việc làm này đã tác động tích cực đến phong trào chăm lo cho sự nghiệp "trồng người", để "cái chữ" được đến gần hơn với con em ở các buôn làng Tây Nguyên.

Trung Đức