(Thanh tra) - Bảy mươi năm xây dựng và phát triển của Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) cũng là hành trình của tri thức được tích lũy, chuyển giao và không ngừng đổi mới. Từ một cơ sở đào tạo kỹ thuật chú trọng thực hành, rèn nghề, Nhà trường từng bước phát triển năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ, mở rộng công bố quốc tế, chuyển giao kết quả nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhìn lại hành trình ấy, có thể thấy nghiên cứu khoa học tại IUH không hình thành tách rời khỏi truyền thống của Nhà trường. Nền tảng của khoa học ứng dụng hôm nay được vun đắp từ chính tinh thần học đi đôi với hành, giỏi lý thuyết, vững kỹ năng, giải quyết những bài toán thực tiễn, đã trở thành một nét đặc trưng trong đào tạo của IUH qua nhiều thế hệ.
Từ truyền thống giỏi nghề đến nền tảng khoa học ứng dụng
Trong những chặng đường đầu tiên, khi nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật và người lao động có tay nghề phục vụ sản xuất, hoạt động chuyên môn của Nhà trường gắn chặt với thực hành, thiết bị, máy móc và công nghệ. Nghiên cứu khi ấy trước hết xuất phát từ yêu cầu cải tiến giảng dạy, hoàn thiện mô hình thực hành và giải quyết những vấn đề kỹ thuật nảy sinh từ thực tế sản xuất. Chính môi trường đó đã hình thành một thế mạnh đặc trưng của IUH: năng lực thực hành và kỹ năng nghề nghiệp. Trong nhiều năm, sinh viên Nhà trường hiện diện tại các hội thi tay nghề từ cấp thành phố, quốc gia, khu vực đến thế giới, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ.
Một trong những gương mặt tiêu biểu của giai đoạn này là Nguyễn Phúc Hưng, sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin. Năm 2008, Hưng giành Giải Nhất Hội thi tay nghề Bộ Công Thương, Giải Nhất Hội thi tay nghề Quốc gia và sau đó giành Huy chương Vàng nghề Thiết kế Web tại Hội thi tay nghề ASEAN lần thứ 7 ở Malaysia. Những thành tích nổi bật đã đưa Nguyễn Phúc Hưng trở thành một trong 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2008, đồng thời được lựa chọn tham dự Hội thi tay nghề thế giới năm 2009 tại Canada.
Từ những thế hệ như Nguyễn Phúc Hưng, dấu ấn của sinh viên IUH tiếp tục được khẳng định trên các đấu trường kỹ năng nghề quốc tế. Năm 2015, tại Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 43 ở São Paulo, Brazil, sinh viên Nguyễn Duy Thanh giành huy chương đồng ở nghề Giải pháp phần mềm công nghệ thông tin. Đây là tấm huy chương đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới. Cùng kỳ thi, sinh viên Lương Công Hiếu đạt Chứng chỉ Kỹ năng nghề xuất sắc ở nghề Thiết kế Web. Hai năm sau, tại Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 44 tổ chức ở Abu Dhabi năm 2017, sinh viên Trần Nguyễn Bá Phước tiếp tục giành Huy chương Đồng nghề Giải pháp công nghệ thông tin và là thí sinh mang về huy chương duy nhất cho đoàn Việt Nam tại kỳ thi.
Truyền thống thi đua kỹ năng nghề không chỉ hiện diện ở công nghệ thông tin. Trong các lĩnh vực kỹ thuật vốn là thế mạnh của IUH, nhiều thế hệ giảng viên và sinh viên cũng đạt thành tích tại các hội thi cấp Thành phố, Bộ, Quốc gia và ASEAN. Các khối ngành kỹ thuật trọng yếu của trường như Công nghệ Thông tin, Công nghệ Nhiệt – Lạnh, Ô tô từng đạt nhiều huy chương tại Hội thi tay nghề ASEAN cũng như tại các hội thi trong nước. Những thành tích ấy không đơn thuần là những tấm huy chương mà còn phản ánh một nền tảng đào tạo coi trọng khả năng làm được, làm tốt và làm chủ công nghệ. Chính nền tảng đó tạo nên tiền đề để IUH từng bước chuyển từ đào tạo kỹ năng nghề sang đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, đồng thời phát triển nghiên cứu khoa học theo hướng ứng dụng.
Từ làm chủ kỹ thuật đến kiến tạo tri thức
Cùng với quá trình nâng cấp và phát triển của Nhà trường, hoạt động nghiên cứu khoa học ngày càng được tổ chức bài bản. Từ các đề tài phục vụ giảng dạy, biên soạn giáo trình và sáng kiến kỹ thuật, hoạt động nghiên cứu từng bước mở rộng sang các nhiệm vụ khoa học có quy mô lớn hơn, công bố khoa học, sở hữu trí tuệ và nghiên cứu phục vụ doanh nghiệp. Đây là một bước chuyển quan trọng: từ năng lực thực hành và làm chủ thiết bị đến năng lực nghiên cứu, cải tiến và sáng tạo công nghệ.
Qua quá trình tự chủ đại học, IUH từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý khoa học, chính sách khuyến khích nghiên cứu và công bố quốc tế; hình thành các nhóm nghiên cứu theo lĩnh vực và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, các viện nghiên cứu và trường đại học trong và ngoài nước. Giai đoạn sau 2019, Nhà trường tập trung phát triển hệ sinh thái khoa học và đổi mới sáng tạo, trong đó nghiên cứu, công bố quốc tế, nhóm nghiên cứu, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế ngày càng được kết nối chặt chẽ. Đến năm 2025, IUH duy trì 05 nhóm nghiên cứu mạnh và 14 nhóm nghiên cứu tiềm năng, hình thành những hạt nhân học thuật có khả năng dẫn dắt các hướng nghiên cứu chuyên sâu và liên ngành. Cùng năm, đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Trường công bố 896 bài báo trên hệ thống Web of Science và Scopus, trong đó hơn 44% thuộc các tạp chí Q1 và Q2.
Đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
Nếu những cuộc thi tay nghề trước đây thể hiện khả năng làm chủ kỹ thuật, thì hoạt động chuyển giao công nghệ hôm nay chính là sự tiếp nối tinh thần ấy ở một trình độ mới: không chỉ vận hành công nghệ mà còn nghiên cứu, cải tiến và tạo ra công nghệ. Nhiều sản phẩm nghiên cứu của IUH đã được chuyển giao cho doanh nghiệp và cộng đồng. Trong lĩnh vực cơ khí và tự động hóa, dây chuyền máy ép gạch không nung được chuyển giao cho Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ Đức Thành; dây chuyền đóng bao thức ăn gia súc được chuyển giao cho Công ty De Heus (Hà Lan).
Trong lĩnh vực công nghệ sinh học và môi trường, các chế phẩm vi sinh vật hữu ích được chuyển giao cho Công ty Công nghệ sạch Green Bio; máy cắt, vớt bèo và lục bình trên sông được chuyển giao cho Vườn Quốc gia U Minh Thượng. Trong công nghệ thực phẩm, IUH phối hợp với Công ty TNHH Sản xuất nước mắm Thuận Hưng nghiên cứu phát triển nước mắm Cà Ty, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị thương mại của sản phẩm địa phương. Những sản phẩm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng có một điểm chung: nghiên cứu bắt đầu từ những vấn đề của thực tiễn và kết quả cuối cùng quay trở lại phục vụ thực tiễn. Đó cũng chính là sự tiếp nối bản sắc ứng dụng đã được hình thành từ những giai đoạn đầu của Nhà trường.
Từ nghiên cứu đến đổi mới sáng tạo, tham gia mạng lưới khoa học toàn cầu
Trong những năm gần đây, hành trình khoa học của IUH tiếp tục được mở rộng, từ nghiên cứu và chuyển giao sang đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Cuộc thi InnogreenLife, được tổ chức từ năm 2021, từng bước hình thành môi trường để sinh viên phát triển ý tưởng, nhận tư vấn từ chuyên gia, kết nối với doanh nghiệp và hoàn thiện mô hình kinh doanh. Cùng với Ngày hội Đổi mới sáng tạo khởi nghiệp IUH và các hoạt động giới thiệu sản phẩm, Nhà trường đang từng bước tạo nên một không gian nơi nghiên cứu khoa học, công nghệ và tinh thần khởi nghiệp cùng phát triển.
Song hành với việc phát triển nội lực, IUH ngày càng mở rộng không gian nghiên cứu thông qua hợp tác quốc tế. Đến nay, Nhà trường đã thiết lập mạng lưới hợp tác với hơn 120 trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức khoa học tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. Từ đôi bàn tay của những người thợ kỹ thuật đến tư duy của những nhà khoa học, từ xưởng thực hành đến phòng thí nghiệm và những mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, hành trình 70 năm ấy đã tạo nên một nét riêng của khoa học IUH – khoa học bắt nguồn từ thực tiễn, trưởng thành bằng nghiên cứu và hướng tới những giá trị thiết thực cho doanh nghiệp, cộng đồng và đất nước.
