Bộ GD&ĐT vừa đề xuất đào tạo nghề chuyển từ Bộ LĐ-TB&XH về Bộ này quản lý. Ảnh: HH

Trường nghề “muốn ở”

Theo phân công hiện tại, Bộ GD&ĐT quản lý từ cấp mầm non, phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng (CĐ), đại học (ĐH) và sau ĐH. Còn Bộ LĐ-TB&XH quản lý 2 bậc học giữa là trung cấp nghề và CĐ nghề.

Cho rằng có sự trùng lắp trong quản lý giữa 2 Bộ gây ra những bất cập, đi ngược với chủ trương cải cách hành chính và ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, Bộ GD&ĐT kiến nghị thống nhất giao Bộ này quản lý từ mầm non đến ĐH, kể cả bậc trung cấp nghề, CĐ nghề.

Trao đổi về vấn đề này, bà Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH cho rằng, nói giáo dục nghề nghiệp hiện nay chưa thống nhất về quản lý Nhà nước là chưa chính xác. Tổng cục Dạy nghề được Chính phủ phân công Bộ LĐ,TB&XH quản lý từ năm 1998 đến nay. Trong suốt 18 năm trực thuộc quản lý của Bộ, lĩnh vực dạy nghề đã được phục hồi và từng bước phát triển, gắn với việc tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, thực hiện các chính sách xã hội và đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu lao động, phát triển kinh tế - xã hội.

Trước đề nghị từ Bộ GD&ĐT, bà Lan khẳng định, theo đánh giá của Chính phủ, lĩnh vực dạy nghề thuộc bộ, ngành nào mà phát triển tốt, phục vụ hiệu quả được các mục tiêu giải quyết việc làm, chính sách xã hội, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, Chính phủ sẽ có quyết định và Bộ LĐ,TB&XH sẽ chấp hành quyết định đó. “Trong trường hợp được giao tiếp tục quản lý Tổng cục Dạy nghề, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục phát huy kinh nghiệm và sự nỗ lực trong những năm qua, để thực hiện hiệu quả công tác dạy nghề”, bà Lan nói.

Là trường trực tiếp ảnh hưởng từ sự điều chỉnh này, Hiệu trưởng Trường CĐ nghề Công nghệ cao Hà Nội Phạm Xuân Khánh cho biết: Tổng cục Dạy nghề và Bộ LĐ,TB&XH đang làm tốt nhiệm vụ của mình. Điều này thể hiện rõ ở quy mô dạy nghề ngày càng mở rộng, chất lượng được nâng cao, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm tăng. Bộ LĐ,TB&XH gắn liền với chức năng của mình là công ăn việc làm, đảm bảo an sinh xã hội, cơ chế chính sách, chế độ cho người lao động. Vì thế, để dạy nghề cho Bộ LĐ,TB&XH quản lý hợp lý hơn.

Chuyên gia “khuyên đi”

Bàn tới câu chuyện đào tạo nghề nên để Bộ nào quản lý, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, hiện nay chúng ta quá thừa các trường THPT nhưng các trường đào tạo theo hướng nghề lại rất ít. Cần phải chuyển một bộ phận lớn các trường THPT thành các trường trung học nghề. Để thực hiện được như thế, thì phải chấp nhận đào tạo nghề thu về 1 mối là Bộ GD&ĐT.

PGS Trần Xuân Nhĩ - nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT chia sẻ: Đề xuất của Bộ GD&ĐT được quản lý đào tạo nghề nghiệp là đúng và chỉ cần một Bộ duy nhất. Nếu có một Bộ thống nhất quản lý giáo dục, chúng ta mới làm tốt công tác phân luồng, hướng nghiệp, liên thông. Còn nếu vẫn 2 Bộ quản lý như hiện nay, học sinh học hết tiểu học lên THCS, THPT, vào ĐH, sẽ không thực hiện được Nghị quyết 29 về phân luồng và dư thừa lao động trình độ CĐ, ĐH.

Trước lo lắng hiện nay có tới trên 190 ngàn cử nhân có trình độ ĐH trở lên thất nghiệp, liệu khi Bộ GD&ĐT quản lý thống nhất có khắc phục được tình trạng học sinh “ồ ạt” thi ĐH mà không học trường nghề, PGS Trần Xuân Nhĩ khẳng định: Chắc chắn là giải quyết được, còn nếu không thì không thể giải quyết được bởi vì Bộ nào cũng theo công việc của Bộ đó. Bộ GD&ĐT chỉ lo phát triển THPT, hết THCS thì chạy lên THPT; còn Bộ LĐ,TB&XH thì “hò hét” "phanh" giáo dục ĐH lại để phát triển đào tạo nghề.

Chung quan điểm, ông Lê Viết Khuyến - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ GD&ĐT phân tích: "Bao nhiêu năm nay, chúng ta không làm được công tác phân luồng sau THCS. Bộ GD&ĐT thì luôn muốn học sinh sau THCS lên THPT về kênh của mình. Bộ LĐ-TB&XH không đón học sinh học hết bậc THCS bằng việc tạo ra cơ chế mà lại lấy những em tốt nghiệp THPT đi học nghề. Việc này dẫn đến tình trạng “mạnh ai nấy chạy”.

Thiết nghĩ, cho dù cơ quan nào quản lý thì xã hội vẫn mong muốn có 1 thị trường lao động được điều tiết thông suốt, cử nhân ĐH, CĐ ra trường không phải quay lại học trung cấp nghề để tìm việc làm như hiện nay.

Hải Hà