Trong những năm qua, công tác thống kê của Việt Nam đã và đang từng bước được đổi mới, hoàn thiện, thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm thông tin thống kê phục vụ sự lãnh đạo, quản lý, điều hành kinh tế - xã hội cũng như đáp ứng nhu cầu của người dùng tin trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trong điều kiện nước ta đang hội nhập ngày càng sâu rộng với một thế giới biến động, nhu cầu số liệu thống kê ngày càng cao.

Trong khi công tác thống kê được coi trọng và đánh giá cao ở nhiều nước trên thế giới thì tại một số quốc gia, trong đó có Việt Nam, thống kê vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức và vẫn còn nhiều khoảng trống trong chất lượng đào tạo cũng như nguồn nhân lực.

Ở Việt Nam, mặc dù môn thống kê được dạy ở nhiều trường đại học, song hiện chỉ có 5 cơ sở đào tạo chuyên ngành thống kê. Trong đó, Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội đứng đầu về số lượng và đa dạng về bậc đào tạo bao gồm đào tạo cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thống kê. Ở nhiều nước, môn thống kê được coi là môn quan trọng, là nền tảng và hỗ trợ cho các môn khoa học khác thì việc giảng dạy môn này ở Việt Nam vẫn chưa đặt thành yêu cầu bắt buộc tại nhiều trường đại học. Đó chính là các khó khăn, thách thức mà các trường đại học ở Việt Nam đã chia sẻ với đồng nghiệp các nước tại hội nghị.

Dưới góc độ sử dụng đầu ra của các cơ sở đào tạo chuyên ngành thống kê, Tổng cục Thống kê là cơ quan tập trung nhân lực làm công tác thống kê lớn nhất của Việt Nam, nhưng trong 11 năm qua, trong khi số công chức, viên chức của Tổng cục tăng lên thì những cán bộ được đào tạo chuyên ngành thống kê giảm từ 47% xuống còn 37%. Thực tế này cho thấy sự thiếu hụt cán bộ chuyên ngành thống kê trong các cơ quan sử dụng nguồn nhân lực thống kê, đồng thời phản ánh nghề thống kê chưa thực sự hấp dẫn đối với sinh viên tốt nghiệp ra trường.

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Trung: “Nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn của người làm thống kê được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu để thực hiện thắng lợi Chiến lược Phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Một trong những giải pháp nhằm nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn của cán bộ thống kê là nâng cao chất lượng đào tạo thống kê tại các trường đại học và gắn kết mối quan hệ giữa đơn vị đào tạo chuyên ngành thống kê và cơ quan sử dụng nguồn nhân lực được đào tạo”.

Tại hội nghị, các bài học kinh nghiệm của một số quốc gia có nền thống kê tiên tiến như Mỹ, Pháp, Hàn Quốc… cũng như các chuyên gia đến từ các trường đại học ở Việt Nam đã được chia sẻ.

Ông Arthur Erken, Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác thống kê cũng chính là góp phần nâng cao chất lượng số liệu thống kê ở tất cả các lĩnh vực, nhằm đưa ra các bằng chứng tin cậy cho việc xây dựng và giám sát, đánh giá thực hiện các chính sách phát triển của Việt Nam. Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và trong nước về đao tạo thống kê sẽ là cơ hội tuyệt vời giúp cho chúng ta biết Việt Nam đang ở đâu và sẽ phải làm gì để theo kịp các nước trong lĩnh vực này”.

Nhân dịp tổ chức hội nghị, Tổng cục Thống kê và UNFPA kêu gọi sự phối hợp hiệu quả hơn nữa từ các bộ, ngành, địa phương trong việc nâng cao nhận thức và hiểu đầy đủ về vị trí, tầm quan trọng của đội ngũ làm công tác thống kê và chất lượng đào tạo đội ngũ này cho Việt Nam trong tương lai.

Phương Anh