Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển, các trường có thể tùy vào hoàn cảnh của mình để áp dụng linh hoạt, nhưng mục tiêu cuối cùng là đều hướng tới nâng cao chất lượng. Ảnh: Hải Hà

Đó là đánh giá của đa số đại biểu tại hội thảo "Phát triển Chương trình Nhà trường: Những kinh nghiệm thực tiễn", do Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành tổ chức ngày 21/8.

Trường Nguyễn Tất Thành là 1 trong 7 trường trong cả nước được chọn tham gia thí điểm xây dựng Chương trình Nhà trường theo công văn 791 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT).

Nhiều cách làm mới

Báo cáo tại hội thảo về kết quả đạt được sau 1 năm thực hiện, cô Nguyễn Thị Thu Anh, Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành chia sẻ: "Sau 1 năm triển khai, trường đã phát huy được tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình và khả năng sáng tạo của các thầy cô. Bước đầu, trường đã đạt được các mục tiêu: Hình thành mô hình trường thực hành sư phạm và thực nghiệm khoa học giáo dục hiện đại của cả nước; xây dựng mô hình trường phổ thông tổ chức dạy học phân hóa, nhằm phát huy tối đa năng lực của học sinh (HS). Đặc biệt, nâng cao được vai trò chủ thể, sự năng động, sáng tạo của các em".

Trong quá trình thực hiện, trường đã điều chỉnh cấu trúc nội dung dạy học và xây dựng kế hoạch giáo dục mới ở từng môn học (xây dựng thêm các môn nghệ thuật guitar, organ, hội họa tạo hình, dancesport và các môn thể thao bóng đá, bóng rổ, cầu lông, bóng bàn, yoga, võ thuật vào chương trình môn học ở lớp 6 và lớp 10); đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy, đồng thời đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực HS.

Đặc biệt, trường còn tổ chức hoạt động dạy học gắn liền với sản xuất, kinh doanh tại địa phương (ví dụ dạy học chủ đề "Bảo tồn cốm làng Vòng"); đẩy mạnh sinh hoạt chuyên môn theo hướng "nghiên cứu bài học" - một phương thức để phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo viên (GV).

Ngoài ra, trường còn tổ chức nhiều hoạt động giáo dục trải nghiệm (như hùng biện tiếng Anh, dạ hội tiếng Anh, thi "sách và tôi"...) và các hoạt động hướng nghiệp ngay từ lớp 10 và tiếp tục ở lớp 11 và 12.

Học sinh Trường Nguyễn Tất Thành tham gia hoạt động ngoại khóa "Tự hào về bản thân mình". Ảnh: Hải Hà

Không áp dụng máy móc

Phát biểu tại hội thảo, các ý kiến đều đánh giá cao Chương trình Nhà trường mà Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành đang thực hiện.

Ông Đỗ Ngọc Thống, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT đánh giá cao quá trình triển khai thực hiện của Trường Nguyễn Tất Thành, tuy nhiên, ông đề xuất đây là trường của Thủ đô, vì vậy nên để HS được đi thực tế ở các vùng quê, về nông thôn để có những trải nghiệm thực tế.

Ông Thống cũng lưu ý, bản chất của Chương trình Nhà trường là các trường căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể của trường mình để cho GV được tự do sáng tạo trong tổ chức dạy học. Nhưng nếu sáng tạo vô bờ bến cũng sẽ không ổn mà phải theo chuẩn của mục tiêu dạy học. Và quan trọng là các trường phải tùy từng điều kiện để áp dụng, không thể bê nguyên chương trình của trường này để áp dụng cho trường khác.

Chung quan điểm, PGS Đào Tiến Thành, Trưởng Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng: "Chương trình này không thể áp dụng máy móc cho các nhà trường, bởi mỗi 1 trường ở mỗi địa phương sẽ có điều kiện khác nhau, nguồn nhân lực khác nhau, đặc điểm học sinh khác nhau".

Đánh giá về chương trình này, PGS Thành nhấn mạnh, đây là chương trình đã "cởi trói" cho những chuyện dập khuôn máy móc, và cũng đã "cởi trói" được cho GV và HS. Với chương trình này, HS được quyền sáng tạo, phát huy được thế mạnh của mình. Với kết quả mà Trường Nguyễn Tất Thành làm được sẽ là tài liệu tham khảo cho các trường khác.

Đến dự và phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển nhấn mạnh: "Chúng ta không đặt mô hình của Trường Nguyễn Tất Thành có thể áp dụng cho các trường khác nhau mà chỉ áp dụng cách làm thôi. Các trường có thể tùy vào hoàn cảnh của mình để áp dụng linh hoạt, nhưng mục tiêu cuối cùng là đều hướng tới nâng cao chất lượng".

"Chương trình này ban đầu chỉ áp dụng thử nghiệm tại 7 trường phổ thông và có thể gặp những khó khăn, nhưng dần dần nó sẽ được nhân lên và điều chỉnh cho phù hợp. Phát triển Chương trình Nhà trường theo định hướng phát triển năng lực HS là chúng ta đang thực hiện định hướng mới theo Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT", Thứ trưởng khẳng định.

Phát triển Chương trình Nhà trường đã được tiến hành ở nhiều quốc gia, thực hiện sự phân cấp trong phát triển chương trình, tăng cường tính dân chủ.
Năm 2013, Bộ GD&ĐT đã có công văn hướng dẫn 791/HD-BGDĐT về Thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển năng lực HS góp phần cho đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015.
Phát triển Chương trình Nhà trường là quá trình cụ thể hóa làm chương trình chung quốc gia phù hợp với thực tiễn của địa phương trên cơ sở đảm bảo yêu cầu chung của chương trình quốc gia; lựa chọn xây dựng nội dung và xác định cách thức thực hiện phản ánh đặc trưng và phù hợp với thực tiễn nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của người học, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục.

Hoạt động cộng đồng tích cực được cộng điểm thi ĐH

Theo cô Thu Anh, để đánh giá toàn diện HS thì không chỉ đánh giá qua kết quả học tập ở trên lớp mà cần thêm cả các hoạt động cộng đồng. Vì vậy, cần có chính sách khuyến khích bằng hình thức cộng điểm thi ĐH cho những HS tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa, hoạt động cộng đồng, những HS sẵn sàng chia sẻ và giúp đỡ cộng đồng đã được các tổ chức xã hội hoặc nhà trường cấp giấy chứng nhận.

Trao đổi với PV về ý kiến trên, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết: Đánh giá HS có hoạt động như vậy đã nằm trong quy chế đánh giá HS rồi, nhưng vấn đề cộng điểm khuyến khích thì Bộ GD&ĐT sẽ khuyến khích các trường ĐH có thể xem đó là tiêu chí để chọn vào trường, nhưng nếu làm tốt thì tất nhiên các trường sẽ nhìn ra.

Hải Hà