Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phạm Tất Thắng. Ảnh: H.G

“Đổi mới nên có lộ trình”

+ Theo phương án thi THPT và xét tuyển ĐH, CĐ 2017 mà Bộ GDĐT vừa công bố chiều ngày 28/9, trong 5 môn chỉ có môn Ngữ văn vẫn thi theo hình thức tự luận, còn lại theo hình thức trắc nghiệm. Điều này, có dẫn đến việc đánh giá không đúng năng lực, kiến thức của học sinh không, thưa ông?

- Trước hết, việc tổ chức dạy học như thế nào thì phải có hình thức thi cử, đánh giá phù hợp để có thể đánh giá được kiến thức của học sinh. Nhưng tổ chức thi ảnh hưởng đến đông đảo mọi người trong xã hội, đặc biệt là học sinh và phụ huynh học sinh, ảnh hưởng tới tương lai của các em liên quan đến việc tuyển sinh ĐH, CĐ cho nên việc thi cử nên có tính ổn định tương đối.

Thứ hai, thi hình thức tự luận hay trắc nghiệm đều có ưu thế riêng của nó. Cho nên, làm sao kết hợp được để vừa thuận tiện cho quá trình tổ chức thi, chấm thi, công bố kết quả, vừa đánh giá được năng lực thực sự của học sinh một cách khách quan, công bằng.

Những đổi mới nên có lộ trình và nên có thông tin cho phụ huynh, học sinh biết để chuẩn bị về mặt tâm lý. Trước sự thay đổi nên có sự chuẩn bị kỹ về mặt điều kiện kỹ thuật và tâm lý.

+ Bộ GDĐT đưa ra, năm 2017, chương trình thi chủ yếu vào lớp 12; năm 2018 chương trình thi chủ yếu vào lớp 11 và 12; còn từ năm 2019 sẽ vào cả 3 lớp từ 10 đến 12. Tại sao kỳ thi sắp tới học sinh chỉ chủ yếu vào chương trình lớp 12?

- Kỳ thi này có mục tiêu quan trọng nhất là đánh giá kiến thức phổ thông mà các em học sinh học được trong 3 năm THPT. Đề thi tổng hợp được kiến thức của cả 3 năm là cần thiết. Tuy nhiên, cũng có một thực tế là trong những năm vừa qua, chương trình của chúng ta tập trung chủ yếu vào lớp 12.

Vì vậy, trong năm 2017,  Bộ GDĐT chủ trương kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH, CĐ tập trung vào lớp 12 cũng có cái lý là để tránh “sốc” đối với dư luận, học sinh, phụ huynh. Bây giờ mà mở rộng ngay thì học sinh sẽ không làm quen và thích nghi kịp, thậm chí không ôn tập kịp có thể ảnh hưởng đến chất lượng.

Theo tôi, việc Bộ GDĐT công bố rõ là năm 2017 cơ bản vẫn là lấy kiến thức lớp 12 để thi; năm 2018 mới mở rộng lớp 11 và 12; đến 2019 là toàn bộ chương trình THPT là một lộ trình, một bước đi cần thiết.

Chúng ta cũng phải chấp nhận một tỷ lệ thí sinh ảo nào đó

+ Kỳ thi năm 2016 có lượng thí sinh ảo rất nhiều vậy kỳ thi năm 2017 làm sao để công khai minh bạch, và có biện pháp khắc phục tình trạng này, thưa ông?

- Qua làm việc với Bộ GDĐT, chúng tôi thấy rằng, kỳ thi năm 2016, Bộ đã có một số giải pháp. Ví dụ như mỗi một trường được đăng ký 2 nguyện vọng, còn sau đó nếu thay đổi mới thay đổi. Đã đăng ký vào trường nào, nộp hồ sơ nguyện vọng vào trường nào thì phần mềm của Bộ sẽ tự động khóa để thí sinh không đăng ký được những trường khác. Đó là những giải pháp tích cực.

Tuy nhiên, việc tổ chức mới kỳ thi chung trên phạm vi cả nước với số lượng thí sinh lớn và chúng ta cũng phải tôn trọng nguyện vọng của học sinh trong quá trình làm hồ sơ. Cho nên, chúng ta cũng phải chấp nhận một tỷ lệ thí sinh ảo nào đó.

Tôi nghĩ, Bộ GDĐT phải tiếp tục có những giải pháp làm sao công bố kỳ thi, phương thức tổ chức thi, đặc biệt là phương thức xét tuyển của các trường ĐH, CĐ sớm hơn để thí sinh có điều kiện suy nghĩ, lựa chọn nguyện vọng của mình một cách chính xác, phù hợp với điều kiện, sở trường của các em và gia đình. Điều này, cũng đảm bảo để cho các trường có thể tuyển được đủ số lượng thí sinh theo khả năng đào tạo của mình.

+ Kỳ thi năm 2017 sẽ được tổ chức thi theo cụm và mỗi thí sinh sẽ có 1 đề riêng. Theo ông liệu có khả thi?

- Bộ GDĐT có chủ trương kỳ thi năm 2017 vẫn là cụm theo tỉnh, nhưng không có 2 hội đồng thi ở một tỉnh nữa mà giao cho Sở GDĐT và các trường ĐH hỗ trợ. Tôi cho rằng, điều này cần thiết vì chúng ta xác định mục tiêu chính của kỳ thi này là xét tốt nghiệp THPT và việc xét duyệt THPT này là mặt bằng chung.

Còn việc mỗi em có một đề riêng có thể thực hiện được về mặt kỹ thuật, đó là chuẩn bị sẵn một ngân hàng đề. Với mỗi một thí sinh chúng ta chỉ có việc nhân, sao đề và tổ chức cho các em làm bài. Theo tôi về cơ bản nó không khác gì so với những năm trước đây.

+ Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hương Giang