Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Phương Anh

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga cho biết, hệ thống giáo dục của chúng ta còn tồn tại những bất cập về tư duy nhận thức trọng phát triển giáo dục, cơ chế quản lý; điều kiện đảm bảo chất lượng còn thiếu thốn, lạc hậu; thiếu các tiêu chuẩn về trình độ cũng như bằng cấp.

Bằng cấp chưa thật sự gắn với giá trị học vấn và năng lực của người học làm ảnh hưởng đến niềm tin trong xã hội nói chung và của người sử dụng lao động nói riêng. 

Do đó, việc xây dựng khung trình độ quốc gia với các cơ chế quản lý phù hợp sẽ giúp cho mọi người dân có thể học tập suốt đời và được công nhận năng lực. Điều này cũng giúp cho người sử dụng lao động hiểu được bản chất của mỗi trình độ đào tạo hơn để tuyển dụng và sử dụng lao động. Đặc biệt, việc xây dựng khung trình độ càng trở lên cấp thiết hơn khi nhu cầu hội nhập khu vực và quốc tế về giáo dục đang trở nên cấp bách, nhất là sau năm 2015 cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức hình thành. Việt Nam là một trong những thành viên tham gia xây dựng Khung tham chiếu trình độ ASEAN để phục vụ cho hội nhập quốc tế về giáo dục và lao động.

Đại diện Hội đồng Anh cũng cho rằng, phải xây dựng khung trình độ quốc gia để thúc đẩy hợp tác giáo dục và việc làm giữa các quốc gia trên cơ sở công nhận văn bằng, chứng chỉ của nhau. Để văn bằng trở nên dễ hiểu với người sử dụng lao động và người tốt nghiệp một trình độ. Để hình thành cơ chế đảm bảo chất lượng gắn với công nhận văn bằng và trình độ tương ứng để tạo niềm tin vào giá trị của văn bằng.

Ông Hoàng Ngọc Vinh thuộc Bộ GD&ĐT cho biết, hiện Bộ GD&ĐT dự kiến 2 phương án cấu trúc của Khung trình độ quốc gia. Mỗi một phương án có những ưu điểm riêng. Chẳng hạn, với phương án 1 thì giáo dục đại học gồm có: Tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân đại học; còn giáo dục nghề nghiệp gồm: Cao đẳng, trung cấp, sơ cấp. Đối với phương án 2 thì giáo dục đại học có thêm cao đẳng và giáo dục nghề nghiệp cũng có cao đẳng, trung cấp, sơ cấp.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Việt, Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề cho biết, khung trình độ kỹ năng nghề quốc gia của Việt Nam gồm có 5 bậc. Có 126 nghề đã ban hành trong tổng số 173 nghề đã xây dựng tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia. Hiện nay, hệ thống trình độ của Việt Nam rất phức tạp, thiếu tính định nghĩa rõ ràng. Cách tiếp cận xác định trình độ chủ yếu theo mục tiêu giáo dục ghi trong Luật Giáo dục, Luật Dạy nghề, Luật Giáo dục đại học. Phần lớn khung trình độ là toàn diện, tức là bao trùm trình độ đào tạo chính quy, phi chính quy, không chính quy và kinh nghiệm làm việc. “Ba vấn đề xuyên suốt của phát triển khung trình độ là đảm bảo chất lượng, truyền thông và nguồn nhân lực”, ông Quang Việt cho hay. 

Cũng tại hội nghị, những điểm yếu, cơ hội và những thách thức về văn bằng trình độ của Việt Nam được các đại biểu chia sẻ thẳng thắn. Theo đó, văn bằng và trình độ tại Việt Nam chưa được thống nhất theo chuẩn; lòng tin của người sử dụng lao động vào tấm bằng chưa cao; khả năng quy đổi tương đương bằng cấp của Việt Nam đối với khu vực và thế giới còn hạn chế. Ngoài ra, chiến lược xây dựng khung trình độ quốc gia trong bối cảnh và tiến trình xây dựng khung tham chiếu trình độ khu vực ASEAN cũng đã được cập nhật. Hiện trong ASEAN chỉ còn 4 nước là Myanma, Campuchia, Lào và Việt Nam là chưa xây dựng được khung trình độ quốc gia, trong khi tiến trình hình thành Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 đang đến gần.

Theo thông tin tại hội nghị, xây dựng khung trình độ quốc gia nhằm thúc đẩy hợp tác giáo dục và việc làm giữa các quốc gia trên cơ sở công nhận văn bằng, chứng chỉ của nhau. Đồng thời, hình thành cơ chế bảo đảm chất lượng của văn bằng tương ứng với trình độ, tạo niềm tin và giá trị của văn bằng. Việc xây dựng một khung trình độ quốc gia chung giúp cho các cơ quan tuyển dụng lao động đánh giá được năng lực của người lao động đang dự tuyển dựa trên trình độ đạt được của cá nhân người lao động. Bên cạnh đó, khung trình độ quốc gia cũng sẽ giúp các sinh viên học liên thông từ các trình độ nghề chuyển học tiếp các bậc trình độ mang tính chuyên môn hàn lâm…

Hiện, Chính phủ đang giao Bộ GD&ĐT và Bộ LĐ-TB&XH phối hợp xây dựng khung trình độ quốc gia chung, dự kiến trình Chính phủ vào quý II năm 2014.

Phương Anh