Nêu quan điểm về tình hình kinh tế - xã hội tại phiên thảo luận tổ sáng 10/4, đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu sốt ruột về “sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia”.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Đặng Ngọc Huy nhấn mạnh “khoảng trống” chiến lược này nếu không được lấp đầy thì mọi thành quả tăng trưởng đều có thể bị đe dọa.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Đặng Ngọc Huy. Ảnh: P.Thắng

Xăng dầu dự trữ quốc gia đang "cất giữ" chung trong bồn bể của doanh nghiệp

Theo đại biểu, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đã đề ra rõ mục tiêu mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030.

Song nhìn vào thực tế, ông Huy thấy “chúng ta đang đối mặt với một khoảng cách đáng báo động”.

Đại biểu đoàn Quảng Ngãi chỉ ra dự trữ xăng dầu quốc gia hiện nay chỉ đáp ứng được 7 đến 10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, cũng tối đa 30 ngày.

“Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới bằng một chiếc bình nhiên liệu đang ở trong tình trạng như vậy”, ông Huy nhìn nhận.

Trong khi đó, khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày, theo đại biểu, không chỉ là bài toán về kho bãi, mà là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược.

Ông đặt vấn đề, tại sao chúng ta vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập?

Đáng chú ý, đại biểu cho hay, hàng dự trữ quốc gia hiện đang được cất giữ chung trong bồn bể của các doanh nghiệp đầu mối. Điều này, theo ông Huy, đi ngược lại nguyên tắc của Luật Dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.

“Có ý kiến cho rằng xây kho độc lập là tốn kém, nhưng thưa Quốc hội, cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần”, ông Huy nhấn mạnh.

Dự trữ xăng dầu quốc gia, không thể chờ khi "khát" mới bắt đầu đào giếng

Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Theo ông Huy, bất kỳ sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu “phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức”.

“Chúng ta không thể chờ đến khi "khát" mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, đại biểu Đặng Ngọc Huy nêu quan điểm.

Từ phân tích của mình, đại biểu bày tỏ quan điểm đồng tình với định hướng tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày được nêu trong báo cáo 186 của Chính phủ.

Để mục tiêu lượng xăng dầu dự trữ đủ sử dụng 90 ngày không nằm lại trên giấy, vị đại biểu Quảng Ngãi kiến nghị Chính phủ thực hiện ba giải pháp đột phá.

Một là quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Ông Huy nhấn mạnh phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.

Giải pháp thứ hai là ban hành lộ trình cụ thể đến năm 2028 phải mục tiêu nguồn dự trữ đủ sử dụng trong 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày.

Ba là khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.

Dẫn bài học từ lịch sử, ông Huy lưu ý nhiều quốc gia khủng hoảng không phải vì thiếu tiền, mà do thiếu sự chuẩn bị.

“Đầu tư cho dự trữ xăng dầu hôm nay chính là đầu tư cho sự ổn định và chủ quyền kinh tế của Việt Nam mai sau”, đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nhấn mạnh.