(Thanh tra) - Đánh giá Quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa rất quan trọng, Thủ tướng Phạm Minh Chính gợi mở Hà Nội rà soát ngành, lĩnh vực, tối ưu hóa không gian mặt đất, nhất là phía Nam, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn…; khai thác trung tâm Hồ Tây; quy hoạch không gian ngầm.
Chiều 14/3, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo TP Hà Nội, tiếp tục cho ý kiến, góp ý về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Theo các báo cáo, trước đây, TP Hà Nội xây dựng song song 2 hệ thống quy hoạch: Quy hoạch Thủ đô (theo Luật Quy hoạch năm 2017) và Quy hoạch chung Thủ đô (theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024).
Điều này gây ra tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức không gian.
Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 258 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Trong đó, Quốc hội cho phép lập một quy hoạch tổng thể Thủ đô trên cơ sở cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và tích hợp, lồng ghép các nội dung của Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô.
Hồ sơ quy hoạch đến nay đã được hoàn thiện. Thời hạn quy hoạch gồm: giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035; giai đoạn trung hạn đến năm 2045; giai đoạn dài hạn đến năm 2065; tầm nhìn chiến lược 100 năm.
Quy hoạch xác định các định hướng mới, vượt trội, với 11 nhóm giải pháp đột phá, trong đó có phát triển liên kết vùng, xây dựng mô hình “Hạt nhân - Vệ tinh” cho Vùng Thủ đô, Hà Nội giữ vai trò là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa và dẫn dắt.
Giải pháp khác là tạo đột phá phát triển đường sắt đô thị, phát triển đô thị dựa trên mô hình TOD; đột phá về thiết chế tại các cực tăng trưởng nhằm kéo giãn dân cư nội đô; tái thiết đô thị toàn diện và chọn lọc.
Cũng theo dự thảo, Quy hoạch xác định cụ thể 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, kết hợp 9 trục động lực, với các vành đai, các hành lang, thúc đẩy liên kết vùng và quốc gia, kết nối biên giới, cảng biển và quốc tế; các không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc sông Đà, sông Hồng, sông Đuống...
Tại buổi làm việc, TP Hà Nội đề nghị ủng hộ chủ trương cho phép TP chủ động nghiên cứu, xây dựng và ban hành Bộ Quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch - kiến trúc đặc thù.
Bộ Quy chuẩn, tiêu chuẩn này khác với quy chuẩn quốc gia hiện hành, để Hà Nội có công cụ pháp lý quản lý, triển khai thực thi quy hoạch với những điều kiện đặc thù của Thủ đô đặt ra trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá Quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa rất quan trọng với sự phát triển của Thủ đô, của vùng và cả nước.
Nhấn mạnh thêm một số nội dung, Thủ tướng nêu rõ triết lý của quy hoạch là lấy con người làm trung tâm, chủ thể; xây dựng đô thị giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, bản sắc, hiện đại và tầm nhìn 100 năm; phát triển đa cực, đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, đa hướng, đa chiều.
Sự phát triển của Thủ đô cũng cần hài hòa giữa con người, văn hóa, xã hội, thiên nhiên, “làng trong phố, phố trong làng”, có bảo tồn, kế thừa và phát triển.
Các đột phá là tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, thông minh hóa dịch vụ, công nghiệp, theo Thủ tướng, phải tiên tiến.
Thủ tướng đề nghị Hà Nội nghiên cứu, tìm địa điểm xây dựng cung triển lãm quy hoạch để công khai quy hoạch, giám sát quy hoạch, xúc tiến đầu tư và cũng là sản phẩm du lịch.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ cũng lưu ý thêm một số nội dung như quy hoạch phát triển không gian kinh tế tầm thấp, tầm cao và vũ trụ; quy hoạch không gian ngầm, để ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông, giao thông…
Thủ tướng gợi mở cần rà soát ngành, lĩnh vực, tối ưu hóa không gian mặt đất, nhất là phía nam, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn…; phát triển kinh tế sân bay; khai thác trung tâm Hồ Tây; phát triển hệ sinh thái Thủ đô trong liên kết với các địa phương trong vùng.
Cũng theo người đứng đầu Chính phủ, Hà Nội phát huy hiệu quả 5 phương thức giao thông; thích ứng với biến đổi khí hậu, khôi phục các dòng sông xanh, giải quyết vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông, úng ngập….
Mặt khác, Thủ tướng lưu ý cần tôn tạo, giữ gìn, phát huy văn hóa, bản sắc Hà Nội, khu phố cổ, các di tích lịch sử văn hóa; quy hoạch không gian phát triển và đi đầu, tiên phong phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí; quản trị, quản lý đô thị thông minh.
Quy hoạch cần kết hợp chặt chẽ giữa khung và chi tiết; phát huy được hết tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội và việc thực hiện phải nghiêm, làm cái gì dứt cái đó, theo Thủ tướng.
Về xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, Thủ tướng đồng ý về nguyên tắc kiến nghị của Hà Nội với tinh thần cần vừa có tính đặc thù với Thủ đô, vừa có tính phổ biến nhưng bảo đảm tính kết nối với cả nước nếu cần thiết.
Theo Thủ tướng, cần đa dạng hóa nguồn lực, tối ưu hóa nguồn lực của Nhà nước, đẩy mạnh hợp tác công tư, xây dựng các chính sách huy động nguồn lực như BT, BOT, chính sách cho mô hình TOD, phát hành trái phiếu, xây dựng các quỹ như quỹ nhà ở xã hội, lấy nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, nguồn lực bên ngoài là quan trọng, đột phá... trong triển khai, hiện thực hóa quy hoạch.
