(Thanh tra) - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết Quy định 20 về thi hành Điều lệ Đảng, Trung ương đã bổ sung nhiều quy định mới, triển khai thí điểm đáp ứng thực tiễn, nhất là trong công tác cán bộ.
Sáng 13/4, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Truyền đạt chuyên đề Quy định 20 về thi hành Điều lệ Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đề cập những nội dung mới trọng tâm, trong đó có thí điểm đổi mới quy trình công tác cán bộ.
Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, về hệ thống tổ chức của Đảng và lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, Trung ương bổ sung quy định “thí điểm lập đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước cấp cơ sở ở xã, phường, đặc khu”.
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho hay, thời gian qua, tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp được thành lập trực thuộc cấp ủy cấp xã. Trong đó, ở nhiều nơi có số lượng tổ chức đảng rất lớn (trên 250 tổ chức đảng).
Điều này, gây khó khăn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của cấp ủy cấp xã.
Việc Trung ương cho phép lập đảng bộ khối để tạo điều kiện thuận lợi cho cấp ủy cấp xã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả trong triển khai các chủ trương, nghị quyết của Đảng trên địa bàn; đồng thời, góp phần thực hiện công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước đồng bộ và hiệu quả hơn.
Liên quan đến nội dung này, theo ông Ngọc, Trung ương giao Ban Tổ chức Trung ương hướng dẫn cụ thể, chi tiết để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ việc thành lập này.
Trung ương cũng đồng ý triển khai “thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở cho đảng ủy của đảng bộ cơ sở trực thuộc đảng ủy xã, phường đặc khu; cho đảng ủy của đảng bộ cơ sở trực thuộc đảng ủy doanh nghiệp nhà nước mà trước đây là đảng bộ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng khi có đủ điều kiện”.
Cùng với đó, Trung ương bổ sung quy định Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định thành lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, đơn vị sự nghiệp khác với quy định trong Quy định thi hành Điều lệ Đảng của 6 đảng bộ mới thành lập ở Trung ương và cấp tỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan Trung ương của đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan Trung ương của hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và các cơ quan ngành dọc ở địa phương.
Nội dung mới, trọng tâm nữa trong Quy định thi hành Điều lệ Đảng là về điều động, chỉ định cấp ủy viên. Ông Ngọc cho biết Trung ương đã bổ sung, sửa đổi một số nội dung quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác cán bộ, bảo đảm sự lãnh đạo liên tục của tổ chức đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cấp ủy các cấp.
Theo đó, Quy định 20 đã quy định “trường hợp chi bộ khuyết, thiếu cả Bí thư, Phó Bí thư, chi ủy viên thì cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, chỉ định”.
Quy định 20 cũng quy định “trường hợp cần thiết, cấp ủy cấp trên trực tiếp có thể… chỉ định đảng viên là người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức giữ chức danh Bí thư cấp ủy (chi bộ) cơ quan, đơn vị, tổ chức đó”.
Ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, quy định trên nhằm cụ thể hóa chủ trương tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với cơ quan, đơn vị, đồng thời bảo đảm thực hiện nhất quán mô hình “Bí thư cấp ủy đồng thời là thủ trưởng cơ quan, đơn vị”.
“Thực tiễn cho thấy, ở những nơi thực hiện tốt mô hình này sẽ có sự thống nhất cao trong lãnh đạo, điều hành, giảm tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nói.
Đáng chú ý, Quy định 20 quy định “thí điểm việc cấp ủy cấp trên khi chỉ định nhân sự tham gia cấp ủy, Ban Thường vụ cấp ủy, giữ các chức danh lãnh đạo cấp dưới trực tiếp thì đồng thời chỉ định tham gia cấp ủy, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư cấp ủy, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra cấp ủy theo cơ cấu của cấp dưới các cấp”.
Ông Ngọc cho hay, trong kiện toàn nhân sự thời gian qua thấy cùng một nhân sự nhưng phải thực hiện nhiều quy trình, thủ tục cho từng cấp, từng chức danh kiêm nhiệm theo cơ cấu dẫn đến chậm trễ, ảnh hưởng đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cán bộ.
Do đó, việc bổ sung nội dung thí điểm nhằm đổi mới quy trình công tác cán bộ, thuận lợi trong việc kiện toàn nhân sự cấp ủy, bảo đảm đồng bộ, giảm thủ tục hành chính và các bước trung gian, tăng tính chủ động của cấp trên, đồng thời vẫn giữ vững nguyên tắc, quy định của Đảng trong công tác cán bộ.
Về đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền giải quyết công việc đối với tập thể thường trực đảng ủy, Trung ương bổ sung quy định “Ban Chấp hành Trung ương giao Bộ Chính trị, Ban Bí thư quy định thí điểm về thành phần tập thể thường trực đảng ủy và phân cấp, ủy quyền cho tập thể thường trực đảng ủy: Các cơ quan Đảng Trung ương; Chính phủ; Quốc hội; Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; đảng uỷ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng ở bộ, ngành, cơ quan, tổ chức ở Trung ương; các cơ quan đảng cấp tỉnh; UBND cấp tỉnh thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể của cấp ủy, Ban Thường vụ cấp ủy để thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy, Ban Thường vụ cấp ủy cùng cấp, cấp ủy cấp trên”.
Việc bổ sung quy định này, theo ông Ngọc là bước thể chế hóa Kết luận số 210 ngày 12/11/2025 của Trung ương Đảng khóa XIII và xuất phát từ yêu cầu thực tiễn.
“Nếu tập trung toàn bộ về cấp ủy, Ban Thường vụ thảo luận, quyết định theo quy trình đầy đủ sẽ dẫn đến tình trạng quá tải, kéo dài thời gian xử lý, làm giảm tính chủ động, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo; đồng thời, cấp ủy, Ban Thường vụ phải thực hiện rất nhiều công tác đảng vụ”, ông Ngọc cho hay.
Trung ương đồng thời cho phép địa phương được thực hiện thí điểm một số mô hình tổ chức, cách làm mới trong khuôn khổ Điều lệ Đảng và phải báo cáo Bộ Chính trị đồng ý chủ trương trước khi thực hiện.
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nói việc yêu cầu báo cáo, xin ý kiến Bộ Chính trị trước khi thực hiện vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, kiểm soát chặt chẽ, giữ vững nguyên tắc của Đảng; tránh tình trạng triển khai tùy tiện, thiếu kiểm soát hoặc không phù hợp với nguyên tắc, Điều lệ Đảng
“Đây là cơ chế vừa khuyến khích đổi mới, sáng tạo, vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ về định hướng, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống; đồng thời, tạo cơ sở quan trọng để chúng ta tổng kết thực tiễn, hoàn thiện thể chế trong thời gian tới”, theo lời Trưởng Ban Tổ chức Trung ương.
Quy định 20 cũng bổ sung các quy định tạo cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số; bổ sung quy định cụ thể, thống nhất về việc thực hiện nhiệm kỳ của chi bộ trực thuộc 5 năm một lần, bắt đầu thực hiện từ nhiệm kỳ chi bộ 2025 - 2030.
Ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Trung ương, cấp ủy các cấp khẩn trương tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy hoàn thành việc thể chế hóa, cụ thể hóa nội dung Quy định thi hành Điều lệ Đảng thành các quy định, hướng dẫn để thực hiện thống nhất trong quý II/2026.
Quy định thi hành Điều lệ Đảng gồm 33 mục, trong đó, giữ 12 mục như Quy định 294.
Cùng với đó, bổ sung, sửa đổi một số nội dung cụ thể về trình độ học vấn của người vào Đảng; về thời hạn tổ chức lễ kết nạp và công nhận đảng viên chính thức; về xử lý các trường hợp kết nạp người vào Đảng và công nhận đảng viên chính thức sai quy định; về việc đảng viên xin miễn công tác và sinh hoạt đảng.
Quy định 20 cũng bổ sung quy định về thời hạn hoàn thành giải quyết khiếu nại về xóa tên đảng viên; một số quy định về hệ thống tổ chức của Đảng; cấp ủy triệu tập đại hội quyết định và thông báo thời gian khai mạc đại hội đối với những đảng bộ thành lập mới, chia tách, hợp nhất, sáp nhập…
