Ngày 26/5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc quán triệt yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ảnh: Phương Nguyên

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tăng trưởng nguồn điện là yêu cầu bắt buộc.

Thời gian qua, theo lãnh đạo Chính phủ, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ; có dự án chưa thực hiện đúng kế hoạch và định hướng của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra.

Vì vậy, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị rà soát tiến độ các công trình, dự án năng lượng, điện trọng điểm, làm rõ khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ, trong đó xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành, địa phương và Chính phủ.

“Không để các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng tiếp tục chậm tiến độ”, lãnh đạo Chính phủ nêu rõ.

Nhiều dự án lớn chậm tiến độ, tiềm ẩn rủi ro nguồn cung điện

Theo báo cáo, ngay sau khi Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm.

Cùng với đó, triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.

Báo cáo cũng cho thấy, nhiều dự án nguồn điện, lưới điện không theo kịp tiến độ đưa vào vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cung ứng điện, an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng. Ảnh: Phương Nguyên

Vì vậy, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII; lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là các dự án nguồn điện nền tại các trung tâm phụ tải lớn.

Bộ Công Thương cũng đề xuất xây dựng khung giá phát điện hợp lý; khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo kết hợp hệ thống pin lưu trữ (BESS); nghiên cứu cơ chế, chính sách đột phá cho điện gió ngoài khơi và các trung tâm công nghiệp, năng lượng quốc gia ven biển …

Nhận định nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn, theo các ý kiến tại cuộc họp, cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện dự án điện đúng tiến độ, kế hoạch đã được phê duyệt.

Cùng với đó, cần nâng cao hiệu quả công tác điều độ, vận hành hệ thống điện, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn điện.

Ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Công Thương, nhưng Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc triển khai thực hiện Quy hoạch điện VIII như nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ kéo dài, công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc, thủ tục đầu tư còn rườm rà.

Sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương cũng chưa chặt chẽ, tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn xảy ra.

Kiên quyết xử lý các dự án điện không đảm bảo tiến độ

Quán triệt yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương thúc đẩy tiến độ triển khai các chương trình, các công trình, dự án điện quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng.

Bộ Công Thương cũng phải phối hợp với các địa phương thường xuyên đôn đốc các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành thủ tục để khởi công, đẩy nhanh tiến độ dự án điện, cam kết thời gian vận hành, phấn đấu hoàn thành đưa vào vận hành sớm hơn từ 1-2 năm so với kế hoạch cụ thể nêu trong Chỉ thị số 01 ngày 3/2/2025 của Thủ tướng.

“Chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, nhanh, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm”, Phó Thủ tướng Thường trực nói.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng. Ảnh: Phương Nguyên

Về rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát các nguồn điện trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng đưa ra khỏi danh mục các dự án không thể hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030 để điều chỉnh, bổ sung các nguồn điện thay thế khác khả thi, phù hợp với thực tế, nhất là nguồn điện nền.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết, theo quy hoạch; quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án.

Bộ Công Thương cũng được giao rà soát, cập nhật lại toàn bộ kịch bản cung - cầu điện quốc gia, đặc biệt là giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở tiến độ thực tế các dự án nguồn điện.

Theo đó, Bộ xây dựng kịch bản điều hành tình huống thiếu điện, đảm bảo cung cấp điện an toàn liên tục, thiết lập cơ chế định kỳ để phục vụ điều hành linh hoạt; giao rõ đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu điện.