Nghị quyết 29 về cơ chế, chính sách đặc thù về xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài đã được Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ nhất.

Theo nghị quyết, cơ chế, chính sách đặc thù về xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai chỉ áp dụng với các dự án, công trình vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và không tham nhũng xảy ra trước ngày 1/8/2024.

Không truy cứu trách nhiệm hình sự với 2 trường hợp

Tại Điều 5, Nghị quyết nêu rõ, cơ quan có thẩm quyền không truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước thì phải đáp ứng đủ 4 điều kiện, gồm: không tham nhũng; vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh; dự án, công trình đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo theo quy định.

Nghị quyết 29 của Quốc hội quy định rõ cơ chế, chính sách đặc thù về xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực. Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: VGP

Trường hợp có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước thì phải bảo đảm 4 điều kiện trên và đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại thì cơ quan có thẩm quyền mới không truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng cũng có thể miễn trách nhiệm hình sự với các trường hợp quy định tại Điều 5 này.

Nghị quyết của Quốc hội cũng quy định rõ việc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để tổ chức, cá nhân khắc phục hậu quả thiệt hại nếu bảo đảm đủ 3 điều kiện.

Điều kiện thứ nhất là có hành vi vi phạm nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Thứ hai, có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng.

Điều kiện thứ ba là các dự án, công trình đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng, phương án, điều kiện để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước.

Tổ chức, cá nhân liên quan phải cam kết khắc phục hậu quả thiệt hại và tích cực khắc phục theo tiến độ, phương án đã cam kết.

Cán bộ, công chức vi phạm có thể được miễn kỷ luật

Vẫn theo nghị quyết, cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân vi phạm kỷ luật theo quy định của pháp luật nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh, không tham nhũng, dự án, công trình đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước, không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã giải quyết dứt điểm khiếu nại, tố cáo theo quy định, thì được miễn kỷ luật.

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Ảnh: P.Thắng

Tuy nhiên, để được miễn kỷ luật, cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang phải đáp ứng 1 trong 2 điều kiện: không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước; có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân vi phạm kỷ luật theo quy định của pháp luật nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh, có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng, các dự án, công trình đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng, phương án, điều kiện khắc phục để mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước, có cam kết của tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục hậu quả thiệt hại và tích cực khắc phục theo tiến độ, phương án đã cam kết thì được xem xét chưa xử lý kỷ luật để khắc phục hậu quả thiệt hại.

Thời hạn chưa xem xét xử lý kỷ luật tối đa là 2 năm và không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật.

Hết thời hạn này, trường hợp đã khắc phục được toàn bộ hậu quả thiệt hại, cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân được miễn kỷ luật.

Trường hợp không khắc phục được toàn bộ hậu quả thiệt hại thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ tỷ lệ khắc phục hậu quả thiệt hại và hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước để quyết định giảm nhẹ mức kỷ luật.

Các quy định về xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân quy định tại Nghị quyết này được thực hiện đến hết ngày 1/5/2029.