(Thanh tra) - Với 86 kỳ họp, hơn 1.700 nghị quyết được ban hành và hơn 700 cuộc giám sát trực tiếp, HĐND TPHCM khóa X (nhiệm kỳ 2021-2026) đã xác lập những kỷ lục mới về khối lượng công việc và hiệu quả điều hành. Đây không chỉ là những con số thống kê mà là minh chứng cho sự linh hoạt, quyết liệt của cơ quan dân cử trước những thách thức chưa từng có tiền lệ: từ đại dịch Covid-19 đến dấu mốc sáp nhập lịch sử để hình thành siêu đô thị mới.
Một trong những dấu mốc quan trọng của nhiệm kỳ là việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, hình thành một không gian phát triển mới cho TPHCM. Sau khi sắp xếp, TP có diện tích khoảng 6.772,6 km² với dân số hơn 13,6 triệu người, trở thành một trong những đô thị có quy mô lớn nhất khu vực. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi HĐND TP không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong việc quyết định và giám sát các chính sách phát triển.
Nhìn lại hành trình 5 năm, dấu ấn rõ nét nhất của HĐND TPHCM chính là tính kịp thời và linh hoạt trong hoạt động nghị trường. Tính đến ngày 30/12/2025, HĐND TP đã tổ chức thành công tổng cộng 86 kỳ họp. Điểm đặc biệt là bên cạnh các kỳ họp thường lệ, HĐND đã tăng cường các kỳ họp chuyên đề để giải quyết ngay những vấn đề phát sinh từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân.
HĐND TPHCM đánh dấu các bước ngoặt lịch sử của TP khi giai đoạn đầu nhiệm kỳ là đại dịch COVID-19 bùng phát và yêu cầu phục hồi kinh tế. Bước sang giai đoạn sáp nhập đơn vị hành chính (tháng 7/2025), tinh thần làm việc khẩn trương càng được đẩy cao. Chỉ trong 6 tháng cuối năm 2025, HĐND TP đã tổ chức liên tục 7 kỳ họp góp phần kịp thời hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước ổn định, thông suốt trên toàn địa bàn sau sáp nhập.
Tại các kỳ họp này, đại biểu đã xem xét và quyết định những chính sách mang tính then chốt: từ chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công đến việc vận dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội. Sự linh hoạt này đã giúp TP không bỏ lỡ các thời cơ phát triển, đồng thời tháo gỡ kịp thời các "điểm nghẽn" về hạ tầng và thủ tục hành chính.
Khối lượng quyết sách được thông qua trong nhiệm kỳ này là rất lớn với tổng số 1.732 nghị quyết. Trong đó bao gồm 351 nghị quyết quy phạm pháp luật và 1.381 nghị quyết cá biệt. Chỉ tính riêng từ sau khi sáp nhập, HĐND TP đã thông qua 245 nghị quyết. Hệ thống nghị quyết này bao phủ toàn diện các lĩnh vực từ ngân sách, tổ chức bộ máy đến an sinh xã hội và chuyển đổi số.
Đặc biệt, sau khi sáp nhập ba địa phương (TPHCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu), HĐND TPHCM đã đối mặt với thử thách chưa từng có: rà soát và xử lý hơn 1.600 nghị quyết của các địa phương cũ để tránh chồng chéo, mâu thuẫn. Việc ban hành danh mục các nghị quyết tiếp tục áp dụng hoặc sửa đổi đã đảm bảo hệ thống pháp lý vận hành ổn định trên diện tích mới 6.772,6 km², không để xảy ra tình trạng "khoảng trống" trong điều hành quản lý Nhà nước.
Các nghị quyết về hỗ trợ doanh nghiệp, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo và phát triển kinh tế xanh đã tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh cho siêu đô thị lớn nhất cả nước.
Hoạt động giám sát của HĐND TPHCM trong nhiệm kỳ 2021-2026 đã có bước tiến dài về chất lượng, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm trước cử tri. Với 138 chuyên đề giám sát và khoảng 730 cuộc giám sát trực tiếp, cơ quan dân cử đã chạm đến những vấn đề gai góc nhất của đô thị.
Công tác giám sát không chỉ dừng lại ở việc nêu kiến nghị mà đã chuyển hẳn sang phương châm: "Giám sát gắn với trách nhiệm và kết quả", qua đó khẳng định vai trò, hiệu quả và chiều sâu của hoạt động giám sát. Các Ban của HĐND đã đi sâu vào giám sát các dự án đầu tư công chậm tiến độ, công tác quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và trật tự xây dựng. Các phiên chất vấn được tổ chức theo hướng đi thẳng vào vấn đề, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời yêu cầu cam kết tiến độ giải quyết, nhờ đó nhiều vấn đề tồn đọng như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xử lý vi phạm trật tự đô thị, dự án chậm tiến độ, tình trạng quá tải y tế cơ sở… đã được giải quyết từng bước, tạo chuyển biến tích cực trong chỉ đạo điều hành của các cơ quan quản lý nhà nước.
Hiệu quả của hoạt động giám sát còn được củng cố bằng việc thành lập các tổ công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện nghị quyết và kết luận sau giám sát, sau phiên giải trình đã góp phần nâng cao hiệu quả thực thi nghị quyết.
Từ đầu nhiệm kỳ, Thường trực HĐND TP đã phối hợp tổ chức cho đại biểu tiếp xúc cử tri đúng theo quy định. Hoạt động tiếp xúc cử tri được quan tâm, không ngừng đổi mới, cải tiến với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với tình hình thực tế từng thời kỳ, từng địa phương. Thường trực HĐND TPHCM đã phối hợp tổ chức 1.668 cuộc tiếp xúc cử tri, trong đó có 85 cuộc chuyên đề sâu theo từng giới, ngành.
Điểm mới của nhiệm kỳ này là sự kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, giúp mở rộng phạm vi lắng nghe ý kiến cử tri đến tận các khu dân cư xa xôi. Các cuộc tiếp xúc cử tri theo giới như doanh nhân, thanh niên, các tổ chức tôn giáo đã giúp đại biểu nắm bắt hơi thở cuộc sống một cách chân thực nhất. Với tổng số 4.678 ý kiến, kiến nghị được ghi nhận, tỷ lệ giải quyết thành công đạt mức 78% – một con số đầy nỗ lực trong bối cảnh khối lượng công việc tăng vọt sau sáp nhập.
Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ theo luật định, các tổ đại biểu còn chủ động tổ chức nhiều hoạt động xã hội, nhân đạo tại địa phương ứng cử, tập trung chăm lo các đối tượng chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn, qua đó tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa đại biểu với cử tri và chính quyền địa phương. Các hoạt động tiêu biểu gồm hỗ trợ người dân trong phòng, chống dịch Covid-19; vận động chăm lo Tết cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo; hỗ trợ sinh kế, trợ giúp khó khăn đột xuất; trao học bổng cho học sinh vượt khó; thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng nhân Ngày Thương binh - Liệt sĩ; thăm, chăm lo người cao tuổi, góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình của đại biểu HĐND TP đối với nhân dân.
Một dấu ấn công nghệ mang tính đột phá của HĐND TPHCM nhiệm kỳ này chính là việc vận hành nhánh số 1 của Tổng đài 1022. Đây trở thành kênh tiếp nhận thông tin phản hồi trực tiếp, nhanh chóng và minh bạch giữa người dân và cơ quan nhà nước.
Chỉ tính đến cuối năm 2022, tổng số kiến nghị, phản ánh của cử tri gửi đến Thường trực HĐND qua kênh này đạt con số kỷ lục: 610.450 tin. Đặc biệt trong cao điểm đại dịch, đây là "phao cứu sinh" giúp người dân phản ánh về các chính sách an sinh xã hội, giúp chính quyền điều chỉnh kịp thời các túi an sinh và gói hỗ trợ.
Các diễn đàn đối thoại như: Chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời”, “Đối thoại với cử tri”, “Đối thoại cùng chính quyền TP”, “HĐND TPHCM đồng hành cùng cử tri” rất được Thường trực HĐND chú trọng mở rộng và nâng tầm chất lượng. Đây là kênh đối thoại mở rộng - giám sát trực tiếp để lắng nghe tiếng nói từ thực tiễn của người dân và doanh nghiệp, cung cấp thông tin chính thống và cam kết các hành động cụ thể từ chính quyền TP.
Nhìn tổng thể, những con số như 86 kỳ họp, 1.732 nghị quyết, 730 cuộc giám sát, 1.668 cuộc tiếp xúc cử tri hay hơn 610.000 phản ánh của người dân không chỉ phản ánh khối lượng công việc lớn mà còn cho thấy sự nỗ lực không ngừng của HĐND TP trong việc đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.
Trong bối cảnh TPHCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian đô thị rộng lớn và yêu cầu quản trị ngày càng cao, vai trò của cơ quan dân cử càng trở nên quan trọng. Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ 2021–2026 sẽ là nền tảng để HĐND TP tiếp tục phát huy vai trò quyết định và giám sát, góp phần xây dựng một chính quyền đô thị minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của TP trong thời gian tới.
