Quy định cấm kinh doanh khí N2O (còn gọi là bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, được nêu rõ trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện) trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến chiều 15/7.

Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Luật Đầu tư là 198 ngành, nghề. Theo tờ trình của Chính phủ, dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng việc cải cách Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện vẫn chưa đạt được mục tiêu giảm thiểu tối đa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Nhiều bệnh nhân ngộ độc bóng cười đã phải nhập viện

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi, bổ sung luật nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ khi một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được cắt giảm, sửa đổi trong thời gian qua.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đề xuất cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế. Ảnh: P.Thắng

Dự thảo luật cũng nhằm tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, đồng thời tăng cường việc kiểm soát một số lĩnh vực nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, sức khoẻ của người dân.

Một trong những nội dung cơ bản của dự thảo luật, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, là bổ sung quy định cấm đầu tư kinh doanh.

Theo đó, khoản 1 điều 1 dự thảo Luật sửa đổi khoản 1 Điều 6 của Luật Đầu tư 2025 để bổ sung ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh: “Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế”.

Lý do Chính phủ đưa ra đề xuất này xuất phát từ thực trạng lạm dụng khí N2O (bóng cười) và tác hại của việc lạm dụng bóng cười cho sức khỏe con người.

Theo tổng hợp, đánh giá của Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai cho thấy nhiều bệnh nhân ngộ độc khí N2O đã phải nhập viện. Tất cả các bệnh nhân đều ngộ độc do hít “bóng cười” để giải trí.

Báo cáo của Bộ Y tế cho thấy khí N2O khi sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế (không theo chỉ định, giám sát của bác sĩ hoặc nhân viên y tế) sẽ gây tác hại đến sức khỏe của con người, như làm liệt, rối loạn cảm giác, rối loạn tâm thần, tổn thương tủy sống và thiếu máu.

Việc lạm dụng khí N2O để giải trí có thể gây độc với hệ thần kinh và giảm khả năng sinh sản. Khí N2O có cơ chế tác dụng trên cơ thể tương tự ma túy nhóm opi (chất điển hình là heroin). Sử dụng khí N2O để giải trí cũng có thể là bước khởi đầu rất nhanh chóng để một người đi vào con đường sử dụng ma túy.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện). Ảnh: quochoi.vn

Thực trạng cho thấy những năm gần đây, tình trạng mua bán, sử dụng bóng cười, nhất là tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện và nhạy cảm về an ninh trật tự như quán bar, karaoke, nhà nghỉ, khách sạn… diễn biến rất phức tạp, thường liên quan đến việc sử dụng trái phép ma túy tổng hợp.

Cấm kinh doanh bóng cười để hít là cần thiết

Sau khi Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 173 quy định cấm các loại khí gây tác hại cho sức khỏe con người, lực lượng công an đã quyết liệt triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý đối với các hành vi vi phạm liên quan đến lạm dụng bóng cười đặc biệt là tại các cơ sở vui chơi, giải trí.

Từ năm 2025 đến nay, lực lượng công an đã phát hiện, bắt giữ, khởi tố hình sự 48 vụ, 338 bị can; xử lý hành chính 66 vụ, 92 đối tượng; thu giữ 16.573 bình khí và hơn 57.000 kg N2O.

Việc bắt giữ, xử lý các vụ việc liên quan đến N2O thể hiện sự quyết liệt đấu tranh, xử lý của lực lượng chức năng đối với các hành vi vi phạm; đồng thời, cũng phản ánh tình trạng N2O bị lạm dụng cho người đang diễn biến hết sức phức tạp.

Thực tiễn trên thế giới cũng cho thấy nhiều quốc gia như Anh, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Đức… đã áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt đối với việc kinh doanh, cung cấp và sử dụng bóng cười cho mục đích giải trí, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Với những căn cứ trên, Chính phủ cho rằng việc bổ sung quy định cấm hoạt động kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế là cần thiết.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: P.Thắng

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến nhất trí với sự cần thiết tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng bóng cười nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, theo ông Mãi, nhiều ý kiến cho rằng cách tiếp cận cấm kinh doanh “bóng cười” dựa trên mục đích sử dụng cuối cùng có thể phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện và xác định trách nhiệm pháp lý trên thực tế.

Một số ý kiến khác cho rằng khí này hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm và hoạt động công nghệ khác.

Do đó cần đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ giữa các hành vi cần cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp, không gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu chính đáng của xã hội.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8 tới.