(Thanh tra) - Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, trong thiên tai, lũ lụt diễn ra ở nhiều tỉnh, đặc biệt là miền Trung, công tác cấp phát thiết bị thiết yếu, lương thực, thực phẩm đều rất nhanh khi địa phương có nhu cầu.
Khẳng định việc cấp phát thiết bị thiết yếu, lương thực, thực phẩm khi có lũ lụt cho các địa phương đặc biệt là các tỉnh miền Trung rất nhanh, được Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ khi giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận về dự thảo Luật Dự trữ quốc gia sửa đổi, sáng 26/11.
Cấp phát hàng dự trữ không nơi nào xảy ra điều tiếng gì
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, với hoạt động dự trữ quốc gia, Bộ Tài chính đã rà soát, điều chỉnh, bổ sung luật hiện hành cho phù hợp với tình hình thực tế.
Công tác dự trữ quốc gia cũng được quy định theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính không cần thiết, tạo thuận lợi tối đa trong tổ chức thực hiện.
Bộ trưởng Bộ Tài chính ví dụ vừa qua trong thiên tai, lũ lụt diễn ra ở rất nhiều tỉnh, đặc biệt là miền Trung, công tác dự trữ hàng hóa, phân bổ kho dự trữ và phân cấp, phân quyền trong cấp phát đã được triển khai rất tốt.
“Công tác cấp phát, nhất là những thiết bị thiết yếu, lương thực, thực phẩm, đều được đưa rất nhanh chóng khi địa phương có nhu cầu”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.
Ngoài gạo, theo ông Thắng, các phương tiện chuyên dùng thì Cục trưởng Cục Dự trữ trực tiếp chỉ đạo các kho xuất cấp luôn khi địa phương yêu cầu, mà không phải xin ý kiến bất cứ ai.
“Chúng tôi đã thực hiện việc xuất cấp và phối hợp với địa phương triển khai ngay khi địa phương có nhu cầu. Còn quy trình, thủ tục là để làm sau, xin báo cáo thật với đại biểu. Tuy nhiên, quá trình hậu kiểm cũng rất tốt, từ đấu thầu, thu mua cho đến cấp phát không có nơi nào xảy ra điều tiếng gì”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.
Với quy định dự trữ chiến lược, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, đây là vấn đề rất mới và khó, có tác động đến nhiều chính sách, pháp luật, chiến lược ngành, lĩnh vực đã được ban hành, và tác động đến nhiều bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.
Do vậy, dự thảo luật quy định những nguyên tắc cơ bản, phân định cơ chế quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược, giao Chính phủ quy định từng thời kỳ để phù hợp với tình hình thực tế.
Doanh nghiệp sẽ tham gia sâu hơn vào dự trữ quốc gia
Bộ trưởng Thắng cho rằng, cần phân định ranh giới giữa dự trữ quốc gia và dự trữ chiến lược.
Nhắc lại kết luận của Bộ Chính trị và ý kiến của Tổng Bí thư là “không yêu cầu chuyển dự trữ quốc gia thành dự trữ chiến lược”, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, dự thảo luật đã giải thích về hàng dự trữ quốc gia.
“Hàng dự trữ chiến lược bao quát cả hàng dự trữ quốc gia”, ông Thắng giải thích, đồng thời cho biết dự thảo luật đã quy định thêm một số mặt hàng để thực hiện mục tiêu dự trữ chiến lược khác.
Dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết các chính sách Nhà nước về dự trữ quốc gia.
Theo Bộ trưởng Thắng, khi Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn thi hành luật, sẽ quy định cụ thể việc dự trữ của bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp tham gia sâu hơn, cũng như quy định tình huống dự trữ, ứng phó khẩn cấp, tạo hành lang pháp lý và giảm áp lực lên ngân sách Nhà nước.
Dự thảo luật cũng xác định tiêu chí hàng dự trữ chiến lược bao gồm mục tiêu phục vụ an ninh, quốc phòng và là công cụ điều tiết thị trường. Các tiêu chí quy định trong luật để Chính phủ hướng dẫn cụ thể.
“Quy định ngay trong luật những mặt hàng, xây dựng tiêu chí định lượng quá cụ thể và phân loại dự trữ quốc gia sẽ khó linh hoạt trong tổ chức thực hiện khi cần điều chỉnh, cần bổ sung vào danh mục”, ông Thắng nhấn mạnh.
Cho nên về tiêu chí định lượng hàng dự trữ quốc gia và hàng dự trữ chiến lược, Chính phủ xin cụ thể hóa ở nghị định để khi có xuất hiện những tình huống mới có điều chỉnh kịp thời ngay, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Đề nghị cho Chủ tịch tỉnh được tạm xuất hàng dự trữ
Trước đó, góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đề nghị phân quyền mạnh hơn cho địa phương khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
“Đề nghị cho phép Chủ tịch UBND tỉnh quyết định tạm xuất hàng dự trữ trong hạn mức nhất định, báo cáo Bộ Tài chính trong 24 giờ; đồng thời ban hành ngưỡng định lượng lương thực, vật tư cứu hộ mà địa phương được tự quyết khi có bão lũ, sạt lở, dịch bệnh quy mô lớn”, ông Đồng đề xuất.
Đại biểu Đồng cũng đề nghị bổ sung điều mới về phương tiện dự trữ quốc gia đặc chủng phục vụ cứu hộ, cứu nạn. Bởi, theo ông, thực tế thiên tai vừa qua cho thấy thiếu phương tiện đặc chủng như tàu, xuồng cứu nạn, xe gầm cao vượt lũ, cano, phương tiện vận chuyển y tế, xe chữa cháy.
“Nhiều thời điểm lực lượng chức năng không thể tiếp cận vùng cô lập do nước sâu và địa hình chia cắt, trong khi các đoàn thiện nguyện tự phát lại là lực lượng đi trước bằng phương tiện thô sơ, tiềm ẩn rủi ro và đã có tai nạn rất thương tâm”, đại biểu đoàn Quảng Trị nhấn mạnh.
Ngoài ra, đại biểu Đồng đề nghị bổ sung cơ chế ưu đãi thuế, tín dụng, khấu trừ chi phí cho doanh nghiệp tham gia dự trữ; thí điểm mô hình dự trữ quay vòng để giảm chi phí bảo quản và điều tiết thị trường linh hoạt.
Chung quan điểm, theo đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp), cần có chính sách Nhà nước với hàng dự trữ quốc gia để khuyến khích các doanh nghiệp ngoài Nhà nước tham gia dự trữ, bảo quản.
Ông cũng đề nghị ưu tiên giao cho lực lượng công an và quân đội thực hiện nhiệm vụ dự trữ vì các lực lượng đã có những kho bãi được đầu tư tốt, đúng quy tắc, quy chuẩn.
