Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 24 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Nghị quyết số 24. Ảnh: P.Thắng

Bộ Chính trị khuyến khích đổi mới, sáng tạo gắn với siết chặt kỷ luật

Bộ Chính trị khẳng định dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung là phẩm chất cốt lõi, trách nhiệm chính trị và yêu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết số 24 nêu rõ, bảo đảm cán bộ có không gian cống hiến, thẩm quyền và trách nhiệm rõ ràng, được bảo vệ khi có động cơ trong sáng, thực hiện đúng chủ trương, vì lợi ích chung.

Bộ Chính trị cũng khuyến khích đổi mới, sáng tạo, kiến tạo cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá gắn với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.

Cùng với phân định rõ giữa đổi mới và vi phạm, Bộ Chính trị nêu rõ quan điểm chủ động phòng ngừa, kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng danh nghĩa đổi mới, sáng tạo, dấn thân, đột phá để hợp thức hoá sai phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm.

Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị nêu rõ các mục tiêu; đồng thời đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trước hết là nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp uỷ, nhất là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.

Theo đó, người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị phải thực sự nêu gương, khích lệ và bảo vệ tinh thần đổi mới, sáng tạo; tiên phong đảm nhận nhiệm vụ mới, khó, phức tạp, có tính đột phá; sâu sát cơ sở, tăng cường kiểm tra, giám sát, đối thoại với cán bộ cấp dưới, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn.

“Không để chủ trương khuyến khích đổi mới bị lợi dụng để áp đặt ý chí chủ quan, ép buộc đồng thuận hoặc che giấu rủi ro, khuyết điểm”, nghị quyết của Bộ Chính trị nêu rõ.

Đi kèm với đó là chuyển từ tư duy quản lý hành chính, phục tùng “máy móc” sang tư duy kiến tạo, hành động, chủ động giải quyết công việc, lấy sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực tế làm thước đo chủ yếu.

Bộ Chính trị yêu cầu khắc phục triệt để tư tưởng trông chờ, ỷ lại, tâm lý e ngại, sợ sai, sợ chịu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy, làm việc cầm chừng gây ách tắc, cản trở phát triển.

Tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu, có biểu hiện né tránh, đùn đẩy, kéo dài thời gian hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xem xét, quyết định các đề xuất đổi mới, sáng tạo thuộc thẩm quyền mà không có lý do chính đáng phải bị xử lý nghiêm.

Mọi đề xuất đổi mới phải công khai, cam kết không vụ lợi

Giải pháp tiếp theo là tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật và cơ chế đặc thù trọng dụng, bảo vệ cán bộ.

Trong đó, Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thiện cơ chế phát hiện, tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo.

Đồng thời, quy định chặt chẽ tiêu chí, điều kiện miễn, giảm trừ trách nhiệm; phân định rõ ranh giới giữa đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung với hành vi lợi dụng, cố ý làm trái, thiếu trách nhiệm hoặc vụ lợi.

Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu xây dựng cơ chế tài chính đặc thù từ nguồn ngân sách nhà nước, các quỹ hợp pháp hoặc nguồn xã hội hoá để hỗ trợ các hoạt động thử nghiệm, thí điểm và bù đắp một phần thiệt hại khách quan phát sinh từ nhiệm vụ đổi mới, sáng tạo đã được phê duyệt.

Đẩy mạnh phân cấp, uỷ quyền gắn với quản trị rủi ro công vụ từ sớm, từ xa trong triển khai các đề xuất đổi mới, sáng tạo cũng là một giải pháp được Bộ Chính trị đề ra.

Bộ Chính trị yêu cầu quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong đề xuất, phê duyệt và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; phân định rõ loại việc người đứng đầu quyết định và những việc phải xin ý kiến, thông qua tập thể.

Các cấp uỷ sẽ được giao quyền lãnh đạo, chỉ đạo xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, dự án trì trệ, tồn đọng kéo dài, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, giải phóng mặt bằng, tài chính, đầu tư công, tài nguyên, môi trường, hạ tầng và phát triển kinh tế - xã hội...

Đi cùng thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro công vụ từ sớm, từ xa, Nghị quyết 24 nêu rõ, mọi đề xuất đổi mới, sáng tạo phải công khai, minh bạch, xác định rõ mục tiêu, thẩm quyền, nguồn lực, rủi ro và cam kết không vụ lợi.

Bộ Chính trị đồng thời yêu cầu thực hiện cơ chế bảo vệ toàn diện đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia các khâu tham mưu, thẩm định, quyết định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.

“Việc xem xét trách nhiệm phải căn cứ vào động cơ, mục đích, mức độ lỗi, quá trình ra quyết định, việc tuân thủ chủ trương, phương án đã được phê duyệt, khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro, hậu quả và việc chủ động ngăn chặn, khắc phục”, theo Nghị quyết 24.

Đáng chú ý, theo nghị quyết của Bộ Chính trị, kết quả, lợi ích đạt được là căn cứ quan trọng để đánh giá, nhưng không phải căn cứ duy nhất để xem xét miễn trừ, giảm nhẹ trách nhiệm.

Tuyệt đối không làm gián đoạn quá trình phát triển của cán bộ

Bộ Chính trị yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chủ trương đổi mới, sáng tạo để tham nhũng, tiêu cực, vụ lợi, lợi ích nhóm, hợp thức hoá sai phạm, cố ý làm trái quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tự ý vượt thẩm quyền, bỏ qua cảnh báo, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm.

Đồng thời, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm trong việc xem xét, bảo vệ cán bộ, cản trở hoặc làm giảm động lực đổi mới, sáng tạo, cống hiến của cán bộ trong hệ thống chính trị.

Trong công tác cán bộ, Bộ Chính trị yêu cầu thực hiện nghiêm cơ chế chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sàng lọc cán bộ.

Hằng năm, cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị rà soát, xác định những việc khó, việc mới, điểm nghẽn, nhiệm vụ trọng tâm để giao cán bộ có năng lực, bản lĩnh đảm nhận, tạo điều kiện về thẩm quyền, nhân lực, thời gian và nguồn lực để cán bộ chủ động thực hiện.

Việc khen thưởng, quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ, theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, phải căn cứ chủ yếu vào giá trị và hiệu quả thực tế, mức độ tiết kiệm nguồn lực, khả năng nhân rộng và tác động lâu dài; kiên quyết không chạy theo số lượng sáng kiến hoặc thành tích hình thức.

“Không đồng nhất một thành tích đổi mới đơn lẻ với việc đương nhiên được bổ nhiệm hoặc đề bạt vượt cấp”, theo Nghị quyết 24.

Trong quá trình cán bộ triển khai đề xuất đổi mới, sáng tạo hoặc đang trong giai đoạn chờ cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh, kết luận về các rủi ro, thiệt hại phát sinh, các cấp uỷ đảng vẫn thực hiện việc quy hoạch, luân chuyển, điều động, bổ nhiệm lại hoặc xem xét nâng lương định kỳ đối với cán bộ theo quy định, tuyệt đối không làm gián đoạn quá trình phát triển của cán bộ; trừ trường hợp phát hiện có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực, trục lợi cá nhân.