Chùa Vĩnh Nghiêm thu hút đông đảo du khách thập phương đến vãn cảnh, dâng hương dịp đầu Xuân. Ảnh: Thanh Lương

Nhịp Xuân rộn ràng dưới mái chùa cổ

Trong nắng nhẹ của mùa Xuân phương Bắc, chùa Vĩnh Nghiêm tại phường Tân An, tỉnh Bắc Ninh như khoác lên mình một diện mạo tươi mới và đầy sức sống.

Ngay từ sáng sớm, từng đoàn người khắp bốn phương đã nô nức tìm về vãn cảnh, dâng hương, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi. Dòng người nối dài từ cổng chùa vào sân chính điện, tạo nên bức tranh Xuân vừa trang nghiêm vừa ấm áp.

Tiếng chuông chùa ngân vang giữa không gian thanh tịnh, hòa cùng làn hương trầm thoang thoảng trong gió, khiến bước chân du khách như chậm lại giữa nhịp sống hối hả. Không chỉ là điểm đến tâm linh, chùa Vĩnh Nghiêm còn mang trong mình dáng dấp của một không gian văn hóa đặc biệt, nơi lưu giữ tinh thần của Thiền phái Trúc Lâm và dấu ấn lịch sử của dân tộc qua nhiều thế kỷ.

Ngay sau khi quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được vinh danh là Di sản Thế giới vào tháng 7/2025, lượng khách về chùa tăng rõ rệt. Sự kiện này không chỉ nâng tầm giá trị di sản mà còn khiến chùa trở thành điểm đến được quan tâm hơn trong hành trình du Xuân đầu năm của nhiều người.

Thượng tọa Thích Thanh Vịnh, Chánh Văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Bắc Ninh, Phó trụ trì chùa Vĩnh Nghiêm. Ảnh: Thanh Lương

Thượng tọa Thích Thanh Vịnh, Chánh Văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Bắc Ninh, Phó trụ trì chùa, cho biết không khí năm nay thuận lợi hơn so với năm trước. Nhờ thời tiết ấm áp, giao thông thuận tiện cùng hiệu ứng từ việc được nhắc tới trong hồ sơ di sản thế giới, lượng khách tăng lên đáng kể.

Chỉ trong ba ngày Tết đầu tiên, số người đến chùa đã vượt so với cùng kỳ năm 2025. Theo Thượng tọa, mỗi ngày chùa đón khoảng 5.000-10.000 lượt khách.

Dù con số này không quá lớn so với một số điểm du lịch nổi tiếng, nhưng đủ để tạo nên một nhịp Xuân rộn ràng mà vẫn giữ được sự trang nghiêm vốn có của chốn thiền môn.

Chính quyền địa phương phối hợp với nhà chùa tổ chức các tiểu ban phục vụ dịp Tết, hướng dẫn, phân luồng và bố trí bãi gửi xe cho du khách. Ảnh: Thanh Lương

Để bảo đảm trật tự trong dịp cao điểm, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với nhà chùa tổ chức các tiểu ban phục vụ lễ Tết. Công tác an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, hướng dẫn du khách đều được triển khai đồng bộ, giúp dòng người hành hương diễn ra trong sự ngăn nắp và an toàn.

Nhờ sự chuẩn bị chu đáo này, dù lượng khách tăng, không gian chùa vẫn giữ được vẻ thanh tịnh. Dưới mái chùa cổ kính là một không gian vừa thiêng liêng, vừa gần gũi, nơi mỗi người có thể tìm thấy sự an yên trong những ngày đầu năm mới.

Điểm hẹn tinh thần mỗi dịp Tết đến Xuân về

Ở cổng chùa Vĩnh Nghiêm, giữa dòng người tấp nập du Xuân đầu năm, bà Thế, người sống tại Tổ dân phố Long Khánh, phường Tân An (tỉnh Bắc Ninh) vẫn cần mẫn bên bếp than hồng rực lửa. Những bắp ngô, củ khoai, khúc sắn và một số đồ ăn vặt được bà trở tay nướng đều trên than hồng, tỏa mùi thơm giản dị mà ấm áp trong tiết Xuân se lạnh.

Bà Thế, người sống tại Tổ dân phố Long Khánh, phường Tân An (tỉnh Bắc Ninh). Ảnh: Thanh Lương

Gắn bó với góc cổng chùa nhiều năm nay, bà Thế coi những ngày Tết là khoảng thời gian bận rộn nhưng cũng nhiều niềm vui.

Khu vực cổng chùa có nhiều hàng quán phục vụ đồ ăn vặt, nước uống cho du khách du Xuân. Ảnh: Thanh Lương

Bà chia sẻ rằng không khí Tết ở chùa Vĩnh Nghiêm rất đặc biệt. Từ mùng 1 Tết đến rằm tháng Giêng, dòng người về chùa lúc nào cũng đông đúc. Dù là ngày Tết, thời điểm đáng ra được nghỉ ngơi, bà vẫn đều đặn nhóm bếp bán hàng. Với bà, việc làm ấy không chỉ giúp có thêm thu nhập mà còn mang lại niềm vui khi được gặp gỡ những vị khách thập phương với nhiều câu chuyện rất thú vị.

Trong dòng người hành hương đầu năm còn có bà Bùi Thị Chỉnh, xã Bắc Lũng (Bắc Ninh). Với bà, chuyến đi chùa đầu Xuân đã trở thành một thói quen không thể thiếu suốt nhiều năm qua.

Bà Bùi Thị Chỉnh (bìa phải), xã Bắc Lũng (Bắc Ninh) phấn khởi chia sẻ. Ảnh: Thanh Lương

Bà Chỉnh chia sẻ, bà đến chùa Vĩnh Nghiêm để vừa thăm thú cảnh quan, vừa dâng hương cầu bình an cho gia đình. Không khí Xuân nơi cửa Phật mang lại cho bà cảm giác nhẹ nhõm, thanh thản sau một năm nhiều lo toan.

Theo bà, đi chùa đầu năm không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn là cách để nhắc nhở bản thân sống thiện lành, hướng về điều tốt đẹp. Mỗi lần bước qua cổng chùa, bà đều cảm thấy như được tiếp thêm niềm tin cho một năm mới an yên và thuận hòa.

Không chỉ người dân địa phương, nhiều người con xa quê cũng tìm về chùa như một điểm hẹn tinh thần mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Chị Tạ Thị Thanh, hiện sống tại phường An Hội Tây, Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thanh Lương

Chị Tạ Thị Thanh, hiện sống tại phường An Hội Tây, Thành phố Hồ Chí Minh, dù đã xa quê gần 20 năm nhưng năm nào cũng cùng gia đình trở về Bắc Ninh đón Tết và đi lễ chùa Vĩnh Nghiêm.

Với chị Thanh, hành trình về chùa đầu năm là một phần không thể thiếu của Tết quê nhà. Mỗi lần trở lại đây, đứng giữa không gian cổ kính của chùa, chị cảm thấy như được trở về với tuổi thơ và những ký ức bình dị của quê hương.

Gia đình anh Tạ Đào Bình, Việt kiều hiện sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc về thăm, lễ chùa dịp Tết. Ảnh: Thanh Lương

Anh Tạ Đào Bình, người gốc phường Tân An (tỉnh Bắc Ninh), hiện sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, dịch vụ, nhà hàng… cũng duy trì thói quen đưa vợ và ba con về quê mỗi dịp Tết.

Với anh, chuyến trở về không chỉ là sum họp gia đình mà còn là dịp để các con hiểu hơn về nguồn cội.

Trong dòng người đến rồi đi, những câu chuyện như của bà Thế, chị Thanh hay anh Bình gặp nhau nơi cửa Phật, tạo nên một bức tranh Xuân dung dị nhưng giàu cảm xúc. Nơi đây không chỉ là chốn linh thiêng mà còn là điểm kết nối ký ức, quê hương và những phận người trên hành trình tìm về cội nguồn.

Bảo tồn di sản trong nhịp sống hiện đại

Chùa Vĩnh Nghiêm xưa và nay không chỉ là điểm hành hương linh thiêng mỗi dịp đầu năm, mà còn giữ vai trò quan trọng trong hành trình gìn giữ và phát huy giá trị di sản Phật giáo Việt Nam.

Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng đổi thay, ngôi chùa cổ vẫn lặng lẽ trở thành nơi lưu giữ tinh thần văn hóa và lịch sử của dân tộc.

Theo Thượng tọa Thích Thanh Vịnh, phần lớn các công trình tại chùa được xây dựng từ nguồn xã hội hóa, bên cạnh sự hỗ trợ của các cơ quan, ban, ngành tỉnh Bắc Ninh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và nhiều nguồn lực khác. Đây là minh chứng cho sự chung tay của cộng đồng trong việc bảo tồn một di sản có giá trị lâu đời.

Sau khi được nhắc đến trong hồ sơ di sản thế giới, lượng khách đến chùa tăng đáng kể. Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn được thực hiện chặt chẽ và bài bản. Mọi hoạt động đón Xuân đều nằm trong kế hoạch; việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tiểu ban, từng bộ phận giúp bảo đảm an ninh trật tự, giữ gìn cảnh quan và môi trường thanh tịnh nơi cửa Phật.

Nhiều gia đình tới vãn cảnh, lễ chùa và chụp ảnh lưu niệm tại chùa Vĩnh Nghiêm trong dịp Tết. Ảnh: Thanh Lương

Sự phối hợp giữa nhà chùa và chính quyền địa phương không chỉ nhằm phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là bảo tồn di sản.

Chùa Vĩnh Nghiêm không đơn thuần là một công trình kiến trúc hay điểm du lịch tâm linh, mà còn là nơi truyền tải tư tưởng của Đức Vua Trần Nhân Tông, vị Vua đã đặt nền móng cho Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc Việt.

Vì thế, chùa không chỉ là nơi gửi gắm ước nguyện đầu năm, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, kết nối cộng đồng và nhắc nhớ mỗi người về cội nguồn. Trong nhịp sống hiện đại, ngôi chùa vẫn là điểm tựa tinh thần bền bỉ, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa cho hôm nay và mai sau.