Một góc khu Đông TP Hồ Chí Minh. Ảnh: CN

PGS. TS Trần Đình Thiên (Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam) cho rằng, trong thời gian gần đây, dễ nhận thấy một điều là TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực thay đổi chính mình theo hướng thay đổi đẳng cấp, đua tranh để vươn lên ngang tầm những TP lớn, hiện đại trong khu vực. Đó là điều đáng mừng, không chỉ cho TP Hồ Chí Minh mà cho cả vùng Nam bộ, cho cả nước.

Tuy nhiên, theo PGS. TS Trần Đình Thiên, 30 năm qua, đất nước vẫn chưa thoát khỏi tình trạng lạc hậu, thậm chí tụt hậu xa hơn, cũng có trách nhiệm của TP Hồ Chí Minh, đơn giản vì TP Hồ Chí Minh là đầu tàu phát triển của cả nước. Trong khi tiến lên, TP Hồ Chí Minh vẫn có xu hướng “tụt lại” so với nhiều TP của các quốc gia khác trong khu vực. Dù đi đầu cả nước, song trên thực tế phát triển, trên quan điểm so sánh quốc tế, TP Hồ Chí Minh vẫn trong đội hình tụt hậu xa hơn chung của cả nước.

“Trong 40 năm qua, TP Hồ Chí Minh chỉ có hai thay đổi chất lượng căn bản đó là hình thành được khu đô thị Phú Mỹ Hưng và khu đô thị công nghệ cao nhưng không đủ mạnh để thay đổi đẳng cấp phát triển của thành phố.”, PGS. TS Thiên nói.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: CN

Cùng quan điểm, TS Huỳnh Thế Du, Giám đốc đào tạo Chương trình Fullbright cho rằng, TP Hồ Chí Minh luôn là TP số 1 của Việt Nam. Khi hỏi người dân Việt Nam muốn sống và làm việc ở đâu thì đa số câu trả lời vẫn là TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, ông Du cũng cho rằng, TP Hồ Chí Minh luôn ở vị trí số 1 trong nước nhưng so với các TP trong khu vực thì luôn đứng chót bảng.

Về nguyên nhân khiến TP Hồ Chí Minh không thể bật lên, TS Huỳnh Thế Du cho rằng có 3 vấn đề then chốt. Đó là nguồn lực được giữ lại quá ít, đội ngũ công chức thiếu động cơ và công cụ hữu hiệu để thực thi nhiệm vụ, TP chưa bao giờ có chiến lược hay tầm nhìn phát triển dài hạn một cách rõ ràng.

Để có thể hình thành được tầm nhìn và mục tiêu hợp lý trong quá trình phát triển, theo TS Huỳnh Thế Du, trước tiên cần phải làm cho đội ngũ trí thức trở thành “bộ não” của TP thông qua một đầu mối tập hợp.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo - Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương cho rằng, TP Hồ Chí Minh cần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh canh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân thành phố được tự do kinh doanh theo tinh thần Hiến pháp năm 2013. Bên cạnh đó, cần đề xuất và được Trung ương chấp thuận cho TP được thực hiện các chính sách, cơ chế vượt trội để thực hiện tái cơ cấu toàn diện tổng thể kinh tế thành phố gắn với đổi mới tăng trưởng.

“TP Hồ Chí Minh cũng không cần phải đi xin từng cái cụ thể, mà mạnh dạn đổi mới vượt lên trước luật, trước thể chế. Nếu tầm nhìn đó, hành động đó dựa trên lợi ích quốc gia thì tôi cho rằng sẽ được chấp nhận”, PGS. TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Cảnh Nhật