Dư địa phát triển ngành Dược ở Việt Nam còn khá hấp dẫn. Ảnh:TM

Kinh doanh kém khởi sắc

Thị trường dược phẩm Việt Nam được đánh giá có quy mô khoảng 5 tỷ USD năm 2017. Theo FPT Retail, đơn vị đầu tư vào chuỗi dược phẩm Châu Long, tăng trưởng ngành Dược đạt 13%/năm. Trong khi đó, chi phí dược phẩm của Việt Nam so với các nước vẫn ở mức thấp, chỉ 30 USD/năm, trong khi Malaysia là 66 USD, Singapore là 142 USD. Do đó, dư địa phát triển ngành Dược ở Việt Nam còn khá hấp dẫn.

Khảo sát 13 doanh nghiệp dược phẩm niêm yết sàn chứng khoán. Kết quả kinh doanh quý I nhìn chung không có nhiều đột biến. Tổng doanh thu toàn ngành đạt 4.554 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 434 tỷ đồng, giảm lần lượt 3% và 5% so với cùng kỳ năm trước.

Chỉ có 5 doanh nghiệp đạt được sự tăng trưởng đồng thời về doanh thu và lợi nhuận, gồm Công ty Cổ phần Dược phẩm IMEXPHARM (IMP), Công ty Cổ phần Dược phẩm OPC (OPC), Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic (PMC), Công ty Cổ phần Pymepharco (PME) và Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 3 (DP3). Trong đó, DP3 tăng cao nhất, tăng 48% doanh thu và 64% lợi nhuận, tương ứng đạt 127,7 tỷ đồng và 18,7 tỷ đồng.

8 doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng âm, thậm chí lỗ trong quý này. Lợi nhuận sụt giảm mạnh nhất là Công ty Cổ phần S.P.M (SPM) với mức giảm 69%. Dược Lâm Đồng (LDP) là doanh nghiệp lỗ duy nhất trong quý với số lỗ 1,5 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm trước lãi 4,6 tỷ đồng. Lợi nhuận LDP giảm do doanh thu bán hàng giảm 18% cùng kỳ năm trước, chủ yếu do công ty đang cơ cấu lại kênh phân phối và mặt hàng phân phối. Đồng thời, chi phí bán hàng tăng mạnh do đầu tư chi phí marketing, chi phí quảng bá thương hiệu.

Lợi nhuận cao nhất trong các doanh nghiệp được tổng hợp là Dược Hậu Giang (DHG) với 171 tỷ đồng nhưng lại giảm 2% cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, PME mới là doanh nghiệp đạt hệ số lợi nhuận/doanh thu hiệu quả nhất với tỷ lệ 18%... Các doanh nghiệp đạt lợi nhuận/doanh thu thuần trên 10% còn có PMC 16%, IMP 13%, DP3 15%, Traphaco (TRA) 11%.

Nhiều “ông lớn” gia nhập thị trường

Trên sàn chứng khoán, thị trường dược phẩm được hâm nóng bởi những ông lớn gia nhập thị trường và lộ trình thoái vốn của SCIC, cơ hội gia tăng sở hữu của các tập đoàn ngoại quốc. Trong năm nay, dự kiến SCIC sẽ thoái toàn bộ 34,71% vốn tại Domesco (DMC).

Cùng với đó, Tập đoàn Abbott (Mỹ) đang sở hữu 51,69% vốn DMC và không ngoại trừ khả năng sẽ gia tăng tỷ lệ nắm giữ. Chưa kể, vào tháng 8/2016, Abbott đã mua lại Công ty TNHH Dược phẩm Glomed, đơn vị sở hữu hai nhà máy dược phẩm tại Bình Dương với công suất 1 tỷ viên/năm. Sự hiện diện của Abbott trong ngành Dược phẩm phần nào phản ánh mức độ quan tâm cũng như triển vọng thị trường này với các tập đoàn nước ngoài.

DHG cũng có sự xuất hiện của hai cổ đông ngoại là Taisho và quỹ Franklin Templeton. Taisho nắm 24,4% vốn và quỹ Franklin Templeton 7,16% vốn DHG. Thời gian tới, DHG cũng thực hiện nới tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài lên 100%.

Tập đoàn Vingroup cũng nhảy vào ngành Dược phẩm với việc công bố thành lập Công ty Cổ phần Vinfa hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu dược phẩm. Tập đoàn sẽ đầu tư Trung tâm nghiên cứu sản xuất thuốc Bingga, dự kiến hoạt động từ quý III.

Cuối tháng 4 vừa qua, tại Đại hội cổ đông thường niên, khi được hỏi về kế hoạch mở rộng lĩnh vực đầu tư, đại diện Masan chia sẻ đang nhắm đến sản phẩm gia dụng chăm sóc cá nhân, thậm chí đang nghiên cứu ngành Dược phẩm. Chiến lược của "ông lớn" này là M&A, tức nhắm vào đối tác có công nghệ để nhanh chóng dấn thân vào ngành hàng mới.

Như vậy, tính đến nay Masan là doanh nghiệp tiếng tăm thứ 5 quan tâm tới mảng dược phẩm. Mặc dù dư địa phát triển ngành Dược ở Việt Nam còn khá hấp dẫn, nhưng vẫn còn rất nhiều bất cập, từ kênh phân phối, chất lượng thuốc, giá cả đến yếu tố độc quyền từ kênh bệnh viện. Phải là những doanh nghiệp có tiềm lực, đặc biệt về công tác quản trị cũng như hệ thống phân phối tốt mới có khả năng thử và thành công.

Trà My