Dự án đốt rác thải ở Triệu Sơn chậm tiến độ, rác thải ùn ứ ở nhiều nơi. ẢnhL Nguyễn Nam

Vi phạm Luật Đất đai

Theo đó, mặt bằng quy hoạch xây dựng tỷ lệ 1/500 của dự án được UBND huyện Triệu Sơn phê duyệt ngày 09/10/2018. Công ty được UBND tỉnh Thanh Hóa cho thuê đất tại Quyết định số 1917/QĐ-UBND ngày 21/5/2019, diện tích 2.665,4 m2 đất để sử dụng vào mục đích xây dựng Công trình đốt rác thải sinh hoạt. Thời hạn thuê đất 50 năm, tính từ ngày ký quyết định. Hình thức Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

Công ty được UBND tỉnh cho thuê đất tại Quyết định số 1917/QĐ-UBND ngày 21/5/2019, diện tích 2.665,4 m2 đất để sử dụng vào mục đích Xây dựng Công trình đốt rác thải sinh hoạt. Thời hạn thuê đất 50 năm, tính từ ngày ký quyết định. Hình thức Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Công ty đã ký hợp đồng thuê đất số 140/HĐTĐ ngày 08/7/2019; được Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các đơn vị bàn giao đất tại thực địa ngày 20/12/2019.

Về sử dụng đất, đầu tư xây dựng, tại Kết luận số 06/KLTT-SNNMT ngày 28/7/2023 của Sở Tài nguyên và Môi trường ghi nhận đến thời điểm thanh tra, Công ty mới thực hiện việc san lấp mặt bằng, đầu tư xong 5/12 hạng mục; đang đầu tư xây dựng 2/12 hạng mục, còn 5/12 hạng mục chưa đầu tư. Dự án chậm tiến độ sử dụng đất 31 tháng so với tiến độ dự án đầu tư được phê duyệt, thuộc trường hợp vi phạm theo quy định tại điểm i, khoản 1, Điều 64, Luật Đất đai năm 2013.

Theo tổng mặt bằng xây dựng Công trình đốt rác thải sinh hoạt được UBND huyện Triệu Sơn phê duyệt ngày 09/10/2018 thì dự án có 12 hạng mục chính, gồm: Cổng, tường rào; nhà xử lý rác; nhà điều hành; nhà đặt máy phát điện; bể lọc nước; bể tôi vôi; bể xử lý nước rỉ rác; bể chứa nước đã xử lý; hồ nước; sân bê tông; hố chôn xỉ đốt; cây xanh.

Đến thời điểm kiểm tra ngày 5/6/2025 ghi nhận, đã đầu tư các hạng mục công trình 5/12 hạng mục công trình); nhà đặt máy phát điện; bể xử lý nước rỉ rác, hồ nước, cây xanh, sân bê tông. Hiện đang đầu tư xây dựng 2/12 hạng mục công trình nhà xử lý rác, nhà điều hành. Chưa đầu tư ây dựng 5/12 hạng mục gồm cổng, tường rào; bể lọc nước; bể tôi vôi; bể chứa nước, hố chôn xỉ đốt.

Như vậy, đến thời điểm kiểm tra Công ty vẫn chưa đầu tư hoàn thành dự án theo tổng mặt bằng quy hoạch xây dựng tỷ lệ 1/500, chậm tiến độ sử dụng đất 52 tháng 15 ngày so với tiến độ trong dự án đầu tư, thuộc trường hợp vi phạm theo quy định tại khoản 8, Điều 81 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 31 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo kết luận kiểm tra của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, về thời gian dự án bị ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng do dịch bệnh Covid19. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 254 Luật Đất đai năm 2024: Trường hợp chưa có quyết định thu hồi đất thì Ủy ban nhân dân cấp có thẩm 3 quyền xử lý theo quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 81 của Luật này”.

Xem xét thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch Covid -19

Hiện nay, dự án trên chưa thuộc trường hợp có quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh Thanh Hóa, do đó, Công ty được xem xét thời gian ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng theo quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 81 Luật Đất đai 2024; thẩm quyền xem xét quyết định là Chủ tịch UBND tỉnh theo quy định tại khoản 4 Điều 31 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 31 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ thì thời gian bị ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng không tính vào thời gian không sử dụng đất và thời gian chậm tiến độ sử dụng đất theo quy định tại khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024. Thời gian bị ảnh hưởng của trường hợp bất khả kháng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa là từ ngày 23/01/2020 đến ngày 14/4/2022 (tại Thông báo số 129/TB-UBND ngày 27/6/2024 và Công văn số 18044/UBND-NN ngày 04/12/2024 của UBND tỉnh).

Theo hướng dẫn của Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường tại Công văn số 1980/TTr-MB ngày 30/10/2024 về hướng dẫn xử lý các dự án không sử dụng đất, sử dụng đất chậm tiến độ: “Theo quy định của pháp luật đất đai năm 2024 thì thời gian ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng không tính vào thời gian của giai đoạn đầu tư theo tiến độ đầu tư được phê duyệt, thời gian chậm tiến độ 24 tháng hoặc thời gian được gia hạn 24 tháng theo quyết định gia hạn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nếu trong các giai đoạn này bị ảnh hưởng của trường hợp bất khả kháng”.

Đối với trường hợp đã có quyết định gia hạn 24 tháng, nay xác định có khoảng thời gian bất khả kháng trong các giai đoạn (nêu trên) thì thời gian bất khả kháng sẽ được áp dụng tiếp nối tính từ thời điểm kết thúc quyết định gia hạn 24 tháng của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền”.

Đối chiếu thời gian ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19 trên địa bàn tỉnh với các khoảng thời gian thực hiện dự án của Công ty Cổ phần Xây dựng Môi trường Triệu Sơn, cho thấy: Giai đoạn thực hiện dự án: Dự án được thực hiện trong thời gian 13 tháng (Khởi công xây dựng tháng 10/2018, hoàn thành và đi vào hoạt động tháng 10/2019). Tính từ ngày bàn giao đất trên thực địa ngày 20/12/2019, thời điểm Công ty phải hoàn thành dự án là ngày 20/01/2021. Giai đoạn này dự án bị ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19 trên địa bàn tỉnh từ ngày 23/01/2020 đến ngày 20/01/2021, tổng thời gian bị ảnh hưởng là 11 tháng 27 ngày.

Giai đoạn chậm tiến độ nhưng chưa quá 24 tháng: Từ ngày Công ty phải hoàn thành dự án (ngày 20/01/2021) đến ngày 20/01/2023, giai đoạn này dự án bị ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19 trên địa bàn tỉnh từ ngày 20/01/2021 đến ngày 14/4/2022, tổng thời gian bị ảnh hưởng là 14 tháng 24 ngày.

Như vậy, dự án của Công ty bị ảnh hưởng đối với trường hợp bất khả kháng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19 trong thời gian thực hiện dự án đầu tư và thời gian chậm tiến độ nhưng chưa quá 24 tháng là 26 tháng 22 ngày. Thời gian bất khả kháng sẽ được áp dụng tiếp nối tính từ ngày 20/01/2021 (ngày Công ty phải hoàn thành dự án đi vào hoạt động) + 26 tháng 22 ngày, dẫn đến thời điểm Công ty phải hoàn thành dự án là ngày 11/4/2023.

Do đó, tính đến thời điểm kiểm tra (ngày 03/6/2025), dự án Công trình đốt rác thải sinh hoạt cho thị trấn Triệu Sơn và xã Hợp Thắng của Công ty Cổ phần Xây dựng Môi trường Triệu Sơn đã chậm tiến độ sử dụng đất 25 tháng 22 ngày; quá 24 tháng, vi phạm khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đề nghị cộng thêm thời gian 26 tháng 21 ngày vào tiến độ sử dụng đất của dự án nêu trên, thời điểm tính từ ngày 20/01/2021 (ngày Công ty phải hoàn thành dự án). Như vậy, thời điểm Công ty phải hoàn thành dự án được xác định lại là ngày 11/4/2023. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu cho UBND tỉnh gia hạn tiến độ sử dụng đất 24 tháng theo quy định (nếu Công ty có nhu cầu và đủ điều kiện).

Trường hợp được UBND tỉnh Thanh Hóa cho gia hạn tiến độ sử dụng đất 24 tháng, phải tập trung nguồn lực khẩn trương đầu tư các hạng mục công trình còn lại của dự án theo tổng mặt bằng quy hoạch đã được phê duyệt để sớm hoàn thành dự án; nếu hết thời gian gia hạn mà dự án không hoàn thành, sẽ thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định tại khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024.