Khách hàng làm thủ tục lên máy bay tại sân bay Nội Bài. Ảnh: Thế Lữ

Tăng giá vé, giá dịch vụ máy bay

Trước khi Vietnam Airlines có thông báo điều chỉnh tăng giá vé từ ngày 1/4, từ ngày 22/3, VietJet đã tăng phí dịch vụ hệ thống. Jetstar Pacific Airlines cũng tăng phí quản lý hệ thống từ ngày 15/3. Hai hãng hàng không Nhật Bản là Japan Airlines và All Nippon Airways đã điều chỉnh tăng phí quản lý hệ thống và phụ phí xăng dầu tuyến bay từ Việt Nam đi Nhật.

Một số hãng hàng không nội địa cho biết, lý do điều chỉnh tăng giá là do giá xăng máy bay tăng. Trước đây, các hãng hàng không trong nước xây dựng phương án kinh doanh cho năm 2017 với giá xăng khoảng 60 USD/thùng, nay dao động từ 63 - 65 USD/thùng. Trong khi chi phí xăng chiếm 30 - 60% tổng chi phí hoạt động của các hãng hàng không.

Đại diện Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, thời gian qua, giá vé máy bay không tăng ngay cả khi giá xăng dầu thế giới tăng cao. Đợt tăng giá vé và phí dịch vụ của các hãng lần này đối với các chặng bay trong nước cũng chỉ đạt ngưỡng 80% giá trần quy định tại Văn bản số 5010/CHK-TC ngày 11/9/2015. Mặt khác, mức trần quy định giá vé tại văn bản này đã giảm 4% so với trước đó, do giá xăng máy bay giảm 4,71 % so với thời điểm tháng 12/2014.

Việc tăng giá vé và giá dịch vụ ảnh hưởng đến hoạt động du lịch. Đại diện một số công ty du lịch lo lắng, không đồng tình về việc các hãng hàng không đồng loạt tăng giá. Họ tính toán chi phí vận chuyển hàng không chiếm 35 - 45% giá tour. Do vậy, doanh nghiệp du lịch sẽ gặp khó. Đặc biệt là các doanh nghiệp đã “ok” giá tour với khách hàng trước đó hàng tháng. Nhờ lợi thế kích cầu giá rẻ hàng không, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng chương trình khuyến mại cho khách đi tour nhờ giá vé, giá dịch vụ rẻ. Nhưng nay có biến động về giá chắc chắn sẽ biến động về số lượng khách đi, cho nên các công ty du lịch hoàn toàn bị động. Chắc chắn các công ty du lịch đưa đón khách nội địa sẽ phải đối mặt với khó khăn lớn. Ngoại trừ các cá nhân, tập thể có việc riêng, đi công tác thì chấp nhận mức giá mới vì không có sự lựa chọn nào khác do thời gian hạn hẹp.

Dự báo tăng giá điện

Ngày 25/3 là hạn chót Tập đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) phải báo cáo Chính phủ phương án điều chỉnh giá điện năm 2017. Qua tìm hiểu phương án cho giá điện năm nay phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó việc thương thảo giá than với Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) đóng vai trò quan trọng bởi nhiệt điện than chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn điện của cả nước mà TKV đang sốt sắng tăng giá bán than cho “ông” điện.

Một lãnh đạo của Hội Điện lực Việt Nam nhận định, hai năm qua, để ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ đã kìm giá điện nên nhiều khả năng năm nay giá điện sẽ tăng.

Bộ Công thương cho biết, Bộ này và EVN trình Chính phủ phương án giá điện mới, trong đó giá điện sẽ tăng bởi các yếu tố đầu vào đều tăng giá. Tỷ lệ công suất thủy điện đã giảm đáng kể, do vậy phải bù đắp bằng nhiệt điện than, dầu. Nguyên liệu đầu vào cho nhiệt điện lại cao. Mặt khác, EVN vay ngoại tệ ODA để xây dựng thủy điện. Trong khi tỷ giá USD/VNĐ liên tục tăng trong 2 năm qua, đây cũng làm tăng chi phí đầu vào.

Qua thăm dò cộng đồng doanh nghiệp, nếu giá điện tăng sẽ ảnh hưởng lớn chi phí sản xuất kinh doanh. Do vậy, tăng ở mức độ nào để doanh nghiệp “chịu” được nhiệt là vấn đề Bộ Công thương và Chính phủ cần phải tính toán kỹ. Tăng “một cục” cho cả năm hay chia làm hai lần trong một năm cũng cần phải tính toán thật kỹ bởi giá điện cũng như giá xăng dầu sẽ tác động tức thì đến giá cả tiêu dùng cũng như giá các dịch vụ khác.

Một số chuyên gia kinh tế chứng minh rằng, giá điện chưa nên tăng “một cục” và tăng nhảy vọt bởi nhiều năm nay EVN đã giảm tổn thất điện năng xuống 8%. Đây là kết quả rất đáng được ghi nhận về khắc phục lãng phí của ngành Điện, để xây dựng giá thành hợp lý. Song, chi phí cho khâu phân phối điện hiện chiếm 20% giá thành điện. Đây là mức chi phí cao. Muốn giảm chi phí này EVN cần đầu tư công nghệ cao. Mặt khác, giá thành 1KW điện ở Việt Nam còn quá cao so với khu vực và quốc tế. Trong nhiều nguyên nhân làm tăng giá thành, nhưng cách tính giá điện theo công thức hướng dẫn của Bộ Công thương cũng cần được xem xét, đánh giá lại…

Chúng ta chấp nhận kinh tế thị trường, nhưng với mục tiêu ổn định đời sống dân sinh, mong muốn của người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp là sự thay đổi từ từ để phù hợp với thu nhập của người lao động.

Thế Lữ