Xuất khẩu dệt may Việt Nam sang EEU được kỳ vọng tăng mạnh. Ảnh: Lê Nhật

Đối với các cam kết về hàng hóa, FTA Việt Nam - EEU ngay khi có hiệu lực sẽ có ưu đãi thuế quan với nhiều nhóm hàng của Việt Nam như nông sản, dệt may, da giày, đồ gỗ và một số sản phẩm chế biến...

Đối với dệt may, phần lớn mặt hàng có mức thuế suất về 0%, số còn lại cũng sẽ giảm dần về 0% theo lộ trình cam kết. Về tổng thể, hai bên sẽ dành cho nhau mức mở cửa thị trường hàng hóa chiếm khoảng 90% số dòng thuế, tương đương 90% kim ngạch thương mại song phương.

Hiệp định cũng khá mở về quy tắc xuất xứ, với mặt hàng dệt may chỉ áp dụng quy tắc xuất xứ một công đoạn (cắt - may) nên tạo thuận lợi lớn cho dệt may xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài ra, nhóm hàng dệt may là sản phẩm mà thị trường EEU cần nhập khẩu nhưng mang đặc tính không cạnh tranh với nhau, do đó tính cạnh tranh trực tiếp là không có.

Theo ông Lê Tiến Trường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), dung lượng nhập khẩu dệt may của EEU là 16 tỷ USD vào năm 2014, trong đó Nga nhập khẩu 13 tỷ USD, Kazakhstan và Belarus nhập trên 1 tỷ USD. Đối tác chủ yếu của EEU, ngoài thương mại nội khối thì Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ý, Bangladesh là các đối tác chính.

Việt Nam hiện đang đứng thứ 8 trong số các nước xuất khẩu dệt may vào EEU với kim ngạch xuất khẩu trên 300 triệu USD. Với sự cam kết hợp tác từ các Chính phủ, sự nỗ lực thúc đẩy giao thương từ doanh nghiệp các quốc gia trong EEU cùng những diễn biến kinh tế, chính trị trên thế giới thuận lợi, dự kiến sau khi Hiệp định có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang thị trường EEU được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 50% trong năm đầu tiên và khoảng 20% trong năm tiếp theo.

Trong vòng 3 - 5 năm tới, Việt Nam có thể vươn lên đạt mức kim ngạch xuất khẩu tương đương với các đối thủ cạnh tranh như Bangladesh, Ấn Độ và nằm trong top 5 các nước xuất khẩu dệt may vào EEU.

Bên cạnh những cơ hội, ngành Dệt may Việt Nam cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức như Hiệp định đưa ra một giới hạn số lượng xuất khẩu của hàng dệt may Việt Nam sang khối thị trường liên minh chỉ khoảng 1 tỷ USD. Nếu vượt giới hạn, hàng dệt may của Việt Nam sẽ bị dừng nhập khẩu, chờ đánh giá tác động tới thị trường nội địa của khối. Khi đó nguy cơ hàng dệt may của Việt Nam không tiếp tục được hưởng ưu đãi về thuế theo Hiệp định là rất lớn.

Ngoài ra, quy trình, thủ tục nhập khẩu tương đối phức tạp và không rõ ràng, không nhất quán ngay trong bản thân nội khối 5 nước của EEU, gây rất nhiều trở ngại cho hàng xuất khẩu của Việt Nam sang khu vực này.

Để có thể tận dụng tốt cơ hội và tiềm năng của FTA Việt Nam - EEU mang lại, Vinatex cũng như Vitas đã có kế hoạch triển khai thực hiện các giải pháp mang tính định hướng và đồng bộ. Bên cạnh tuyên truyền về các cơ hội mới từ Hiệp định cho các doanh nghiệp, cũng như giới thiệu thông tin về cơ hội hợp tác kinh doanh với các đối tác EEU.

Cùng với đó, việc các doanh nghiệp dệt may EEU đến hợp tác đầu tư tại Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác theo hình thức liên doanh, liên kết với các công ty thương mại trong khối để thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu hàng dệt may giữa các bên.

Lê Nhật