(Thanh tra)- Thời gian gần đây, số ca nhiễm Covid-19 trên địa bàn TP Hà Nội và một số tỉnh, thành trên cả nước tăng nhanh. Do vậy, các giao dịch mua bán kit test nhanh Covid-19, máy đo nồng độ ôxy trong máu (SPO2), thuốc hỗ trợ điều trị Covid-19 xảy ra tình trạng loạn giá, khan hàng. Đi cùng với đó là sự gia tăng số vụ nhập lậu các loại mặt hàng này.
“Nóng” buôn lậu vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19
Ngày 17/2, Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan phối hợp cùng với Cục Hải quan Hà Nội đã tiến hành phát hiện, bắt giữ lô hàng gồm hơn 85.000 test nhanh Covid-19 các loại có xuất xứ từ Hàn Quốc, với giá trị ước tính trên 8 tỷ đồng được các đối tượng nhập lậu, vận chuyển qua đường hàng không về sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội.
Qua điều tra ban đầu, lô hàng này được một doanh nghiệp vận chuyển từ Hàn Quốc về Việt Nam. Theo quy định, mặt hàng kit test Covid-19 thuộc diện hàng hóa nhập khẩu có điều kiện, phải có giấy phép của Bộ Y tế. Tuy nhiên, trong lô hàng này, chủ hàng đã khai báo sai tên hàng hóa để nhập lậu.
Một vụ việc khác, ngày 23/2, Công an quận Thanh Xuân, Hà Nội phối hợp cùng Cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội phát hiện và kiểm tra hành chính đối tượng Bùi Đức Toàn (ở Hà Nội) đang dừng đỗ xe trước cửa số nhà 612 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân. Quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng xác định Toàn đang vận chuyển 2 thùng giấy chứa 240 hộp thuốc tân dược mang nhãn hiệu Arbidol (loại 10 viên/vỉ/hộp), do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp.
Ngay sau đó, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra xe máy do Đinh Văn Hiểu (ở Nam Định) điều khiển, đang dừng đỗ tại ngõ 477 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân. Qua kiểm tra, phát hiện Hiểu vận chuyển 1 thùng giấy chứa 240 hộp thuốc nhãn hiệu Arbidol (loại 10 viên/vỉ/hộp), do nước ngoài sản xuất không có hóa đơn chứng minh tính hợp pháp.
Bước đầu, 2 đối tượng khai nhận đã mua trôi nổi trên thị trường số hàng trên để bán kiếm lời. Thuốc Arbidol màu đỏ loại 200mg bị lực lượng chức năng tạm giữ hiện không có trong danh mục thuốc điều trị ngoại trú cho người mắc Covid-19 của Bộ Y tế. Tuy nhiên, hiện loại thuốc này lại đang được quảng cáo là “hàng xách tay” của Nga và đang công khai rao bán trên thị trường, được nhiều người tìm mua.
Cùng ngày 23/2, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Bắc Giang phối hợp với Đội QLTT số 3, Cục QLTT tỉnh kiểm tra xe ô tô mang biển kiểm soát 98A-22135 do Đoàn Thị Thơm Hương (SN 1987) điều khiển vận chuyển 740 kit test nhanh, 1.200 vỉ thuốc điều trị Covid-19, 1.700 que lấy dịch hầu. Tất cả số hàng hóa trên đều không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Tổng trị giá hàng hóa khoảng 100 triệu đồng. Quá trình làm việc, Đoàn Thị Thơm Hương khai nhận đã mua số hàng hóa trên trôi nổi ở ngoài thị trường, không có hóa đơn, không rõ nguồn gốc xuất xứ để bán kiếm lời.
Trước đó, khoảng 10 giờ ngày 20/2, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Ninh Bình kiểm tra, phát hiện xe ô tô mang biển kiểm soát 29H-10746 do Nguyễn Bá Hợp (SN 1989, trú quận Hà Đông, Hà Nội) điều khiển vận chuyển 23.000 hộp thuốc kháng sinh, 140 bộ kit test nhanh Covid-19, gần 600 hộp xông tinh dầu kháng Covid-19, 450 chai tinh dầu xịt kháng khuẩn… trị giá trên 1 tỷ đồng. Chủ hàng đã không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
Hiệp đồng để dẹp tình trạng loạn giá, nhập lậu
Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng vật tư y tế phòng, chống dịch bệnh Covid-19 như kit test nhanh, SPO2, thuốc hỗ trợ điều trị xảy ra tình trạng loạn giá, khan hàng là do số ca F0 dương tính với Covid-19 tại Hà Nội đang tăng cao, vượt mốc 10.000 ca/ngày. Nhiều tỉnh, thành trên cả nước cũng có số ca F0 mới tăng đột biến trong những ngày gần đây. Nắm bắt tâm lý lo lắng về bệnh dịch, nên nhiều đối tượng đã đầu cơ trục lợi, quảng cáo, thổi phồng công dụng nhiều sản phẩm khiến giá cả “nhảy múa”.
Đơn cử, thuốc Arbidol màu đỏ loại 200mg chưa được Bộ Y tế cấp phép lưu hành, nhưng vẫn được quảng cáo rao bán trên các trang mạng là thuốc kháng virút, điều trị Covid-19. Để tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng, loại thuốc này được nhập lậu về Việt Nam dưới tên gọi: Thuốc Nga đỏ hay thuốc đỏ Nga… Nếu trước đây loại mặt hàng này rao bán từ 2,5 - 2,7 triệu đồng/hộp thì nay tăng lên 3,5 - 3,7 triệu đồng/hộp.
Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần thận trọng khi mua các thiết bị y tế, thuốc hỗ trợ điều trị Covid-19 và nên mua theo danh sách được Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Tuyệt đối không mua các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu trôi nổi được rao bán trên mạng xã hội.
Tính đến ngày 11/2/2022, Bộ Y tế mới chỉ cấp phép cho 30 loại test nhanh kháng thể và 83 loại test nhanh kháng nguyên. Với test nhanh kháng nguyên, có 3 sản phẩm được sản xuất trong nước và 80 loại nhập khẩu từ nước ngoài (trong đó có 69 test nhanh, 11 test chạy máy miễn dịch). Về thuốc có 3 danh mục thuốc chứa Molnupiravir (thuốc điều trị Covid-19) sản xuất trong nước, được cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam, gồm: Molravir 400, Movinavir và Molnuporavir Stella 400.
Về phía Tổng cục QLTT đã có văn bản chỉ đạo yêu cầu cục QLTT các tỉnh, thành phố tăng cường công tác quản lý địa bàn để chủ động phát hiện, xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi buôn bán mặt hàng kit test Covid-19, thuốc điều trị Covid-19 không rõ nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm chất lượng.
Ngày 25/2, Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả TP Hà Nội (Ban Chỉ đạo 389) cũng đã ra văn bản hỏa tốc yêu cầu Ban Chỉ đạo 389 các quận, huyện, thị xã thành lập ngay các đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra đối với các mặt hàng thiết bị y tế phục vụ phòng, chống dịch, trong đó tập trung bộ kit test nhanh, máy đo nồng độ ôxy trong máu SPO2 và thuốc điều trị, hỗ trợ phòng ngừa Covid-19.
Ban Chỉ đạo 389 TP Hà Nội yêu cầu Cục QLTT TP Hà Nội chỉ đạo các đội QLTT tăng cường nắm bắt thông tin, kiểm soát địa bàn; phát hiện, xử lý kịp thời các tổ chức, cá nhân có hành vi lợi dụng tình hình dịch Covid-19 để đầu cơ, găm hàng, tăng giá hàng hóa, định giá mua bán bất hợp lý các mặt hàng là vật tư, trang thiết bị y tế chưa được phép lưu hành, sử dụng.
