Quang cảnh buổi công bố dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: ND

Theo UBND tỉnh Lào Cai, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết 187/2025/QH15 ngày 19/02/2025.

Trong đó, tổng chiều dài tuyến chính 390,9km (đoạn Ga Lào Cai – Ga cảng Lạch Huyện là 385,8km, đoạn ga Lào Cai – điểm nối ray 5,1km), 3 tuyến nhánh khoảng 27,9km, phạm vi hướng tuyến đi qua địa phận tỉnh Lào Cai khoảng 65km đi qua thành phố Lào Cai, huyện Bảo Thắng, huyện Bảo Yên và huyện Văn Bàn. Tổng mức đầu tư là 203.231 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư là 35.751 tỷ đồng.

Trên tuyến dự kiến bố trí 18 ga (3 ga lập tàu, 15 ga hỗn hợp) và 13 trạm tác nghiệp kỹ thuật. Trong đó trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 2 nhà ga và 2 trạm tác nghiệp kỹ thuật.

Dự kiến, Dự án sẽ được khởi công vào tháng 12/2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 157/TB-VPCP ngày 5/4/2025.

Bản đồ hướng tuyến dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Trên cơ sở hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng sơ bộ do Ban Quản lý dự án Đường sắt (Ban QLDA) cung cấp kèm theo Văn bản số 422/BQLDAĐS-KHTH ngày 24/02/2025, tỉnh Lào Cai đã khẩn trương triển khai các công việc liên quan như: Cắm ranh giới thực hiện dự án ra ngoài thực địa (khoảng hơn 1.500 điểm), tổ chức đo đạc, trích đo, chỉnh lý bản đồ địa chính.

Trên cơ sở kết quả đo đạc ngoại nghiệp kết hợp với hồ sơ địa chính xác định: Tổng diện tích dự kiến thu hồi đất khoảng 780ha với bề rộng phạm vi giải phóng mặt bằng trung bình từ 30-130m tùy từng vị trí.

Tỉnh Lào Cai dự kiến thực hiện 20 dự án tái định cư với tổng mức đầu tư khoảng 1.093.063 triệu đồng.

Trong đó, tổng số hộ dân cần di dời để thực hiện Dự án, theo thống kê sơ bộ khoảng 950 suất; tổng số cơ sở sản xuất công nghiệp, cụm công nghiệp cần di dời khoảng 91 cơ sở tại khu công công nghiệp đông Phố Mới, cụm công nghiệp Đông Phố Mới và cụm công nghiệp Sơn Mãn - Vạn Hòa.

Kết quả thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân: Các huyện Văn Bàn, Bảo Yên, Bảo Thắng đang xây dựng kế hoạch và dự kiến triển khai công tác thống kê, bồi thường giải phóng mặt bằng từ ngày 15/03/2025; Thành phố Lào Cai đang chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện thủ tục niêm yết công khai, thông báo cho các tổ chức để thống kê kiểm đếm.

Tuy nhiên, theo đánh giá dự án còn có những khó khăn: Hiện nay, Luật Quy hoạch đô thị và Nông thôn chưa có hiệu lực thi hành, đồng thời tỉnh Lào Cai đang thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình tổ chức mới theo Kết luận 126-KL/TW ngày 14/02/2025 và Kết luận 127-KL/TW ngày 28/02/2025 của Bộ Chính trị, vì vậy, các quy hoạch xây dựng nông thôn mới cũng có các định hướng thay đổi. Do tính cấp bách của dự án cần thiết bố trí tái định cư và tái sản xuất sớm để trao mặt bằng phục vụ khởi công dự án vào tháng 12/2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ, tuy nhiên nhiều khu vực hiện nay chưa có quy hoạch chi tiết được phê duyệt.