Vị trí dự kiến hình thành Khu Công nghệ cao Cần Thơ quy mô khoảng 200 ha tại Khu công nghiệp Ô Môn, cùng khu dự phòng mở rộng khoảng 100 ha. Ảnh minh họa đính kèm theo Đề án Thành lập

UBND TP Cần Thơ vừa có Quyết định số 4902/QĐ-UBND về việc thành lập Khu Công nghệ cao Cần Thơ, với quy mô khoảng 200 ha và khu dự phòng mở rộng khoảng 100 ha. Khu công nghệ cao được định hướng đặt tại Khu công nghiệp Ô Môn, phường Ô Môn, trong khu vực có vị trí kết nối tương đối thuận lợi với hệ thống giao thông, cảng biển và sân bay của TP.

Theo quy hoạch, vị trí dự kiến của Khu Công nghệ cao Cần Thơ cách Quốc lộ 91 khoảng 500m, cách trung tâm TP khoảng 18km về phía Tây, cách cảng Cần Thơ khoảng 7km và sân bay Cần Thơ khoảng 11km.

UBND TP Cần Thơ đánh giá khu vực này nằm tại vị trí trung điểm của TP, trong trung tâm công nghiệp lớn và liền kề vùng nông nghiệp công nghệ cao. Đây được xem là điều kiện để kết nối giữa sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ.

Khu Công nghệ cao Cần Thơ hướng vào những lĩnh vực có nhu cầu thực tế

Theo định hướng, Khu Công nghệ cao Cần Thơ được triển khai trong giai đoạn 2026-2030. Sau năm 2030, khu sẽ bước vào giai đoạn vận hành và thu hút đầu tư.

Nguồn vốn thực hiện dự kiến chủ yếu đến từ ngoài ngân sách, thông qua các doanh nghiệp có năng lực. Bên cạnh đó, dự án có thể sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn vốn hỗ trợ đầu tư phát triển từ các chương trình của Chính phủ nếu được bố trí.

Sau khi thành lập, TP dự kiến ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có khả năng ứng dụng trực tiếp vào sản xuất như chế tạo dây chuyền, thiết bị; công nghệ chế biến nông - thủy, hải sản; máy nông nghiệp thế hệ mới; vật tư và thiết bị thế hệ mới phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Việc lựa chọn các lĩnh vực này gắn với cơ cấu sản xuất hiện nay của Cần Thơ. TP có 18 nhóm ngành công nghiệp, trong đó nhiều sản phẩm tham gia thị trường xuất khẩu. Một số nhóm hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao gồm thủy sản, gạo, hàng may mặc và nông sản, nông sản chế biến.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiết kiệm nguyên liệu và chế biến sâu ngày càng cao, việc nâng cấp công nghệ sản xuất đang trở thành nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Khảo sát 270 doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn cho thấy, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đầu tư đổi mới thiết bị và công nghệ đã được thực hiện trong nhiều năm. Tuy nhiên, thiết bị và công nghệ mà doanh nghiệp đang sử dụng phần lớn mới ở mức trung bình.

Thực tế này cho thấy khoảng cách về công nghệ vẫn còn đáng kể. Doanh nghiệp không chỉ cần đổi mới máy móc mà còn cần tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp với quy mô sản xuất, khả năng tài chính và đặc thù từng ngành hàng.

Vì vậy, Khu Công nghệ cao Cần Thơ được kỳ vọng trở thành nơi kết nối giữa nghiên cứu, đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả của khu công nghệ cao sẽ phụ thuộc vào khả năng hình thành được chuỗi liên kết thực chất, thay vì chỉ tập trung vào việc thu hút dự án đầu tư.

Bài toán kết nối công nghệ với nông nghiệp và công nghiệp chế biến

Với lợi thế về nông nghiệp, khu công nghệ cao có thể tập trung vào các hướng như nông nghiệp thông minh, công nghệ sinh học, công nghệ chế biến sâu và kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng tạo liên kết với vùng nguyên liệu rộng lớn của Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành kết quả cụ thể, bài toán đặt ra không chỉ là xây dựng hạ tầng. TP cần tạo được môi trường để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, các viện, trường và tổ chức nghiên cứu có điều kiện đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất; đồng thời hình thành cơ chế để công nghệ được thương mại hóa.

Đây là vấn đề đáng chú ý bởi nhu cầu đổi mới thiết bị của doanh nghiệp đang hiện hữu. Nếu thiếu cơ chế kết nối, khu công nghệ cao có thể khó phát huy hết vai trò là đầu mối chuyển giao công nghệ cho khu vực sản xuất. Cùng với Khu Công nghệ cao Cần Thơ, TP đã phát triển các vườn ươm công nghệ, sàn giao dịch công nghệ, trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Những thiết chế này được kỳ vọng tạo thêm nền tảng cho hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn.

Cần Thơ cũng đang quy hoạch 7 khu nông nghiệp công nghệ cao với tổng diện tích hơn 1.665 ha, dự kiến thu hút hơn 5.000 tỷ đồng vốn đầu tư. Nếu được triển khai đồng bộ, các khu này có thể tạo nguồn cầu về công nghệ, thiết bị, giống, quy trình sản xuất và chế biến cho Khu Công nghệ cao Cần Thơ.

Công nghệ chế biến nông sản là một trong những lĩnh vực được định hướng thu hút vào Khu Công nghệ cao Cần Thơ, nhằm kết nối công nghệ với thế mạnh sản xuất nông nghiệp và nâng giá trị sản phẩm. Ảnh: Phú Đức

Trong quá trình triển khai, việc xác định rõ nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp, lựa chọn dự án phù hợp, bảo đảm tiến độ hạ tầng và tạo cơ chế liên kết giữa doanh nghiệp với viện, trường sẽ là những yếu tố quyết định hiệu quả thực tế của Khu Công nghệ cao Cần Thơ.

Nếu giải quyết được những vấn đề này, khu công nghệ cao có thể trở thành một mắt xích trong quá trình nâng cấp công nghệ sản xuất, thúc đẩy chế biến sâu và gia tăng giá trị các sản phẩm chủ lực của Cần Thơ cũng như vùng Đồng bằng sông Cửu Long.