Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng. Ảnh: N.Bắc

Ngày 6/1, Văn phòng Chính phủ tổ chức cuộc họp cùng các bộ, cơ quan liên quan để bàn các giải pháp cải thiện chỉ số khởi sự kinh doanh theo đánh giá môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (WB).

Theo xếp hạng mới nhất của WB, môi trường kinh doanh của Việt Nam tuy có tăng điểm nhưng lại tụt 1 hạng, xếp 70 thế giới và thứ 5 trong ASEAN. Trong đó, chỉ số khởi sự kinh doanh của Việt Nam đứng thứ 115/190 nền kinh tế, giảm 11 bậc so với năm 2018 với 8 thủ tục phải thực hiện.

Nghị quyết 02 năm 2020 của Chính phủ đặt mục tiêu nâng xếp hạng chỉ số này lên 10 - 15 bậc ngay trong năm nay.

Còn tình trạng “cát cứ”

Tại cuộc họp, nhắc lại yêu cầu, tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng về cải cách, đặc biệt là môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho rằng, thời gian qua, từng bộ đã thực hiện cải cách tốt nhưng liên bộ thì chưa tốt.

“Còn tình trạng cát cứ, từ đó đặt ra vấn đề liên thông, kết nối, chuyển từ thủ tục giấy sang điện tử", Bộ trưởng Mai Tiến Dũng phát biểu và cho biết, Cổng dịch vụ công quốc gia vừa được khai trương ngày 9/12/2019 đến ngày 5/1 đã có 8,9 triệu lượt truy cập, 357.000 bộ hồ sơ trên trạng thái và 23.000 tài khoản đăng nhập một lần.

Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính (Văn phòng Chính phủ) Ngô Hải Phan cho hay, còn nhiều nội dung cần cải cách liên quan tới chỉ số khởi sự kinh doanh. Với thủ tục đăng ký doanh nghiệp, mặc dù đã thực hiện trực tuyến nhưng người dân vẫn phải nộp hồ sơ giấy.

Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thông báo mẫu dấu tới cơ quan đăng ký kinh doanh. Kết quả giải quyết của thủ tục này và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trở thành thành phần hồ sơ bắt buộc mà các ngân hàng thương mại yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp khi đăng ký mở tài khoản.

Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp, về bảo hiểm xã hội, thông tin về lao động… chưa được kết nối, tích hợp, chia sẻ với nhau, khiến các cơ quan quản lý yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin một cách trùng lặp, rời rạc.

Từ đó, ông Phan kiến nghị, Bộ Kế hoạch Đầu tư nghiên cứu, bỏ quy định doanh nghiệp vừa phải thực hiện thủ tục trực tuyến vừa phải nộp hồ sơ bản giấy; bỏ quy định về thủ tục thông báo mẫu dấu, thay vào đó nghiên cứu áp dụng hình thức thông báo sử dụng chữ ký điện tử của người đại diện theo pháp luật…

Với Bộ Tài chính, theo Cục Kiểm soát thủ tục hành chính thì nghiên cứu bãi bỏ thủ tục mua hóa đơn giấy. Nếu chưa thể bãi bỏ, thì yêu cầu các cơ quan thuế thực hiện nghiêm việc giải quyết thủ tục mua hóa đơn theo đúng quy định là ngay trong ngày…

Nỗ lực cắt giảm thủ tục

Cơ bản đồng tình với các kiến nghị trên, Thứ trưởng Bộ kế hoạch Đầu tư Vũ Đại Thắng giải thích, khi đăng ký kinh doanh, nếu hồ sơ điện tử có chữ ký điện tử thì không cần nộp hồ sơ giấy.

Tuy nhiên, theo ông Thắng, do chi phí cho chữ ký điện tử "vẫn rất đắt", với 1,5 triệu đồng/chữ ký/năm nên nhiều doanh nghiệp không thực hiện chữ ký điện tử. Trong khi theo yêu cầu của luật, hồ sơ điện tử lại không có chữ ký điện tử nên vẫn phải nộp hồ sơ giấy.

Toàn cảnh buổi làm việc

Theo bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Kinh doanh và môi trường cạnh tranh thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), nếu kết nối liên thông các đơn vị có thể giảm 25% chi phí và thời gian thực hiện thủ tục nên cần được tập trung cải cách.

Bà Thảo cũng nhắc đến những thủ tục mà doanh nghiệp kêu rất nhiều, như đăng ký số lao động dù được đánh giá là đơn giản, nhưng trên thực tế lại "không phải như vậy".

"Tờ khai vô cùng phức tạp, doanh nghiệp chưa hoạt động, chưa có số lượng lao động nào để đăng ký trên đó”, bà Thảo nói và đề nghị, cần có chỉ đạo sửa thông tư quy định liên quan đến báo cáo về lao động sớm nhất có thể, sau đó tích hợp đăng ký kinh doanh".

Đại diện Bộ Lao động Thương binh Xã hội giải thích, việc khai báo lao động không phải là một thủ tục như nhận định của WB, mà doanh nghiệp chỉ phải gửi một báo cáo tới cơ quan quản lý lao động.

Không đồng tình, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nói, biểu mẫu theo hướng dẫn của Bộ Lao động Thương binh Xã hội yêu cầu doanh nghiệp khai báo lao động sử dụng 6 tháng, 1 năm, giữa kỳ. “Doanh nghiệp kêu suốt ngày làm báo cáo, làm cả đêm là đúng rồi”, Bộ trưởng nói.

Vì vậy ông đề nghị, xem lại thông tư hướng dẫn của Bộ Lao động Thương binh Xã hội về vấn đề này. Các bộ, ngành cần phải nỗ lực giảm số thủ tục khởi sự kinh doanh từ 8 thủ tục xuống còn 4 thủ tục, tích hợp thủ tục, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Theo ông Dũng, Văn phòng Chính phủ sẽ có báo cáo chung và dự kiến trình Thủ tướng một quyết định về các thủ tục khởi sự kinh doanh để giải quyết các bất cập.

Thủ tục cấp điện mới sẽ cắt giảm 7 ngày

Cùng ngày, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng làm việc cùng các cơ quan liên quan bàn giải pháp cải thiện chỉ số tiếp cận điện năng theo đánh giá tại Báo cáo Môi trường kinh doanh của WB.

Theo đánh giá của WB, chỉ số tiếp cận điện năng của Việt Nam ở thứ hạng 27/190 nền kinh tế, điểm số tăng 0,3%, xếp thứ 4 trong các nước ASEAN… Đây là, 1 trong nhóm 3 chỉ số tốt nhất của 10 chỉ số đánh giá môi trường kinh doanh (chỉ sau chỉ số Tiếp cận tín dụng và Cấp phép xây dựng).

Tuy nhiên, so sánh các yếu tố đánh giá chỉ số tiếp cận điện năng của Việt Nam với các nước trong khu vực ASEAN cho thấy: Số thủ tục của Việt Nam vẫn còn nhiều hơn 1-2 thủ tục so với 2 nước đứng đầu; số ngày thực hiện nhiều hơn so với 3 nước đứng đầu ASEAN; độ tin cậy cung cấp điện và minh bạch giá điện được đánh giá thấp hơn 2 nước đứng đầu.

Sau thảo luận, Văn phòng Chính phủ và các bộ, cơ quan liên quan thống nhất quyết tâm giảm thời gian cấp điện mới từ 4 thủ tục xuống còn 3 thủ tục và từ thời gian thực hiện 31 ngày xuống còn 24 ngày (giảm 7 ngày).

Hương Giang