TPCN sữa ong chúa bị lực lượng công an bắt giữ. Ảnh: Internet

Theo Hiệp hội TPCN, những năm qua, thị trường TPCN có bước tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2000 có khoảng 60 sản phẩm TPCN của 15 cơ sở nhập khẩu vào Việt Nam, nhưng đến nay cả nước đã có tới 3.600 doanh nghiệp tham gia sản xuất và kinh doanh với khoảng 6.800 sản phẩm đang lưu hành.

Mặc dù được đánh giá là phát triển khá mạnh mẽ, tuy nhiên thị trường TPCN tại nước ta đã và đang xuất hiện nhiều vấn đề bất cập.  Những quy định, chế tài cũng như công tác quản lý còn nhiều hạn chế nên việc sản xuất, phân phối TPCN phát triển một cách tự phát, tràn lan và thiếu minh bạch. 

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng kẽ hở để đưa ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng, công dụng không đúng với thực tế, tác dụng hỗ trợ sức khỏe không đúng so với quảng cáo khiến người tiêu dùng khó phân biệt, mất phương hướng, dẫn đến thiếu niềm tin và xa hơn là cảnh giác và tẩy chay sản phẩm.

Theo thống kê chưa đầy đủ của Cục An toàn thực phẩm (ATTP), Bộ Y tế, năm 2014, nước ta có 1.062 sản phẩm mới đăng ký, năm 2015 có 10.493 sản phẩm mới đăng ký, từ đầu năm đến 30/9/2016 có 8.008 sản phẩm mới đăng ký, trong đó có 4.855 sản phẩm sản xuất trong nước (chiếm 60,6%) và 3.153 sản phẩm nhập khẩu (chiếm 39,4%).

 Ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục ATTP cho biết, những năm gần đây, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh TPCN giả, kém chất lượng.

Bên cạnh đó, nhiều trường hợp sản xuất, kinh doanh TPCN không đúng chất lượng đã công bố, quảng cáo TPCN sai sự thật hay cường điệu hóa công dụng của sản phẩm, sản xuất TPCN không đảm bảo vệ sinh. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp biến mặt hàng này thành đa cấp, bất chính, khiến TPCN được thổi phồng về giá trị thật sự với sức khỏe cũng như giá trị thực tế của sản phẩm. Do đó, theo các chuyên gia y tế, cần phải tìm ra kẽ hở, ngăn chặn, góp phần quản lý tốt hơn, không để TPCN đi ngoài luồng quản lý của Nhà nước.

Ông Trần Đáng cho biết, năm 2010, Quốc hội thông qua Luật ATTP, trong đó có quản lý TPCN, nhưng đến nay chưa có Nghị định nào được xây dựng để quản lý TPCN.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, hành lang pháp lý về quản lý TPCN hiện tại mới có Thông tư 43 của Bộ Y tế là chưa đủ và còn nhiều bất cập, khi có những vấn đề vượt thẩm quyền của Bộ Y tế, như Luật Đầu tư quy định về điều kiện sản xuất kinh doanh cấp phép đều do Chính phủ ban hành, dẫn đến việc giám sát các hoạt động sản xuất, quản lý TPCN chưa chặt chẽ.

Được biết, thời gian qua Bộ Y tế đã có nhiều văn bản với chủ trương hài hòa giữa việc đảm bảo an toàn, sức khỏe con người và đáp ứng yêu cầu phát triển, tạo điều kiện cho doanh nghiệp lĩnh vực thực phẩm nói chung và TPCN nói riêng phát triển. 

Ông Trịnh Quân Huấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng cần thiết ban hành Nghị định để quản lý TPCN. Nghị định cần phải đưa những chế tài xử phạt thật nặng cho các hành vi sai trái. Ví dụ như Hàn Quốc, quy định trong Luật Quản lý TPCN tại Hàn Quốc phạt tới 2 tỉ đồng hoặc 7 năm tù giam nếu làm sai quy định. Hiện Bộ Y tế đang xây dựng Nghị định quản lý TPCN để trình Chính phủ. Theo đánh giá, Nghị định ra đời sẽ giúp các cơ quan quản lý TPCN chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, Nghị định mới đang lấy ý kiến góp ý cho việc xây dựng khung Nghị định và cũng đang ở giai đoạn đầu xây dựng các nội dung chi tiết cho Nghị định.

Phương Anh