Ảnh minh họa

31 bộ, cơ quan và 23 địa phương giải ngân thấp 

Tỷ lệ giải ngân này, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, là chưa đạt kỳ vọng. Hiện tại, bên cạnh các bộ, ngành, địa phương giải ngân tốt như: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Giao thông - Vận tải, các tỉnh: Yên Bái, Phú Thọ, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Tiền Giang, Long An… vẫn còn 31 bộ, cơ quan và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn trung bình của cả nước.

Đáng chú ý, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, qua theo dõi tình hình giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đầu năm 2024 cho thấy, một số địa phương được giao kế hoạch lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp dẫn đến làm giảm tỷ lệ giải ngân chung của cả nước.

Chẳng hạn, TP.HCM được giao hơn 79.263 tỷ đồng, chiếm khoảng 11,7% tổng số kế hoạch vốn năm 2024 đã được Thủ tướng Chính phủ giao cả nước, nhưng tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 21,29% kế hoạch.

Hà Nội cũng tương tự, được giao hơn 81.033 tỷ đồng, chiếm khoảng 12% tổng số kế hoạch vốn năm 2024 đã được Thủ tướng Chính phủ giao cả nước nhưng tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 38,88% kế hoạch.

Trong khi đó, Hưng Yên được giao 19.921 tỷ đồng, chiếm khoảng 3% tổng số kế hoạch vốn năm 2024 đã được Thủ tướng Chính phủ giao cả nước nhưng tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 31,13% kế hoạch…

Việc các địa phương này giải ngân chậm đã ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của cả nước nói chung.

Phấn đấu đạt tỷ lệ giải ngân ít nhất 95%

Đề cập các nguyên nhân khiến giải ngân đầu tư công 9 tháng qua thấp hơn tỷ lệ giải ngân của cùng kỳ năm 2023, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục nhấn mạnh các vướng mắc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tái định cư, việc chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư các  dự án.

Chưa kể, năm 2024, do tình hình thị trường  bất động sản có nhiều biến động nên kế hoạch tổ chức đấu giá, thu tiền sử dụng đất tại các địa phương còn chậm triển khai hoặc chưa thể triển khai, dẫn đến nguồn thu ngân sách địa phương từ nguồn thu sử dụng đất chưa được đảm bảo để bố trí cho các dự án.

Cùng với đó, vấn đề giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài vẫn chưa khắc phục được.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đối với giải ngân vốn đầu tư công, hiện vẫn chưa giải quyết được tính đặc thù của nhiều năm nay là tỷ lệ giải ngân những tháng đầu năm thấp, nhưng xu hướng tăng nhanh ở những tháng cuối năm do các chủ đầu tư thường dồn khối lượng hoàn thành, đến cuối năm mới làm thủ tục giải ngân để giảm số lần phải làm thủ tục thanh toán.

Bên cạnh đó, còn một số nguyên nhân khác như công tác lập kế hoạch chưa sát với khả năng thực hiện khiến nhiều đơn vị đến nay đã phải đề xuất trả lượng vốn tương đối lớn (như TP.HCM, Bộ Tài chính, Đại học Quốc gia TP.HCM)…

Thiên tai, bão lụt, sạt lở đất nghiêm trọng ở các tỉnh phía Bắc trong thời gian qua cũng ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công, nhiều dự án phải tạm dừng để khắc phục hậu quả bão lũ…

Hiện nay, TP.HCM mới giải ngân được hơn 20% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, rất thấp. Hiện, TP đang phân nhóm, xác định giải pháp và triển khai thực hiện, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phải tập trung đẩy mạnh, tạo đột phá trong giải ngân vốn đầu tư công, thúc đẩy mạnh mẽ 3 chương trình mục tiêu quốc gia, .

Đây là một nhiệm vụ khá nặng nề, bởi sau 9 tháng, tỷ lệ giải ngân chưa được 50% kế hoạch được giao. Do vậy, áp lực giải ngân trong những tháng tới là rất lớn.

Theo đó, phải đẩy mạnh hoạt động của các tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ và 26 tổ công tác của thành viên Chính phủ làm việc với các địa phương ngay sau phiên họp. Đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia; hệ thống đường bộ cao tốc; chuẩn bị đầu tư các dự án đường sắt quan trọng…