Thu hút FDI vào lĩnh vực NN đang bị sụt giảm mạnh. Ảnh: Trần Quý

Không chỉ có tỷ lệ thấp về tổng vốn đầu tư, các D.A FDI NN còn nhỏ về quy mô khi tổng giá trị mức đầu tư cho một D.A FDI NN chưa đạt một nửa so với tổng mức đầu tư bình quân cho 1 D.A FDI thông thường. Nếu tính quy mô vốn đầu tư bình quân cho một D.A FDI vào khoảng trên 14 triệu USD thì đầu tư bình quân cho một D.A FDI của ngành NN chỉ đạt trên 6 triệu USD cho một D.A.

Thấp về vốn đầu tư và thấp về số tiền cho một D.A có vốn FDI của ngành NN đang trở thành một nghịch lý và bài toán tiếp theo cho ngành này nắm bắt thêm cơ hội trong thời gian tới. Cũng theo thống kê, hiện nay sự phân bổ các D.A có vốn FDI của ngành này không đồng đều. Dòng vốn này cũng chỉ tìm đến những môi trường, các tỉnh thành có điều kiện thuận lợi. Trong khi đó, nhiều nơi vùng sâu, vùng xa đang rất cần nguồn vốn này để kích cầu thì hầu như chưa thu hút được các vốn đầu tư từ nguồn FDI này. Hiện nay, nhiều tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc cũng như khu vực Tây Nguyên có rất ít các D.A thuộc nguồn vốn này và nếu có thì các D.A cũng hết sức nhỏ lẻ, manh mún với số tiền chưa đến vài chục triệu USD.

Năm 2011, vốn FDI cho lĩnh vực NN đạt 130,7 triệu USD thì đến năm 2013 nguồn vốn này chỉ còn 86,73 triệu. Đến năm 2014, nguồn vốn này chỉ còn 3,656 tỷ USD cho tổng số 516 dự án (D.A) FDI trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp còn hiệu lực.

Một cảnh báo khác cho ngành NN trong thời gian tới với dòng vốn FDI là hiện nay chúng ta đã có 35 nước và vùng lãnh thổ đầu tư cho ngành NN. Tuy nhiên các nguồn vốn FDI được đầu tư này lại chủ yếu đến từ châu Á như: Đài Loan, Thái Lan, Hàn Quốc và Trung Quốc. Phần lớn các nước này, hiện nay theo đánh giá trên lĩnh vực NN thì họ lại có nền công nghệ về NN chưa phát triển cao. Cùng với nguồn vốn và công nghệ của họ thì sự đột phá cho lĩnh vực NN của chúng ta sẽ kéo theo những hạn chế.

Chưa kể, do hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách đối với các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam còn hạn chế và chưa có sự minh bạch dẫn đến hiệu quả đầu tư vào NN còn thấp. Cùng với đó là sự kém phát triển của các hạ tầng nông nghiệp như thủy lợi nội đồng, giao thông nông thôn… đã làm tăng thêm các khoản chi phí.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khuyến cáo: Ngành NN cần có lộ trình để phát triển hệ thống quản lý và xúc tiến FDI. Cần coi trọng việc hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các D.A FDI vào lĩnh vực NN, nông thôn ở Việt Nam. Các DN hoạt động trong lĩnh vực NN cần chủ động nâng cao năng lực hoạt động của mình, tích cực tham gia chương trình xúc tiến đầu tư và quảng bá thương hiệu để DN, nhà đầu tư nước ngoài thấy NN Việt Nam là một môi trường thuận lợi và có lợi nhuận.

Trần Quý