Thương vụ Sabeco đem về cho Nhà nước gần 110.000 tỷ đồng, tương đương 4,8 tỷ USD

Nhà nước thu hàng trăm nghìn tỷ đồng từ thoái vốn

Năm 2017 được coi là năm thành công và tạo cú hích lớn cho thị trường chứng khoán bởi những thương vụ bán vốn cổ phần Nhà nước. Thương vụ lớn nhất năm không thể không kể đến việc Bộ Công Thương bán 53,59% vốn, tương đương 327 triệu cổ phần tại Tổng Công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Là công ty bia giữ thị phần số 1 Việt Nam với tỷ trọng khoảng trên 40%, Sabeco là cái tên thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư lớn trên thế giới, trong đó có những đại gia láng giềng như ThaiBev.

Với giá đấu cao ngất ngưởng 320.000 đồng/cổ phiếu mà Bộ Công Thương và đơn vị tư vấn đưa ra, nhiều người hoài nghi về tỷ lệ thành công của buổi chào bán cũng như khả năng tài chính của đối tác. Tuy nhiên, Vietnam Beverage – công ty con do ThaiBev sở hữu gián tiếp đã mua gần như toàn bộ số cổ phần chào bán với mức giá bằng giá đấu. Riêng có một nhà đầu tư cá nhân mua 20.000 cổ phần trong số cổ phần chào bán với giá 320.500 đồng/cổ phiếu. Như vậy, thương vụ Sabeco đem về cho Nhà nước gần 110.000 tỷ đồng, tương đương 4,8 tỷ USD.

Và sẽ thật thiếu sót nếu không kể tới thương vụ Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) bán vốn đợt hai với cổ phiếu VNM của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk). Theo kế hoạch, SCIC sẽ bán toàn bộ 45% cổ phần nắm giữ tại Vinamilk và bán thành nhiều đợt. Tiếp nối thành công của năm 2016 với việc bán 9% vốn, Nhà nước thu về 11.286 tỷ đồng thì lần này, SCIC đăng ký bán 3,33% vốn VNM với giá khởi điểm 150.000 đồng/cổ phiếu.

Cổ đông ngoại duy nhất trúng giá đấu là Platium Victory đã chi 186.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn 4% so với giá khởi điểm để ôm trọn lô cổ phần. SCIC vì thế thu về gần 9.000 tỷ đồng từ đấu giá. Sau giao dịch, SCIC còn nắm giữ gần 571 triệu cổ phiếu VNM, tương đương 39,33% vốn điều lệ. Cổ phiếu VNM tiếp tục có nhiều phiên giao dịch tăng giá với mức tăng 71% so với đầu năm, đạt mức 205.000 đồng/cổ phiếu.

Hai thương vụ tiêu biểu trên đã giúp Nhà nước thu về 119.000 tỷ đồng, tương đương gần 5,3 tỷ USD. Đó còn chưa kể, nhiều thương vụ bán vốn nhỏ lẻ khác được Nhà nước thực hiện qua nhiều giao dịch, ví như bán đấu giá cổ phần Viglacera, bán vốn tại DIG… Cổ đông Nhà nước còn đang trong giai đoạn bán cổ phần từ một số doanh nghiệp khác như Nhựa Thiếu niên Tiền Phong, Nhựa Bình Minh, Viglacera FPT hay Domesco. Lãnh đạo của SCIC cho biết việc bán cổ phần tại 5 doanh nghiệp trên có thể thu về khoảng 8.000 tỷ đồng cho Nhà nước. SCIC đang thực hiện chào bán 34,71% vốn Domesco trong năm 2017, còn lại phần bán vốn tại 3 doanh nghiệp còn lại sẽ tiếp tục được hoàn thiện hồ sơ bán vốn.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp cho rằng cần thúc ép các bộ, địa phương chậm bán vốn Nhà nước giao lại quyền đại diện chủ sở hữu Nhà nước tại doanh nghiệp cho SCIC thực hiện để đẩy nhanh tiến độ bán vốn trong thời gian tới.

“Hơi thở” mới từ các doanh nghiệp tư nhân

Không chỉ sôi động ở mảng bán vốn các doanh nghiệp Nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân năm vừa qua cũng có nhiều thương vụ chào bán gây tiếng vang. Ở mức độ quốc tế, khoảng 415 triệu cổ phiếu Vincom Retail, tương đương 21,8% vốn đã được 9 nhà đầu tư ngoại trao tay với giá trị lên tới gần 17.000 tỷ đồng, tương đương 743 triệu USD. Đây được xem là thương vụ chào bán cổ phần thứ cấp cho nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất từ trước đến nay.

2017 được coi là năm thành công và tạo cú hích lớn cho thị trường chứng khoán bởi những thương vụ bán vốn cổ phần Nhà nước

Một thương vụ khác có thể kể đến là việc Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP Hồ Chí Minh (HDBank) chào bán 21,5% vốn điều lệ cho 76 nhà đầu tư nước ngoài với giá trị 300 triệu USD. Đây được xem là thương vụ bán cổ phần lần đầu ra công chúng lớn thứ hai trong lịch sử ngân hàng Việt Nam, chỉ sau thương vụ của Vietcombank vào năm 2007 với quy mô 463 triệu USD. Các quỹ đầu tư mua vào cổ phần HDBank không hề xa lạ với thị trường chứng khoán Việt Nam, là các quỹ đầu tư nước ngoài, ngân hàng nước ngoài và các định chế tài chính như Credit Saison (Nhật), Deutsche BankAG (Đức), JPMorgan Vietnam Opportunities Fund, CAM Bank (Nhật Bản), RWCFrontier Markets Opportunity Master Fund (Anh), Macquarie Bank (Úc), Charlemagne(Anh); Dragon Capital (Anh), Vina Capital… Theo kế hoạch, HDBank sẽ niêm yết Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HOSE) vào đầu năm 2018.

Cùng trong mảng ngân hàng, thị trường cũng chứng kiến đợt chào bán cổ phần lần đầu lớn khác của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) với giá trị 250 triệu USD.  Có thể thấy, năm 2017 là một năm vô cùng thuận lợi và thành công của các ngân hàng trong việc huy động vốn.

Tuy nhiên, bức tranh bán vốn trong năm 2017 không chỉ có màu hồng. Vẫn có những thương vụ bất thành, gây thất vọng trên thị trường tài chính, ví dụ việc bán hơn 311 triệu cổ phiếu tại Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp – Công ty TNHH MTV (Becamex). Kết quả đấu giá, nhà đầu tư chỉ mua 6% trong tổng lượng chào bán với số tiền thu về chưa đầy 600 tỷ đồng, trong khi kỳ vọng ban đầu là gần 10.000 tỷ đồng. Nguyên nhân chào bán cổ phần Becamex thất bại thì có nhiều, tuy nhiên câu nói “hàng tốt thì hút khách” vẫn luôn luôn đúng trong mọi trường hợp. Để có được sự thành công trong việc bán vốn, bản thân doanh nghiệp phải thực sự tốt và chính nó sẽ tạo nên giá trị của các thương vụ.

Trà My