(Thanh tra) - Theo Toà án Nhân dân (TAND) tỉnh Tuyên Quang cho biết, việc triển khai xét xử trực tuyến là một trong những nội dung trọng tâm trong lộ trình xây dựng Tòa án điện tử, Tòa án số, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay.
TAND tỉnh Tuyên Quang cho biết, những năm gần đây, số lượng vụ việc Tòa án thụ lý, giải quyết có xu hướng gia tăng; nhiều vụ án có tính chất phức tạp, liên quan đến các đối tượng nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự. Đối với các trường hợp cư trú xa nơi mở phiên tòa, việc di chuyển có thể kéo dài, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến tiến độ xét xử. Thực tế, không ít phiên tòa phải hoãn do đương sự vắng mặt.
Trong bối cảnh đó, xét xử trực tuyến là giải pháp phù hợp, tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng như: Tòa án, Viện kiểm sát và Công an.
Cụ thể, mới đây ngày 8/4/2026, TAND tỉnh Tuyên Quang phối hợp Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh đã tổ chức phiên tòa trực tuyến xét xử vụ án Lù Seo Hòa phạm tội giết người (trong trường hợp phạm tội chưa đạt). Phiên tòa được kết nối giữa điểm cầu trung tâm tại trụ sở TAND tỉnh và điểm cầu thành phần tại TAND khu vực 6 – Tuyên Quang, với hệ thống hình ảnh, âm thanh ổn định, bảo đảm quá trình xét xử diễn ra thông suốt.
Từ khâu chuẩn bị cơ sở vật chất, kiểm tra hệ thống kỹ thuật đến xử lý tình huống phát sinh đều được thực hiện chặt chẽ, giúp phiên tòa diễn ra đúng trình tự tố tụng. Hội đồng xét xử đã xem xét đầy đủ chứng cứ, đánh giá toàn diện các tình tiết của vụ án, trong đó có yếu tố nhân thân, hoàn cảnh và những chuyển biến tích cực của bị cáo sau khi phạm tội, từ đó quyết định mức án dưới khung, thể hiện tính nghiêm minh nhưng vẫn bảo đảm tính nhân đạo của pháp luật.
Trước đó, vào ngày 26/1/2026, TAND khu vực 1 - Tuyên Quang đã chủ trì tổ chức phiên tòa xét xử trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm liên tỉnh quy mô lớn về vụ án “Trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng”. Phiên tòa được kết nối với các điểm cầu tại TAND khu vực 2 - Đà Nẵng và TAND khu vực 6 - An Giang.
Điểm đặc biệt của phiên tòa lần này là sự tham gia của 3 bị cáo tại 3 điểm cầu khác nhau thuộc các khu vực miền Bắc, miền Trung và miền Tây Nam Bộ. Dù cách biệt về địa lý, toàn bộ quá trình xét hỏi, tranh tụng đều diễn ra trực quan, sinh động và liên tục qua hệ thống truyền hình trực tuyến chuyên dụng.
Tại phiên tòa, các bị cáo đều nhận thức, thừa nhận hành vi của mình là vi phạm pháp luật và tỏ ra ăn năn hối hận. Hội đồng xét xử nhận định: Hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trực tiếp đến quyền được bảo vệ thông tin riêng về tài khoản ngân hàng của cá nhân, xâm phạm lợi ích của cá nhân, xâm phạm trật tự an ninh xã hội, gây dư luận xấu trong quần chúng Nhân dân, là nguyên nhân phát sinh nhiều loại tội phạm khác như: Đánh bạc, lừa đảo chiếm đoạt tài sản...
Tại Bản án số 17/2026/HS-ST ngày 26/1/2026 của TAND khu vực 1 - Tuyên Quang đã tuyên bố các bị cáo Trần Đức Tuấn, Triệu Tuấn Chiêu và Nguyễn Thị Bích phạm tội “Trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” và tuyên phạt bị cáo Trần Đức Tuấn 3 tháng tù cho hưởng án treo, thử thách 12 tháng và bị cáo Triệu Tuấn Chiêu và Nguyễn Thị Bích mỗi bị cáo 6 tháng cải tạo không giam giữ.
Đây là nỗ lực của hệ thống Tòa án nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội về Tổ chức phiên tòa trực tuyến, khẳng định sự thích ứng mạnh mẽ của hệ thống Tòa án trong kỷ nguyên số.
Ngay sau phiên xử, Hội đồng xét xử tại TAND khu vực 1 - Tuyên Quang đã tổ chức họp rút kinh nghiệm về kỹ năng điều hành phiên tòa của Thẩm phán trong môi trường số; cách thức xử lý các tình huống kỹ thuật phát sinh và hiệu quả tranh tụng từ xa. Qua đó góp phần khắc phục tình trạng hoãn phiên tòa do khoảng cách địa lý, tránh kéo dài thời gian giải quyết án.
Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến đã giúp giảm đáng kể chi phí trích xuất, dẫn giải bị cáo cũng như chi phí đi lại của các bên liên quan, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự ở mức cao nhất. Đây không chỉ là giải pháp tình huống mà đã trở thành công cụ đắc lực để các đơn vị tòa án trao đổi nghiệp vụ, thống nhất áp dụng pháp luật trên phạm vi toàn quốc.
Theo TAND tỉnh Tuyên Quang, một trong những ưu điểm nổi bật của xét xử trực tuyến là góp phần bảo đảm an ninh, an toàn phiên tòa. Việc hạn chế dẫn giải bị cáo đến trụ sở Tòa án, nhất là đối với các đối tượng nguy hiểm, đã giảm đáng kể nguy cơ phát sinh tình huống phức tạp.
Đối với các vụ án hình sự có bị cáo là đối tượng nguy hiểm, việc tổ chức xét xử trực tuyến ngay tại trại tạm giam, nhà tạm giữ giúp giảm áp lực áp giải, hạn chế rủi ro trong quá trình di chuyển; đồng thời giúp lực lượng chức năng chủ động quản lý, giám sát, bảo đảm an toàn cho người tham gia tố tụng.
TAND tỉnh Tuyên Quang cũng cho biết thêm, trong quý I năm 2026, TAND hai cấp tỉnh đã giải quyết, xét xử 369 vụ việc, trong đó có 64 vụ được tổ chức theo hình thức trực tuyến, chiếm 17%. Việc áp dụng hình thức này góp phần giảm tải áp lực cho xét xử truyền thống, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết vụ án.
Bên cạnh đó, TAND hai cấp tỉnh Tuyên Quang cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động chuyên môn. Việc đưa vào sử dụng trợ lý ảo phục vụ tra cứu, bình luận, trao đổi nghiệp vụ đã hỗ trợ hiệu quả cho đội ngũ cán bộ, thẩm phán. Hệ thống ghi nhận trên 36.000 lượt sử dụng, cho thấy xu hướng chuyển từ kinh nghiệm cá nhân sang khai thác tri thức số trong hoạt động xét xử, góp phần nâng cao tính thống nhất trong áp dụng pháp luật.
TAND tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh, việc triển khai xét xử trực tuyến là một trong những nội dung trọng tâm trong lộ trình xây dựng Tòa án điện tử, Tòa án số, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp, tinh thần của Nghị quyết số 33 của Quốc hội về tổ chức phiên tòa trực tuyến và Đề án 06 của Chính phủ về chuyển đổi số hiện nay.
Thực tiễn cho thấy, mô hình này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ án, rút ngắn thời gian tố tụng, mà còn bảo đảm an ninh, an toàn.
