Tổ công tác số 3 của Thanh tra Chính phủ làm việc với Hà Tĩnh. Ảnh: LHC

Tổ công tác của Cục II Thanh tra Chính phủ do ông Trần Ngọc Thạchlàm đại diện cùng các thành viên.

Tham dự buổi làm việc với Tổ công tác số 3 của Thanh tra Chính phủ có Phó Chủ tịch UBND Hà Tĩnh Hồ Huy Thành, Chánh Thanh tra tỉnh Lê Anh Sơn cùng các Phó Chánh Thanh tra và các Trưởng đoàn Thanh tra đang thực hiện Thanh tra chuyên đề về các dự án khó khăn vướng mắc và công sản dôi dư.

Ngoài ra, còn có đại diện Sở Tài chính Hà Tĩnh, đơn vị quản lý công sản của địa phương. Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng đại diện các sở, ngành.

Phó Chủ tịch UBND Hà Tĩnh Hồ Huy Thành cùng đại diện các sở, ngành. Ảnh: LHC

 Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc cho các dự án "đóng băng"

Báo cáo tại buổi làm việc, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh cho biết, tính đến ngày 11/6/2026, qua rà soát toàn tỉnh có tổng cộng 131 dự án có tồn tại, vướng mắc đã được cập nhật trên Hệ thống 751. Đến nay, có 36 dự án đã được thanh tra, kiểm tra (trong đó 28 dự án đã được tháo gỡ). Đối với 10 dự án vướng mắc phức tạp tiến hành thanh tra theo Kế hoạch số 1158/KH-TTCP, các đoàn thanh tra đã kết thúc thanh tra trực tiếp và đang khẩn trương tham mưu ban hành kết luận trước ngày 15/6/2026.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là nhiều dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ, hồ sơ tài liệu bị phân tán do chia tách, sáp nhập địa giới hành chính, gây trở ngại lớn cho việc đánh giá trách nhiệm lịch sử. Điển hình như dự án Trung tâm thương mại, khách sạn villa BMC - Việt Trung đang phải tạm dừng toàn bộ do đại diện pháp luật của nhà đầu tư vướng vòng lao lý.

Phó Chánh Thanh tra Hà Tĩnh Kiều Minh Tuấn nêu ý kiến. Ảnh: LHC

Đóng góp ý kiến về nút thắt này, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh thẳng thắn nhìn nhận, để cứu các dự án này, cần ban hành một kết luận thanh tra mang đủ bản chất pháp lý và thực tiễn để làm điểm tựa tháo gỡ.

Đại diện Sở dẫn chứng: Có những dự án đã được gia hạn chủ trương đầu tư, về nguyên tắc khi hết hạn là đủ điều kiện để chấm dứt hoạt động. Cơ quan chức năng đã xem xét kỹ các điều kiện bất khả kháng để tìm cơ hội gia hạn tiếp cho doanh nghiệp, nhưng đối chiếu quy định thì lại không thuộc trường hợp được gia hạn. Sự "vênh" nhau giữa thực tế và quy định cứng nhắc này đã khiến dự án đi vào "ngõ cụt", không thể triển khai tiếp nhưng cũng không thể thanh lý tài sản. Do đó, Hà Tĩnh kiến nghị Trung ương áp dụng cơ chế đặc thù, tập trung tháo gỡ nút thắt để sớm đưa đất đai vào khai thác. 

Bài toán đồng bộ quy hoạch và định giá tài sản công dôi dư

Đối với công sản, Hà Tĩnh có tổng số cơ sở nhà, đất sau khi sắp xếp chính quyền 2 cấp là 1.979 cơ sở. Đến nay, tỉnh đã phê duyệt phương án xử lý phần lớn tài sản (giữ lại 1.646 cơ sở, điều chuyển 84 cơ sở, chuyển giao về địa phương 570 cơ sở). Thực hiện chỉ đạo thanh tra 100% công sản dôi dư, Thanh tra tỉnh đã lập 13 đoàn thanh tra đối với 280 cơ sở tại cấp xã, hiện đã hoàn thành kiểm tra thực tế 154 cơ sở (đạt 55%), bước đầu đánh giá tài sản được quản lý tốt, chưa phát hiện thất thoát.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu kiến nghị. Ảnh: LHC

Dù vậy, tiến độ xử lý dứt điểm đang gặp vướng do thiếu hướng dẫn định giá giá trị lãng phí khi chậm đưa đất vào sử dụng. Nhiều khu đất có lợi thế thương mại nhưng quy hoạch hiện tại vẫn là đất trụ sở, đất giáo dục, muốn bán đấu giá phải điều chỉnh quy hoạch tổng thể rất mất thời gian. Ngoài ra, sự "xung đột" giữa Luật Đất đai và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công trong quy trình đấu giá đồng thời cả đất và tài sản trên đất khiến địa phương lúng túng.

Trước thực trạng này, đại diện Sở Tài chính Hà Tĩnh đã đưa ra 2 đề xuất cốt lõi: Kiến nghị Trung ương cho phép kéo dài thời gian xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư; đồng thời sớm ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho công sản dôi dư. Đại diện Sở Tài chính nhấn mạnh, nếu thúc giục tiến độ trong thời gian quá ngắn, phương án đưa ra có thể chưa phải là phương án tối ưu nhất, vô hình trung gây ra sự lãng phí tài nguyên công sản về lâu dài.

Kết thúc phần thảo luận của các sở ngành tham dự, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành kiến nghị Tổ công tác hỗ trợ Hà Tĩnh xử lý những vướng mắc liên quan việc thực hiện một số kết luận thanh tra cụ thể của Thanh tra Chính phủ.

Ông Trần Ngọc Thạch, đại diện Tổ công tác số 3 kiến giải một số nội dung. Ảnh: LHC

Trong quá trình thảo luận, nhiều thắc mắc của địa phương đã được ông Trần Ngọc Thạch, đại diện Tổ công tác kiến giải, hướng dẫn cụ thể; đại diện Tổ công tác cũng nhấn mạnh, Hà Tĩnh cần tập trung rà soát đối với các dự án đã đi vào hoạt động nhưng chưa hoàn thành toàn bộ dự án. Cần đôn đốc nhà đầu tư hoàn thành toàn bộ dự án, vì đây là một trong những nguyên nhân khiến người dân khiếu kiện đông người do bị ảnh hưởng lợi ích trực tiếp khi tiếp cận dự án.

Ghi nhận toàn bộ các kiến nghị của Thanh tra tỉnh cùng các sở, ngành Hà Tĩnh, đại diện Tổ công tác số 3 khẳng định sẽ tổng hợp chi tiết để báo cáo Tổng Thanh tra Chính phủ làm căn cứ báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương xem xét, sớm ban hành hành lang pháp lý thông thoáng giúp địa phương khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.