Cục trưởng Cục I Phạm Hùng cho rằng cuộc thanh tra không chỉ nhằm phát hiện tồn tại, thiếu sót mà hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực từ tài sản công, góp phần phòng, chống lãng phí và tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển. Ảnh: Thu Trang

Cuộc thanh tra quy mô lớn, triển khai trong thời gian ngắn

Chia sẻ tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 ngành Thanh tra diễn ra chiều ngày 4/7, Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực phía Bắc (Cục I) Phạm Hùng cho biết, sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính là chủ trương lớn, mang tính chiến lược của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm ngân sách và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Theo Cục trưởng Cục I Phạm Hùng, cùng với quá trình sắp xếp, một lượng lớn cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng đã được các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo sắp xếp, xử lý, khai thác theo chủ trương của Đảng và quy định của pháp luật. Nhiều cơ quan, đơn vị đã chủ động xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý, khai thác cơ sở nhà, đất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Việc sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư cũng đã tạo thêm nguồn lực đất đai và cơ sở vật chất phục vụ các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và các dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và phục vụ đời sống người dân.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Nhiều cơ sở nhà, đất chưa được xử lý dứt điểm; một số cơ quan, đơn vị còn lúng túng trong lập hồ sơ pháp lý và xác định phương án khai thác, sử dụng. Tình trạng bỏ trống, chậm đưa vào khai thác, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng sai mục đích hoặc bị lấn chiếm vẫn còn xảy ra. Không ít cơ sở nhà, đất có lịch sử quản lý qua nhiều thời kỳ nên hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc chuyển giao, sắp xếp, xử lý. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi công năng, định giá tài sản để đấu giá hoặc bàn giao về địa phương còn gặp nhiều vướng mắc do xung đột quy hoạch hoặc quy định pháp luật hiện hành.

Theo Cục trưởng Cục I, đó là những lý do khiến việc triển khai cuộc thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách của ngành Thanh tra.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Minh Nguyệt

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 198/TB-VPCP, ngay sau khi được giao nhiệm vụ, chỉ trong một buổi, Cục I và Tổ giúp việc 236 đã xây dựng bộ kế hoạch, đề cương, văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương và quyết định thành lập Tổ công tác để triển khai thực hiện.

Trên cơ sở đó, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kế hoạch số 1319/KH-TTCP ngày 7/5/2026 về thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, thực hiện thanh tra khép kín 100% tại 17 bộ, cơ quan ngang bộ và 34 tỉnh, thành phố.

Từ ngày 8 đến 15/5/2026, Thanh tra Chính phủ, Thanh tra các bộ, ngành và Thanh tra các tỉnh, thành phố đã cơ bản hoàn thành việc ban hành, công bố quyết định thanh tra của 99 đoàn thanh tra để thực hiện nhiệm vụ đối với hơn 18.000 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.

Trong đó, Thanh tra Chính phủ thành lập 17 đoàn thanh tra, thực hiện thanh tra 4.466 cơ sở nhà, đất, chiếm khoảng 25% tổng số cơ sở thuộc diện thanh tra; Thanh tra Ngân hàng Nhà nước và Thanh tra các tỉnh, thành phố thành lập 80 đoàn thanh tra, thực hiện thanh tra 13.534 cơ sở, chiếm khoảng 75%.

Một số địa phương có khối lượng công việc rất lớn. Ba đoàn thanh tra tại Thanh Hóa, An Giang và Vĩnh Long thực hiện thanh tra trên 1.000 cơ sở nhà, đất. Có 14 đoàn thanh tra trực tiếp trên 500 cơ sở. Đáng chú ý, Phú Thọ thành lập 31 đoàn thanh tra; Hà Tĩnh 13 đoàn; Lào Cai 9 đoàn và Nghệ An 4 đoàn để triển khai nhiệm vụ.

Tính đến ngày 4/7/2026, ngoài các đoàn thanh tra của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, 17/17 đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã có báo cáo xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ; 78/80 đoàn thanh tra của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước và Thanh tra các tỉnh, thành phố đã ban hành kết luận thanh tra, đồng thời gửi báo cáo tổng hợp về Thanh tra Chính phủ. Hai địa phương còn lại dự kiến sẽ ban hành kết luận trong thời gian sớm nhất.

Không chỉ phát hiện tồn tại, còn tháo gỡ điểm nghẽn

Theo ông Phạm Hùng, trong hơn 30 ngày triển khai Kế hoạch số 1319, Cục I phối hợp với Tổ giúp việc 236 đã tham mưu Tổng Thanh tra Chính phủ ban hành 1 kế hoạch, 1 quyết định thành lập tổ công tác triển khai thực hiện, 6 văn bản hướng dẫn các đoàn thanh tra, 5 báo cáo tuần gửi Phó Thủ tướng và 1 báo cáo Thủ tướng, Phó Thủ tướng về kết quả của 17 đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ; đồng thời thực hiện chế độ báo cáo hằng ngày về tiến độ triển khai.

Đến thời điểm hiện tại, cuộc thanh tra chuyên đề đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. “Đây là cuộc thanh tra được triển khai khép kín 100% tại các bộ, ngành và địa phương thuộc phạm vi kế hoạch; có số lượng đoàn thanh tra lớn nhất với 99 đoàn; ban hành 177 kết luận thanh tra; thực hiện thanh tra trên hơn 18.000 cơ sở nhà, đất”, ông Phạm Hùng nhấn mạnh.

Các đại biểu tham gia hội nghị. Ảnh: Thu Trang

Đặc biệt, tiến độ triển khai được đẩy nhanh. Từ khi ban hành quyết định thanh tra đến khi trình ký kết luận chỉ khoảng 40-45 ngày. Trong quá trình thực hiện, hầu hết các đoàn thanh tra và tổ thẩm định làm việc xuyên ngày đêm, ngoài giờ hành chính, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật. Ngay khi kết thúc thanh tra trực tiếp, các đoàn đồng thời xây dựng báo cáo kết quả, dự thảo kết luận; tổ chức thẩm định, lấy ý kiến giải trình của đơn vị được thanh tra để hoàn thiện và trình ban hành kết luận theo đúng quy định.

Theo đánh giá của Cục trưởng Cục I, các cuộc thanh tra theo Kế hoạch số 1319 đã cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra. Qua thanh tra đã đánh giá khách quan tình hình, kết quả thực hiện các phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư của các bộ, ngành, địa phương; chỉ rõ những kết quả đạt được, những tồn tại, thiếu sót và nguyên nhân; đồng thời kiến nghị, đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật và các giải pháp cụ thể nhằm đẩy nhanh việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất còn lại trong thời gian tới.

Kết luận thanh tra cũng là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo áp lực để các bộ, ngành, địa phương kịp thời có giải pháp, biện pháp xử lý cụ thể đối với từng cơ sở nhà, đất còn lại, gắn với trách nhiệm rõ ràng của các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan.

Theo Cục trưởng Cục I Phạm Hùng, cuộc thanh tra theo Kế hoạch số 1319 không chỉ nhằm phát hiện những tồn tại, thiếu sót, vi phạm để xử lý, kiến nghị xử lý mà quan trọng hơn là khơi thông nguồn lực. Đây là nhiệm vụ cấp thiết, không chỉ góp phần phòng, chống lãng phí tài sản công mà còn tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.