Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, nhất là vào mùa nắng nóng, việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định.

Tiết kiệm điện từ quản lý phụ tải và chuyển đổi số

Trao đổi với Báo Thanh tra, ông Vũ Khánh Toàn, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lạng Sơn chia sẻ những kết quả đạt được, các giải pháp đang triển khai cũng như định hướng nâng cao hiệu quả tiết kiệm điện trên địa bàn.

+ Thưa ông, tiết kiệm điện có vai trò như thế nào trong việc bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định tại địa phương hiện nay?

Ông Vũ Khánh Toàn: Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới với nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt ngày càng tăng cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục luôn được Công ty Điện lực Lạng Sơn xác định là nhiệm vụ ưu tiên.

Ông Vũ Khánh Toàn, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lạng Sơn, trao đổi về các giải pháp tiết kiệm điện và sử dụng điện hiệu quả. Ảnh: Đ.H

Trong bối cảnh phụ tải tiếp tục tăng cao, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện, hạn chế quá tải lưới điện, giảm nguy cơ sự cố, nhất là trong giờ cao điểm hoặc khi thời tiết cực đoan.

Bên cạnh đó, tiết kiệm điện còn góp phần bảo đảm nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, giảm chi phí sử dụng điện, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và bảo vệ môi trường. Đây là giải pháp lâu dài nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

- Trong thời gian qua, đơn vị đã đạt được những kết quả nổi bật nào về tiết kiệm điện?

Ông Vũ Khánh Toàn: Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tuyên truyền, vận động khách hàng sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và phối hợp với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thực hiện điều chỉnh phụ tải, công tác tiết kiệm điện trên địa bàn đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Trong tháng 5/2026, toàn tỉnh Lạng Sơn tiết kiệm được 8,86 triệu kWh điện, tương đương 10,41% tổng sản lượng điện tiêu thụ. Lũy kế 5 tháng đầu năm, sản lượng điện thương phẩm đạt 397,13 triệu kWh, trong đó sản lượng điện tiết kiệm đạt 23,219 triệu kWh, tương ứng 5,85%.

Trước đó, giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh tiết kiệm được trên 93,5 triệu kWh điện, tương đương 2,17% điện thương phẩm. Riêng năm 2025, sản lượng điện tiết kiệm đạt 23,19 triệu kWh, chiếm 2,5% điện thương phẩm.

Năm 2025, tỷ lệ tổn thất điện năng giảm còn 6,06%, thấp hơn 0,22% so với kế hoạch và thấp hơn 0,31% so với cùng kỳ. Phụ tải cực đại đạt 233 MW, tăng khoảng 6,4% so với năm trước, trong khi công suất tiết giảm vào giờ cao điểm đạt khoảng 11,32 MW, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện.

Đến hết năm 2025, PC Lạng Sơn đã ký thỏa thuận tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải điện với 28 khách hàng, tổng công suất cam kết tiết giảm đạt 15,88 MW.

Đi cùng với đó, công tác tuyên truyền tiếp tục được triển khai bằng nhiều hình thức như phối hợp với Sở Công Thương tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, tuyên truyền qua hệ thống tin nhắn, báo chí, phát thanh - truyền hình, mạng xã hội, hưởng ứng Giờ Trái đất, đồng thời vận động khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Đây là kết quả tích cực, góp phần thực hiện mục tiêu tiết kiệm điện theo Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

+ PC Lạng Sơn đang triển khai những giải pháp trọng tâm nào để đưa tiết kiệm điện đi vào thực chất?

Ông Vũ Khánh Toàn: Những năm gần đây, PC Lạng Sơn chuyển trọng tâm từ tuyên truyền, vận động sang quản lý hiệu quả sử dụng điện bằng dữ liệu, công nghệ và điều chỉnh phụ tải.

Để giảm tổn thất điện năng, Công ty tập trung hoàn thiện kết lưới điện, san tải hợp lý giữa các trạm biến áp, xử lý các điểm có tỷ lệ tổn thất cao, thay thế dây dẫn cũ, lắp đặt và hoán chuyển máy biến áp phù hợp với diễn biến phụ tải. Cùng với đó, việc lắp đặt tụ bù trên lưới điện được tăng cường nhằm nâng cao hiệu suất vận hành và chất lượng điện áp.

Điều chỉnh phụ tải tiếp tục là giải pháp trọng tâm. PC Lạng Sơn làm việc trực tiếp với các khách hàng sản xuất lớn để xây dựng kế hoạch sử dụng điện hợp lý, hạn chế vận hành trong các tháng nắng nóng và khung giờ cao điểm. Chương trình dịch chuyển phụ tải cũng được mở rộng tới các khách hàng có trạm biến áp chuyên dùng từ 250 kVA trở lên.

Chuyển đổi số là một điểm nhấn trong công tác quản lý sử dụng điện. Đến nay, PC Lạng Sơn đã lắp đặt 270.863 công tơ điện tử đo xa, đạt 99,93% tổng số công tơ đang quản lý. Hệ thống này giúp ngành điện và khách hàng theo dõi sản lượng điện tiêu thụ, phân tích biểu đồ phụ tải, kịp thời phát hiện bất thường để điều chỉnh, sử dụng điện hiệu quả hơn.

Công nhân Công ty Điện lực Lạng Sơn kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống lưới điện, góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trên địa bàn. Ảnh: PC Lạng Sơn

Công ty phối hợp với Sở Công Thương kiểm tra việc thực hiện tiết kiệm điện tại các nhóm khách hàng, định kỳ tổng hợp tình hình sử dụng điện của các cơ quan hành chính, đơn vị chiếu sáng công cộng để phục vụ công tác điều hành của UBND tỉnh. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cũng được đẩy mạnh.

Đến nay, toàn tỉnh có 57 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất hơn 1.165 kWp. Giải pháp này không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện mà còn giúp khách hàng chủ động nguồn điện và giảm chi phí sử dụng điện.

+ Theo ông, đâu là yếu tố mang lại hiệu quả rõ rệt nhất trong công tác tiết kiệm điện hiện nay?

Ông Vũ Khánh Toàn: Theo chúng tôi, hiệu quả rõ nét nhất đến từ sự phối hợp giữa ngành điện với các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền và thay đổi thói quen sử dụng điện của người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, việc phối hợp với Sở Công Thương kiểm tra sử dụng điện trong các tháng cao điểm nắng nóng, theo dõi tình hình tiêu thụ điện của các cơ quan hành chính, đơn vị chiếu sáng công cộng để phục vụ công tác điều hành của UBND tỉnh đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động.

Bên cạnh đó, việc minh bạch hóa thông tin sử dụng điện thông qua ứng dụng chăm sóc khách hàng, website, tin nhắn SMS, Zalo, tổng đài và hệ thống công tơ điện tử đo xa giúp khách hàng chủ động theo dõi chỉ số điện, hóa đơn, lịch sử tiêu thụ, từ đó điều chỉnh hành vi sử dụng điện kịp thời.

Thay đổi thói quen sử dụng điện là bài toán lâu dài

+ Thực tế triển khai cho thấy đâu là khó khăn lớn nhất trong việc thúc đẩy tiết kiệm điện, thưa ông?

Ông Vũ Khánh Toàn: Khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là thay đổi thói quen sử dụng điện của một bộ phận khách hàng.

Thực tế cho thấy nhiều hộ dân chỉ quan tâm tiết kiệm điện khi hóa đơn tăng cao; một số cơ quan, đơn vị chỉ chú trọng trong thời điểm nắng nóng; không ít cơ sở sản xuất, kinh doanh chưa quan tâm đúng mức đến việc theo dõi phụ tải, tối ưu vận hành thiết bị hay đầu tư các giải pháp tiết kiệm điện.

PC Lạng Sơn thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện. Ảnh: PC Lạng Sơn

Do đó, để tiết kiệm điện đi vào chiều sâu, cần tiếp tục chuyển từ tuyên truyền sang quản lý bằng dữ liệu, tăng cường giám sát kết quả và từng bước hình thành thói quen sử dụng điện hiệu quả, bền vững.

+ Nhu cầu sử dụng điện được dự báo tiếp tục tăng trong thời gian tới. PC Lạng Sơn sẽ tập trung vào những giải pháp nào để vừa nâng cao hiệu quả tiết kiệm điện, vừa bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định?

Ông Vũ Khánh Toàn: Thời gian tới, Công ty Điện lực Lạng Sơn tiếp tục xác định tiết kiệm điện và sử dụng điện hiệu quả là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định và giảm lãng phí điện năng.

Các giải pháp sẽ tập trung vào tuyên truyền theo hướng thực chất, phù hợp với từng nhóm khách hàng; mở rộng ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát việc sử dụng điện; duy trì, nâng cao hiệu quả chương trình điều chỉnh phụ tải và dịch chuyển phụ tải; tiếp tục giảm tổn thất điện năng trên lưới điện thông qua nâng cao chất lượng quản lý vận hành và hiện đại hóa hệ thống điện.

Công ty cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm góp phần giảm chi phí điện, thúc đẩy sử dụng năng lượng xanh và nâng cao tính chủ động về nguồn điện.

Quan trọng hơn, để công tác tiết kiệm điện đạt hiệu quả bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành điện, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân. Khi khách hàng nhìn thấy hiệu quả thực tế từ việc sử dụng điện tiết kiệm, đây sẽ không còn là giải pháp mang tính vận động mà sẽ trở thành thói quen và lựa chọn chủ động trong sinh hoạt cũng như sản xuất.

+ Xin trân trọng cảm ơn ông!