Địa phương đánh giá tiêu chuẩn đô thị, xây dựng, hoàn thiện đề án thành lập các đơn vị hành chính đô thị cấp xã. Ảnh minh họa: Báo Hải Phòng

Hoàn thiện đề án xã, phường hạt nhân tiêu biểu

Bộ Nội vụ vừa tổ chức hội nghị giao ban triển khai nhiệm vụ công tác tháng 10/2026 và quý IV/2026. Một trong những nhiệm vụ quan trọng được Bộ quán triệt là tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện 2 đề án: Đề án mô hình tự quản của cộng đồng dân cư; đề án nghiên cứu hình thành các đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu.

Đồng thời nhanh chóng tham mưu để hoàn thiện đề án thành lập đơn vị hành chính từ xã lên phường.

Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 312/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương. Tại Nghị quyết, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương triển khai quyết liệt Nghị quyết số 221/NQ-CP ngày 9/8/2026 của Chính phủ, tập trung hoàn thành các nhiệm vụ sau trong tháng 10 năm 2026.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế về khung tổ chức các cơ quan, đơn vị trong hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã.

Rà soát các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương; đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và điều kiện bảo đảm; hoàn thành trước ngày 25/10/2026.

Thứ hai, hoàn thiện đề án về mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu để lan tỏa, nhân rộng, dẫn dắt phát triển.

Thứ ba, tổ chức thẩm định đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị cấp xã đối với các địa phương đã hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định, trình Chính phủ và hoàn thiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 10/2026.

Hướng dẫn lập, thẩm định đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị

Theo đại diện Bộ Nội vụ, trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung tham mưu nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là ở cơ sở. Những tháng còn lại của năm, Bộ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.

Cùng với đó, Bộ còn phối hợp trình Chính phủ ban hành 34 nghị quyết công bố diện tích tự nhiên đơn vị hành chính cấp xã và nghị quyết phân định ranh giới quản lý hành chính trên biển; đôn đốc hoàn thiện hồ sơ, bản đồ địa giới các cấp và hướng dẫn lập, thẩm định đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị.

Một nhiệm vụ trọng tâm được đề ra là tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, thủ tục hành chính, dữ liệu và kiểm soát quyền lực.

Trước đó, tại họp báo 9 tháng và kế hoạch những tháng cuối năm, Bộ Nội vụ thông tin, đẩy nhanh hoàn thiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân. Sau khi Nghị quyết về mô hình này được ban hành, Bộ sẽ hướng dẫn hồ sơ các địa phương cần thiết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Bộ Nội vụ nêu rõ, hiện nay Trung ương không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả.

Trường hợp địa phương nếu thấy thật sự cần thiết phải điều chỉnh, Bộ Nội vụ đề nghị căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, thực tiễn quản trị và phù hợp nguyện vọng chính đáng của Nhân dân thì đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định.