Tầng 1 Bảo tàng Hà Nội được bố trí sa bàn tròn quy hoạch tổng thể (đường kính 7m) cập nhật đầy đủ các nội dung chỉ giới mới của đồ án 100 năm. Ảnh: Sóng Hữu

Đằng sau sự tiện lợi ảo này là những chiếc bẫy rình rập, khiến người dùng đối mặt với nguy cơ mất tiền oan, lộ lọt thông tin cá nhân và gánh chịu hậu quả pháp lý nặng nề trong các giao dịch bất động sản.

Lộ lọt dữ liệu cá nhân và thiệt hại tài chính

Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được Hà Nội chính thức công bố đã lập tức trở thành tâm điểm chú ý của dư luận và giới đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, đi cùng sự kiện chiến lược này là tâm lý hoang mang, thấp thỏm của không ít người dân khi e ngại tài sản nhà đất vướng quy hoạch.

Nắm bắt tâm lý này, trên không gian mạng đã nở rộ hàng loạt tài khoản mạng xã hội, hội nhóm và website cung cấp dịch vụ tra cứu trực tuyến.

Chỉ cần gõ từ khóa tìm kiếm hoặc đăng tải một bài viết trong các hội nhóm bất động sản, người dân sẽ lập tức bị bủa vây bởi hàng chục tài khoản chào mời dịch vụ với những lời hứa hẹn hấp dẫn.

Các đối tượng này cam kết trả kết quả cực kỳ nhanh chóng, chỉ từ 5 đến 30 phút.  Để lấy lòng tin của khách hàng, nhiều tài khoản tự xưng sở hữu “đội ngũ chuyên gia”, “dữ liệu cập nhật mới nhất”, thậm chí còn khẳng định có “nguồn nội bộ” nên kết quả luôn bảo đảm chính xác…

Sự xuất hiện ồ ạt của các nền tảng này đã tạo thành một “ma trận” thông tin, khiến nhiều người dân rơi vào trạng thái bối rối, không biết đâu mới là nguồn dữ liệu chuẩn xác để phục vụ cho việc mua bán hay chuyển nơi ở.

Một trong những hệ lụy nguy hiểm nhất từ việc sử dụng các dịch vụ tra cứu không chính thống là nguy cơ đánh cắp dữ liệu cá nhân. Anh Phạm Ngọc Hải (xã Đại Thanh, TP Hà Nội) cho biết, khi truy cập vào các trang web “check quy hoạch”, anh bị yêu cầu phải đăng ký tài khoản, nhập số điện thoại, họ tên và nhiều thông tin cá nhân khác để xem được bản đồ chi tiết.

Điều này khiến anh vô cùng lo ngại về việc dữ liệu cá nhân có thể bị thu thập phục vụ cho mục đích quảng cáo hoặc tuồn cho các đơn vị môi giới bất động sản.

Không chỉ vậy, nhiều tài khoản mạng xã hội còn yêu cầu khách hàng gửi ảnh chụp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), định vị vị trí thửa đất, địa chỉ cụ thể và số điện thoại thông qua Zalo.

Người dân “check” thông tin từ quy hoạch tổng thể với nhiều tâm trạng. Ảnh: Đặng Ngân

Nhận định về vấn đề này, anh Hải cho rằng, việc tùy tiện giao nộp những dữ liệu quan trọng cho các cá nhân không rõ lai lịch tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, rất dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng phục vụ nhiều mục đích vi phạm pháp luật.

Bên cạnh nguy cơ rò rỉ thông tin, các dịch vụ này còn gây thiệt hại trực tiếp về mặt tài chính. Trung bình mức giá cho một lần tra cứu dao động từ 300.000 - 500.000 đồng. Một số tài khoản sử dụng chiêu trò nhận “check” miễn phí để tạo niềm tin ban đầu, sau đó mới từng bước giới thiệu thêm các dịch vụ môi giới, định giá hoặc tư vấn đầu tư.

Tuy nhiên, điều mà rất ít người để ý là ở cuối nhiều website luôn xuất hiện dòng lưu ý: “Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo” nhằm chối bỏ trách nhiệm.

Thực tế, các bản đồ chia sẻ trên mạng được tổng hợp từ nhiều nguồn, không được cập nhật kịp thời khi quy hoạch có điều chỉnh. Việc mù quáng tin tưởng vào các thông tin này để đưa ra quyết định mua bán sẽ đẩy người dân vào rủi ro pháp lý, gánh chịu thiệt hại kinh tế nặng nề khi phát hiện thửa đất thực tế bị hạn chế quyền sử dụng.

Tỉnh táo trước “ma trận”, tìm nguồn chính thống

Trước thực trạng “nhiễu loạn” trên không gian mạng, trao đổi với báo chí, ông Trịnh Quang Dũng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc và đô thị (Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội) khẳng định, các thông tin lan truyền trên mạng hiện nay chủ yếu do doanh nghiệp bên ngoài tự xây dựng, có tham khảo một số dữ liệu nhất định nhưng không đầy đủ và không mang tính chính thống.

Theo ông Dũng, cơ quan chức năng đã phát hiện một số “lỗ hổng” trong hệ thống, có hiện tượng bên ngoài can thiệp, cài đặt phần mềm chồng lấn lên hệ thống của sở. Hiện, đơn vị đang phối hợp xử lý và tiến hành khóa các nội dung liên quan để bảo vệ an toàn mạng.

Những bài đăng quảng cáo check quy hoạch với lời giới thiệu hấp dẫn. Ảnh: Internet

Đại diện Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội thông tin thêm, thành phố Hà Nội mới đang trong giai đoạn lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Sau bước này sẽ tiếp tục triển khai quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết để phục vụ quản lý và triển khai dự án.

Ông Trịnh Quang Dũng cũng lưu ý, người dân khi theo dõi quy hoạch tổng thể có thể thấy các khu vực ký hiệu màu vàng hoặc đỏ và cho rằng đất của mình không nằm trong quy hoạch, song cách hiểu này chưa chính xác. Mức độ chi tiết của quy hoạch được thể hiện theo từng cấp độ, gồm: Quy hoạch tổng thể, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết.

“Quy hoạch chi tiết mới là cơ sở có độ chính xác cao nhất, hoặc ít nhất là tương đối chính xác khi xét ở cấp quy hoạch phân khu. Quy hoạch tổng thể chỉ mang tính chiến lược, định hướng phát triển Thủ đô, không phải công cụ phục vụ trực tiếp nhu cầu dân sinh như mua bán nhà đất hay làm sổ đỏ”, ông Dũng nhấn mạnh.

Hiện nay, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội có phần mềm cung cấp thông tin quy hoạch đặt tại Bảo tàng Hà Nội. Tuy nhiên, hệ thống này mới đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm, chưa được triển khai chính thức và chưa nghiệm thu.

Theo lộ trình, dự kiến đến tháng 11 năm nay, sở sẽ hoàn thiện và công bố vận hành chính thức phần mềm này. Khi đi vào hoạt động, hệ thống sẽ được tích hợp lên các nền tảng chính thức như ứng dụng iHanoi, HanoiWork và Cổng thông tin điện tử của sở, cho phép người dân truy cập tự do, miễn phí.

Cơ quan chức năng sẽ số hóa các nội dung thân thiện và dễ hiểu nhất, người dân chỉ cần nhấn vào một ô đất là hệ thống lập tức hiển thị đầy đủ các chức năng, thông số quy hoạch cụ thể.

Trong thời gian hệ thống chưa chính thức vận hành, các chuyên gia và cơ quan quản lý khuyến cáo, người dân có nhu cầu tìm hiểu hoặc xác nhận thông tin quy hoạch nên gửi đề nghị đến UBND cấp xã, phường hoặc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội để được cung cấp theo đúng quy định.

Đây là giải pháp duy nhất và an toàn nhất để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ vừa mất tiền oan, vừa lộ thông tin cá nhân giữa “ma trận” dịch vụ không gian mạng hiện nay.