(Thanh tra) - Công tác tổ chức bộ máy và quản lý biên chế tiếp tục được Bộ Nội vụ xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với yêu cầu xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trong quý IV/2026, Bộ tiếp tục rà soát, sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong các bộ, ngành; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.
Theo Báo cáo của Bộ Nội vụ, trong 9 tháng qua, Bộ đã chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế nhằm đáp ứng yêu cầu sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Nổi bật là việc trình Chính phủ ban hành Nghị định số 121/2026/NĐ-CP ngày 3/4/2026 về thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính và Nghị định số 299/2026/NĐ-CP ngày 28/7/2026 về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập.
Đây là những văn bản quan trọng tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với công tác tổ chức cán bộ không chỉ là giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lắp, bảo đảm bộ máy hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Theo đó, cơ cấu tổ chức Chính phủ được giữ ổn định gồm 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ; đồng thời chuyển 5 cơ quan thuộc Chính phủ thành 5 đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương quản lý theo Kết luận số 04-KL/TW.
Việc kiện toàn cơ cấu tổ chức Chính phủ là bước quan trọng nhằm tiếp tục xây dựng bộ máy hành chính Nhà nước tinh gọn, thống nhất, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Cùng với việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức Chính phủ, Bộ Nội vụ tập trung thẩm định, hướng dẫn việc xây dựng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ.
Điểm đáng chú ý là quá trình sắp xếp đã tạo ra những chuyển biến cụ thể về số lượng đầu mối. Theo báo cáo, các bộ, cơ quan ngang bộ đã giảm 40/142 phòng thuộc vụ, tương ứng giảm 28,2%; đồng thời giảm 55/678 đơn vị sự nghiệp công lập bên trong so với thời điểm ngày 30/9/2025, tương ứng giảm 8,1%; từng bước thu gọn các đầu mối trung gian và giảm tầng nấc tổ chức trong bộ máy.
Một nội dung lớn trong công tác tổ chức bộ máy 9 tháng năm 2026 là tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, y tế. Tổng số cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm từ 37.530 xuống còn 18.548, tức giảm 18.982 đầu mối, tương ứng giảm 50,6%.
Song song đó, điểm nổi bật trong công tác tổ chức bộ máy 9 tháng đầu năm 2026 là Bộ Nội vụ tập trung tham mưu, theo dõi quá trình phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, gắn với vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Có thể thấy, việc tổ chức lại bộ máy chính quyền địa phương đang được triển khai đồng thời trên cả hai phương diện: sắp xếp lại đầu mối tổ chức và phân định lại nhiệm vụ, quyền hạn.
Trên cơ sở đó, những tháng còn lại của năm, Bộ tiếp tục triển khai Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và Nghị quyết số 221/NQ-CP về hoàn thiện mô hình tổ chức hệ thống chính trị, chính quyền địa phương 2 cấp; hoàn thiện đề án mô hình tự quản cộng đồng dân cư sau sắp xếp; đề án hình thành các đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân.
Bộ còn phối hợp trình Chính phủ ban hành 34 nghị quyết công bố diện tích tự nhiên đơn vị hành chính cấp xã và nghị quyết phân định ranh giới quản lý hành chính trên biển; đôn đốc hoàn thiện hồ sơ, bản đồ địa giới các cấp và hướng dẫn lập, thẩm định Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị.
Đáng chú ý, một nhiệm vụ trọng tâm được đề ra là tiếp tục rà soát, sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong các bộ, ngành; rà soát, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã. Bộ còn nghiên cứu phân cấp giao tổng biên chế cho địa phương…
Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội trình Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV- là nhiệm vụ được đặt ra trong quý IV. Bên cạnh đó còn là nhiệm vụ xây dựng các nghị định, thông tư về tiền lương, mức lương tối thiểu, bảo hiểm xã hội và quan hệ lao động.
Chủ động tham mưu phương án biên chế giai đoạn 2027-2031
Công tác quản lý biên chế trong năm 2026 không chỉ tập trung giải quyết yêu cầu trước mắt mà được Bộ Nội vụ triển khai theo hướng dài hạn, gắn với yêu cầu xây dựng đội ngũ của cả hệ thống chính trị.
Bộ đã tham mưu Chính phủ, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương rà soát, đề xuất biên chế năm 2026 và giai đoạn 2027-2031 để báo cáo Bộ Chính trị; đồng thời triển khai Quy định số 183-QĐ/TW, Quyết định số 184-QĐ/TW về tổng biên chế hệ thống chính trị năm 2026 và Quyết định số 191-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Bên cạnh đó, Bộ tiếp tục hướng dẫn thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP; tham mưu Đảng ủy Bộ trình Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ giao biên chế các bộ, cơ quan ngang bộ đến hết năm 2026. Có thể thấy, quản lý biên chế đang được đặt trong tổng thể quá trình đổi mới tổ chức bộ máy.
