Bộ Nội vụ vừa phản hồi kiến nghị của công dân về băn khoăn, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phải tự đóng toàn bộ 25% mức đóng BHXH bắt buộc có đúng không?

Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được tham gia và đóng BHXH bắt buộc. Ảnh minh họa: VGP

Cụ thể, ông T.V.C, người hoạt động không chuyên trách ở thôn của tỉnh Quảng Ngãi, phản ánh ông và người hoạt động không chuyên trách khác trên địa bàn đang được yêu cầu tự đóng toàn bộ 25% mức đóng BHXH bắt buộc, trong khi cơ quan, tổ chức sử dụng người hoạt động không chuyên trách chưa thực hiện phần nghĩa vụ đóng thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động.

Ông T.V.C viện dẫn, Điều 34 Luật BHXH năm 2024 quy định người lao động đóng 8% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất. Trong khi đó, người sử dụng lao động đóng 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất, tổng cộng 17%.

Vì thế, ông cho rằng, đây là hai nghĩa vụ độc lập đã được pháp luật quy định.

Từ đó, ông T.V.C đề nghị làm rõ việc địa phương yêu cầu người hoạt động không chuyên trách ở thôn tự đóng 25% BHXH bắt buộc có phù hợp với quy định pháp luật hay không, cũng như trách nhiệm của cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng nhóm đối tượng này trong việc thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH.

Liên quan đến kiến nghị của ông, Bộ Nội vụ phản, theo quy định tại điểm k khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH thì người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng BHXH bắt buộc của người lao động, người sử dụng lao động đã được quy định cụ thể tại Điều 33 và Điều 34 của Luật BHXH, trong đó bao gồm cả đối tượng hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo điểm k khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH.

Theo đó, mức đóng hằng tháng của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố bằng 8% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Người sử dụng lao động hằng tháng đóng BHXH bắt buộc tính trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Theo khoản 3 Điều 16 của Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố thì: Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được hưởng chế độ BHXH bắt buộc, bảo hiểm y tế và các chế độ, chính sách khác theo quy định của pháp luật về BHXH, bảo hiểm y tế và quy định của pháp luật hiện hành.

Theo quy định tại Điều 15 của Nghị định số 185/2026/NĐ-CP thì ngân sách Nhà nước khoán quỹ phụ cấp (bao gồm cả hỗ trợ đóng BHXH) để chi phụ cấp hàng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Căn cứ vào quỹ phụ cấp được ngân sách nhà nước khoán cho mỗi thôn, tổ dân phố; khả năng cân đối của ngân sách địa phương; quy định của pháp luật có liên quan và đặc thù của các thôn, tổ dân phố trên địa bàn, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quy định cụ thể mức phụ cấp của từng chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Vì thế, Bộ Nội vụ đề nghị công dân căn cứ quy định nêu trên để thực hiện, trường hợp còn có thắc mắc và liên hệ cơ quan BHXH hoặc chính quyền địa phương để được thông tin cụ thể.