Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao, cùng với những tác động khó lường của biến đổi khí hậu, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 18/1/2026 về các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027–2030.

Nhu cầu điện tăng cao, thách thức ngày càng lớn

Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam duy trì ở mức khá, kéo theo nhu cầu sử dụng điện không ngừng gia tăng. Đặc biệt, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, khu kinh tế đã khiến phụ tải điện tăng nhanh, nhất là trong các tháng cao điểm mùa khô.

Bên cạnh đó, tình hình thời tiết diễn biến ngày càng phức tạp, cực đoan với nắng nóng kéo dài, hạn hán, mưa bão bất thường đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát điện của nhiều loại hình nguồn điện, nhất là thủy điện. Điều này đặt ra thách thức lớn đối với công tác bảo đảm cân đối cung – cầu điện, vận hành an toàn và ổn định hệ thống điện quốc gia. Trong bối cảnh đó, việc chủ động xây dựng các kịch bản, giải pháp tổng thể nhằm bảo đảm đủ điện trong mọi tình huống không chỉ là yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Không để thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào, do đó Chỉ thị của Chính phủ xác định rõ mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu điện, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027–2030.

Đây không chỉ là yêu cầu đối với riêng ngành điện mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, từ các bộ, ngành Trung ương đến chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Việc bảo đảm đủ điện được xem là điều kiện tiên quyết để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm an sinh xã hội và đời sống của người dân.

Phân công rõ trách nhiệm, tăng cường phối hợp đồng bộ

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Bộ Công Thương được giao giữ vai trò chủ trì trong công tác quản lý nhà nước về điện lực, chịu trách nhiệm theo dõi sát tình hình cung – cầu điện, chỉ đạo điều hành hệ thống điện quốc gia an toàn, linh hoạt, hiệu quả. Đồng thời, Bộ cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển điện lực, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về đầu tư, xây dựng và vận hành các dự án nguồn điện, lưới điện.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị trong ngành năng lượng có trách nhiệm bảo đảm vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện; chủ động xây dựng các phương án ứng phó với các tình huống bất thường như nắng nóng kéo dài, sự cố kỹ thuật, thiếu hụt nguồn nhiên liệu. Đồng thời, tăng cường công tác bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cao độ tin cậy của lưới điện truyền tải và phân phối.

Các chủ đầu tư dự án nguồn điện được yêu cầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình theo quy hoạch, bảo đảm chất lượng và tiến độ, sớm đưa các dự án vào vận hành thương mại, góp phần bổ sung nguồn cung cho hệ thống điện quốc gia.

Vai trò quan trọng của địa phương trong phát triển điện lực. Trong đó, chính quyền các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được xác định là lực lượng quan trọng trong việc triển khai các dự án điện trên địa bàn. Chỉ thị yêu cầu các địa phương chủ động phối hợp với các bộ, ngành và nhà đầu tư để tháo gỡ khó khăn liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, môi trường và cấp phép xây dựng.

Việc tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án điện triển khai đúng tiến độ không chỉ giúp bảo đảm cung ứng điện cho địa phương mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong tổng thể.

Trong năm 2026, nhất là các tháng cao điểm mùa khô, Chính phủ yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp ngắn hạn nhằm bảo đảm cung ứng đủ điện. Trong đó, trọng tâm là công tác dự báo phụ tải chính xác, sát thực tế để có phương án điều hành linh hoạt, phù hợp. Ngành điện cần tối ưu hóa việc huy động các nguồn điện hiện có, bảo đảm đủ nhiên liệu cho phát điện, đồng thời tăng cường phối hợp với các khách hàng sử dụng điện lớn để triển khai các chương trình điều chỉnh phụ tải, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ mới như hệ thống lưu trữ năng lượng, quản lý lưới điện thông minh cũng được khuyến khích nhằm nâng cao khả năng đáp ứng phụ tải trong những thời điểm nhu cầu tăng cao đột biến.

Định hướng dài hạn giai đoạn 2027–2030, được xác định là thời kỳ then chốt để hoàn thiện và phát triển đồng bộ hệ thống điện theo hướng hiện đại, bền vững. Chính phủ yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh đầu tư phát triển các nguồn điện mới và lưới điện truyền tải theo quy hoạch, bảo đảm cân đối hợp lý giữa các vùng, miền.

Song song với đó, cần tăng cường hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm thu hút các nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực tư nhân, tham gia đầu tư phát triển điện lực. Việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch, ổn định của chính sách được xem là yếu tố then chốt để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Ngoài ra, phát triển các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo gắn với nâng cao khả năng tích hợp vào hệ thống điện quốc gia cũng là một định hướng quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát triển bền vững.

Chỉ thị về bảo đảm đủ điện trong cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027–2030 thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc chủ động bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội. Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, cùng với việc triển khai hiệu quả các giải pháp trước mắt và lâu dài, mục tiêu không để xảy ra tình trạng thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào là hoàn toàn khả thi. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là cam kết lâu dài nhằm bảo đảm sự phát triển ổn định, bền vững của đất nước và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân trong giai đoạn mới.