Bà Đới Thị Mão, thôn Diêm 2 trao đổi với phóng viên. Ảnh VT

“Con hụi” lâm cảnh nợ nần

Về xã Quảng Chính những ngày này, hỏi về vỡ hụi ai cũng giật mình và chưa hết “bàng hoàng” trước cảnh một chủ hụi mới vỡ nợ phải tìm đến cái chết. Đó là trường hợp của bà Mai Thị Th. thôn Chính Đa, số tiền mà bà Th vỡ nợ chưa có thống kê cụ thể nhưng qua tìm hiểu từ các con hụi thì số tiền trên 50 tỷ đồng.

Một người chơi hụi cho biết: Bà Th. vỡ nợ có lẽ là trường hợp vỡ hụi lớn nhất từ trước tới nay tại Thanh Hoá. Bà Th. lâu nay được tiếng là hàng đại gia của xã Quảng Chính, cũng như nức tiếng huyện Quảng Xương này. Bà Th. cũng là người tổ chức chơi hụi lâu năm (gần 20 năm) nên có uy tín, nhờ đó mà số người tham gia chơi hụi do bà là chủ lên đến hàng trăm, số tiền chơi cũng lên đến hàng chục tỉ đồng. “Tôi không chơi hụi nhà bà Th, tiền đâu mà chơi hụi bà ấy! ai chơi hụi bà ấy cũng phường đại gia cả, số tiền chơi lên đến cả tỉ đồng!” người dân này cho biết.

Dù không chơi hụi của bà Th, nhưng bà Nguyệt, một người dân ở xã Quảng Chính cũng tham gia chơi của ba chủ hụi khác nhau trên địa bàn xã, số tiền tổng cộng cũng gần 400 triệu đồng. Mặc dù tham gia chơi 3 chủ hụi khác nhau nhưng bà Nguyệt đang lâm vào tình cảnh “khốn cùng” khi cả 3 chủ hụi đều vỡ nợ, bỏ trốn. Bà Nguyệt đã làm đơn phản ánh lên xã, nhưng hy vọng hoàn lại số tiền đã tham gia chơi gần như là không thể. Cũng vì chuyện giấu chồng, giấu con tham gia chơi hụi rồi bị “mất trắng” số tiền lớn cả đời dành dụm từ bán hàng tạp hoá và tiền lương thương binh của chồng mà bà không còn mặt mũi nhìn chồng, nhìn con, lúc nào tâm trạng cũng thất thần như người mất hồn.

Vụ vỡ hụi của bà Th. là vụ “vỡ hụi” thứ 4 diễn ra chỉ trong khoảng thời gian ngắn (từ năm 2015 đến nay) trên địa bàn xã Quảng Chính. Trước đó, trên địa bàn xã này đã xảy ra 3 vụ vỡ hụi lớn, một của bà Đới Thị Kim số tiền huy động hàng chục tỷ đồng; hai là trường hợp chủ hụi Trần Thị H Hạnh ở thôn Thanh Xuân số tiền huy động gần 20 tỷ đồng; ba là trường hợp của bà Trịnh Thị Hiên số tiền trên 10 tỷ đồng…

Một điểm chung của các “con hụi” khi tham gia chơi, chủ yếu là những gia đình có điều kiện, có tiền dự trữ để không. Vì lời cao, lãi lớn, cùng những chiêu trò dụ dỗ, đánh bóng tên tuổi của các chủ hụi mà người dân mù quáng tham gia, bất chấp trước đó đã xảy ra nhiều vụ vỡ hụi lớn.

Trường hợp hộ gia đình bà Đới Thị M Mão, thôn Diêm 2, mặc dù đã gần bước sang tuổi “thất thập” nhưng vẫn vướng vào vòng sinh lợi từ chơi hụi. Bà Mão cho biết, bà tham gia chơi hụi từ năm 2014, đến nay đã đóng hụi số tiền lên đến 50 triệu đồng, sau hơn 20 tháng đến lượt bà “dốc ống” thì số tiền bà thu lại chỉ được 21 triệu đồng, số còn lại chủ hụi ký nợ.

Số tiền mà bà Mão tham gia chơi hụi là khoản tiền tích góp hàng tháng từ lương hưu của chồng. Nhớ lại lúc trước khi tham gia, bà Mão hối hận: Ban đầu tôi không chơi, nghĩ là ở cái tuổi này, sống nay chết mai, nhưng nhiều lần đi mua hàng nhà bà Hiên. Do bị bà ấy lôi kéo, dụ dỗ tham gia, sau nhiều lần thuyết phục, tôi cũng nghĩ lại, tiền dành dụm để không cũng lãng phí, chi bằng tham gia chơi hụi lấy lãi ăn già nên mới lao vào.

Không chỉ bà  Mão, mà con dâu bà là chị Phạm Thị Nhung nhà gần kề cũng bị bà Hiên lôi kéo vào vòng sinh lợi bất chính. Chị Nhung cho biết, số tiền 2 vợ chồng làm ăn tích cóp lâu nay, sau khi nghe lời dụ dỗ của chủ hụi thì tham gia. Chị Nhung tham gia đóng hụi được 13 tháng, số tiền đóng hụi là 30 triệu đồng, chưa đến lượt “dốc ống” thì chủ hụi vỡ nợ, bỏ trốn.

Cũng với suy nghĩ, bà Hiên là người làng Lại có uy tín, có nhiều người tham gia chơi từ lâu không sao nên cũng yên tâm gửi gắm số tiền tích cóp bao năm của hai vợ chồng mong chút lãi, ai ngờ… “tiền mất tật mang”. Hôm người dân đổ xô đến nhà bà Hiên bắt hàng hoá, đồ đạc siết nợ, chị Nhung và mẹ chồng mới tá hoả rằng bà Hiên vỡ hụi, bỏ trốn. Sau ngày biết bà Hiên vỡ nợ, bỏ trốn, chị Nhung cũng như mẹ chồng là bà Mão đã làm đơn gửi lên xã với chút hi vọng nào đó. Chúng tôi hỏi, “Vì sao trước đó, tại huyện bên (huyện Tĩnh Gia) đã nhiều lần xảy ra vỡ hụi mà hai mẹ con vẫn lao vào thứ trò chơi may rủi?. Bà Mão và chị Nhung chỉ biết lắc đầu và câu trả lời ngắn ngọn là do… cả tin.

2 năm 4 lần vỡ hụi

Không chỉ những trường hợp nhắc đến trên đây, thống kê tại xã Quảng Chính, 2 năm qua đã xảy ra 4 vụ vỡ hụi lớn, số “con hụi” lâm cảnh nợ nần lên đến hàng trăm người, nhiều gia đình vì nợ nần mà dẫn đến mâu thuẫn, li tán… Tuy nhiên, nhiều người vẫn không khỏi băn khoăn, bởi thời gian gần đây chuyện “vỡ hụi” xảy ra như một phòng trào “ăn theo”.

Tìm đến nhà một chủ hụi, bà Đới Thị Kim cho biết: Nguyên nhân dẫn đến các chủ hụi bị vỡ nợ là do nhiều người mua hụi rồi cố tình bỏ không chịu đóng khiến các chủ hụi phải đi vay mượn lãi ngày bù đắp cho những người chơi sau, từ đó dần lâm cảnh vỡ nợ. Ngoài ra, còn một số nguyên nhân khác khiến các chủ hụi vỡ nợ như, đầu tư kinh doanh thất thu; vay lãi ngày “cắt cổ”; có những trường hợp “bùng” bỏ trốn; hoặc cố tình tuyên bố vỡ nợ để chiếm đoạt tài sản của các con hụi… cái này phải có công an vào cuộc điều tra.

Ông Lâm Văn Toàn, Phó công an xã Quảng Chính cho biết: Hiện tại Ban công an xã đã nhận được hàng chục đơn thư phản ánh của bà con nhân dân về chuyện vỡ hụi, chủ yếu bà con gửi đơn thư trực tiếp lên phía công an huyện. Sau khi xảy ra sự việc, phía Công an xã đã báo cáo lên Công an huyện Quảng Xương để vào cuộc điều tra. “Nếu đã có dấu hiệu của lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, chúng tôi kiến nghị phía Công an huyện vào cuộc xử lý nghiêm vấn nạn trên để răn đe, cảnh tỉnh cho người dân biết” – ông Toàn kiến nghị.

Rõ ràng, 1 xã, 2 năm xảy ra 4 vụ vỡ hụi không thể không nhắc đến vai trò “mờ nhạt” của chính quyền địa phương nơi đây trong công tác giám sát, ngăn chặn các tệ nạn xã hội. Đem câu chuyện trên một lần nữa trao đổi với lãnh đạo UBND xã Quảng Chính, chúng tôi nhận được là thái độ bình thản, không chút bất ngờ trước sự việc. Rõ ràng vấn nạn chơi hụi, chơi phường ở đây đã diễn ra từ nhiều năm trước, ai ai cũng biết. Chính quyền xã cho rằng đã nỗ lực tuyên truyền, vận động nhân dân. Còn chuyện vì sao không ngăn chặn triệt để được là bởi nó đã trở thành “vấn nạn truyền thống” từ nhiều đời chính quyền trước.

Văn Thanh