Cây ba chạc được thu gom tại bãi tập kết ở bản Hua Na, xã Châu Hạnh để bán cho thương lái Trung Quốc. Ảnh: Lương Ý

Sau cơn sốt mua con đỉa, củ ba mươi… được rất nhiều người dân “tận thu” bán cho thương lái người Trung Quốc, thời gian gần đây ở hầu hết các xã của huyện Quỳ Châu... lại nổi lên cơn sốt về thu mua cây ba chạc. 

Mặc dù người dân không biết mục đích các thương lái Trung Quốc thu mua để làm gì, chỉ biết rằng có thể kiếm tiền là họ ồ ạt kéo nhau vào rừng. Rất nhiều người còn bỏ cả những công việc thường ngày để chạy theo cơn sốt này, hiện tại trên rừng từ cây lớn đến cây bé ba chạc bị chặt hạ tới mức gần như cạn kiệt.

Chúng tôi có mặt tại đỉnh dốc Pù Xen trong những ngày đầu tháng 5, dốc nối liền xã Châu Hạnh với xã Châu Phong của huyện Quỳ Châu. Cơn sốt “tận thu” cây ba chạc thể hiện rõ nét thông qua hàng chục xe máy của người dân được xếp gọn vào 2 bên đường, tiếng người gọi nhau í ới náo nhiệt cả một vùng rừng rộng lớn...

Chiếc xe tải của thương lái đang tiến hành thu mua cây ba chạc. Ảnh: Lương Ý

Phải mất gần một giờ chúng tôi mới “xâm nhập” và ghi nhận nhiều người dân đang tìm chặt cây ba chạc. Cả một vùng rừng lớn, rất nhiều cây ba chạc bị đốn hạ. Người dân chặt hạ cả cây to và cây nhỏ rồi cột lại thành từng bó để dễ dàng cho việc vận chuyển ra khỏi rừng. Việc chặt hạ nhiều cây ba chạc, có chỗ tan hoang một khoảng rừng. 

Lân la dò hỏi, một người dân cho biết: “Gần một tháng rồi, thấy có người đến mua cây ba chạc nên chúng tôi vào rừng đi tìm cây chặt đêm về bán để kiếm thêm thu nhập. Chúng tôi cũng chẳng biết họ mua về làm gì, chúng tôi làm là kiếm miếng cơm manh áo cho con cái thôi. Có ngày cũng làm kiếm được vài trăm nghìn. Ngày nào cũng có thương lái từ dưới xuôi đánh xe tải lên thu mua, rồi bán lại cho người Trung Quốc”.

Được biết, cây ba chạc còn có tên gọi khác là chè đắng, chè cỏ, cây dầu dầu. Theo y học cổ truyền, ba chạc có tác dụng thanh nhiệt, chống ngứa, giảm đau… Lá và cành tươi nấu với nước để rửa các vết thương, vết loét, chốc đầu, chữa mẩn ngứa, ghẻ lở. Thân và rễ thái lá phơi khô, dùng làm thuốc bổ đắng, cho phụ nữ sau sinh ăn ngon, lợi sữa, dễ tiêu, điều kinh, chữa tê thấp, đau nhức xương khớp, dự phòng nhiễm cảm cúm… Cây mọc hoang ở nhiều nơi, trên các đồi, ở rìa rừng và trong rừng thưa, vùng đất núi và đồng bằng.

Việc người dân ồ ạt vào rừng khai thác cây ba chạc bán cho thương lái Trung Quốc không những làm mất đi độ che phủ, ảnh hưởng đến tài nguyên mà còn trực tiếp đe dọa đến an ninh rừng.

Người dân dùng xe máy vận chuyển cây ba chạc để bán cho các thương lái. Ảnh: Lương Ý

Trước thực trạng trên, chúng tôi có buổi làm việc với ông Lê Thế Cần, Trưởng Ban Quản lý rừng phòng hộ Quỳ Châu, ông cho biết: “Sự việc người dân ồ ạt kéo nhau vào rừng săn tìm cây ba chạc chặt về bán cho thương lái Trung Quốc, chúng tôi đã nắm được. Chúng tôi đã cố gắng vào cuộc, tuy nhiên lại gặp rất nhiều khó khăn. Vì, hầu hết những nơi mà người dân đốn hạ cây ba chạc là thuộc đất rừng của người dân, được giao cho theo Nghị định số 163/1999/NĐ-CP của Chính phủ ngày 16/11/1999 về giao đất, cho thuê đất lâm nghiệp. Chúng tôi cũng đã vận động và tuyên truyền để người dân  hiểu và không vào rừng chặt cây, ảnh hưởng đến tài nguyên rừng”.

Cũng nói về cơn sốt “tận thu” cây ba chạc, ông Ngô Đức Thuận, Chủ tịch UBND huyện Quỳ Châu cho biết: “Việc người dân chặt hạ bán cây ba chạc trên địa bàn huyện cũng chỉ mới xảy ra gần đây. Được biết, có một số hộ dân thu gom mua về rồi bán lại cho các thương lái Trung Quốc, chẳng rõ họ mang về để làm gì. Tuy nhiên, vì đây là một loại lâm sản nên huyện sẽ chỉ đạo bên kiểm lâm có biện pháp can thiệp kịp thời”.

Trước những sự việc trên, đề nghị lực lượng chức năng tỉnh Nghệ An, cùng các cơ quan có liên quan nhanh chóng vào cuộc làm rõ và xử lý dứt điểm tình trạng trên.

Lương Ý