(Thanh tra)- Tính đến hết tháng 6/2016, số người nghiện ma túy trên địa bàn huyện Thuận Châu có hồ sơ quản lý là 1.426 người, hơn 1.169 người nhiễm HIV/AIDS; 467 người đã tử vong do AIDS; 29/29 xã, thị trấn có người nghiện ma túy; 28/29 xã có người nhiễm HIV/AIDS. Rõ ràng, Thuận Châu đang phải đối mặt với tệ nạn ma túy và căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS.
Ở Thuận Châu, nói đến tệ nạn ma túy và căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS phải nói đến các xã: Tông Lạnh, Thôm Mòn, Mường Khiêng... những nơi được gọi là "thánh địa ma túy".
Tệ nạn ma túy ở Thuận Châu ngày càng diễn biến phức tạp, có chiều hướng gia tăng. 6 tháng đầu năm 2016, lực lượng Công an huyện Thuận Châu đã phát hiện bắt giữ 57 vụ, 72 đối tượng phạm tội về ma túy, thu 69,35gam hêroin. Phát hiện mới 136 người nghiện, 31 người nhiễm HIV. Trên thực tế số người nghiện ma túy và nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn, ngoài xã hội chưa quản lý được nhiều hơn số có hồ sơ mà cơ quan chức năng quản lý.
Ông Lường Minh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Y tế Thuận Châu cho biết: Tệ nạn ma túy và căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS không còn quẩn quanh ở thị trấn và các địa bàn xã nằm ven quốc lộ 6, tệ nạn này đã thâm nhập vào các thôn bản vùng sâu, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đời sống của đồng bào còn khó khăn, trình độ dân trí, am hiểu pháp luật còn hạn chế, nên dễ bị các đối tượng nghiện ma túy dụ dỗ, lôi kéo vào con đường nghiện ngập. Hiện nay, có những hộ gia đình có 2 - 3 người nghiện ma túy. Thậm chí, bố nghiện, con nghiện, cháu nghiện ma túy và cả phụ nữ cũng nghiện và con đường từ nghiện ma túy đến nhiễm HIV/AIDS là rất ngắn. Con số gần 500 người tử vong do AIDS là hồi chuông cảnh tỉnh cho mọi người, mọi nhà nhất là lớp trẻ. Nhưng cũng chẳng mấy người tỉnh ngộ.
Tháng 5/2011, Thuận Châu triển khai chương trình điều trị thay thế nghiện các dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone. Sau 5 năm thực hiện đã chứng minh lợi ích và hiệu quả của chương trình điều trị nghiện ma túy bằng thuốc Methadone.
Nói về hiệu quả điều trị Methadone, bác sỹ Lường Văn Khương khẳng định: Ngay từ khi thực hiện chương trình điều trị nghiện ma túy bằng thuốc Methadone, cơ sở Thuận Châu đã tiếp nhận 126 người bệnh. Trong thời gian điều trị, phần lớn bệnh nhân thực hiện đúng, đủ theo phác đồ điều trị: Khởi liều; dò liều; điều chỉnh liều; ổn định liều. Qua kiểm tra, bệnh nhân không bị ảnh hưởng đến sức khỏe, không ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương. Vì vậy, người bệnh vẫn sinh hoạt, lao động bình thường, tỷ lệ cắt nghiện (âm tính với ma túy) rất cao. Qua kiểm chứng, sau khi điều trị Methadone, những người nghiện ma túy nhanh chóng trở lại hòa nhập cộng đồng, sức khỏe tốt.
Tuy nhiên, do môi trường sống sau cai nghiện và trong thời gian điều trị Methadone của người bệnh không "trong sạch" nên dễ bị lôi kéo trở lại tái nghiện.
Theo định kỳ, bệnh nhân được kiểm tra sức khỏe, tiến triển của bệnh. Ảnh: HB
Tại cơ sở điều trị, chúng tôi được tiếp xúc với một số bệnh nhân, họ đều than rằng: Khó tránh tái nghiện lắm, về nhà gặp bạn bè, chúng nó rủ rê. Mình không theo thì nó đem thuốc đến tận cổng nó dụ. Trong nhà có 2 - 3 người nghiện mà một mình đi uống thuốc điều trị thì làm sao mà không tái nghiện...
Trường hợp ông Bạc Cầm Khố, bản Pom Mé, xã Mường É là tấm gương sáng điển hình cho những người nghiện ma túy học tập và noi theo, nhất là lớp trẻ. Ông Khố đã trải qua quân ngũ, hết thời hạn nghĩa vụ quân sự, ông về làm công nhân lâm trường và dính vào ma túy. Chỉ sau một năm nghiện, con người ông trở nên tiều tụy, nhà cửa tan hoang, vợ con lâm vào cảnh nghèo túng. Ông Khố quyết định đi cai tự nguyện tại Trung tâm Y tế huyện. Hết nghiện, ông Khố bắt đầu làm lại cuộc đời, ông được chính quyền tin tưởng giao nhiệm vụ làm cán bộ xã rồi ông phấn đấu trở thành Chủ tịch UBND xã, Bí thư Đảng ủy xã Mường É.
Theo ông Lường Minh Tuấn, xã Pá Lông cũng là một điểm sáng trong cuộc chiến chống ma túy và căn bệnh thế kỷ và là xã duy nhất ở Thuận Châu không có người nhiễm HIV/AIDS: Tính cộng đồng của người Mông Pá Lông chống căn bệnh HIV/AIDS rất cao. Xã có quy ước chung, từng bản có quy ước riêng, chặt hơn, cụ thể hơn. Từng dòng họ đặt ra quy ước của dòng họ mình. Những quy ước ấy như bức tường thành vững chắc ngăn chặn HIV/AIDS xâm nhập vào Pá Lông. Đơn giản thôi, người Mông Pá Lông đã nhìn thấy tác hại của căn bệnh HIV/AIDS. Thuận Châu đang hướng tới có nhiều xã xây dựng được "bức tường thành" chặn đứng, đẩy lùi HIV/AIDS như xã Pá Lông.
Tuy nhiên, cuộc chiến với tệ nạn ma túy và HIV/AIDS ở Thuận Châu vẫn còn cam go, quyết liệt. Con đường đi đến mục tiêu 90-90-90 (là phấn đấu đến năm 2020 có 90% số người biết được tình trạng nhiễm HIV của mình, 90% số người đã chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị thuốc ARV liên tục và 90% số người được điều trị ARV kiểm soát được tải lượng virus ở mức thấp và ổn định), hướng đến ngày 31/12/2017 sẽ xóa được dịch AIDS ở Sơn La nói chung và Thuận Châu nói riêng, còn nhiều "chông gai", đòi hỏi cả cộng đồng phải cùng vào cuộc, ngăn chặn HIV/AIDS ngay trong từng gia đình, từng thôn bản và đặc biệt là ý thức, bản lĩnh của từng con người trong cuộc chiến với tệ nạn ma túy và HIV/AIDS.
Hồng Bài
